Құдайлық жандар класы: еврей дініндегі «хаййот» – аспан көлігіндегі періштелер. Езекиіл кітабында, сондай-ақ христиан дінінде де сипатталады. Символдары – төрт түрлі жаратылыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аспандық жандар класы
Class of heavenly beings
Тірі жаратылыстар, тірілер немесе хайёт (иврит חַיּוֹת ḥayyōṯ) – яһуди дініндегі аспандық жандардың класы. Олар Езекиел кітабының бірінші және оныншы тарауларында пайғамбардың көктегі арба туралы көрген көрісінде сипатталған. Киелі жаратылыстарға сілтемелер Екінші ғибадатханалық иудаизм мәтіндерінде, раввиндік меркаба ("арба") әдебиетінде, христиандық Жаңа Өсиеттегі Аян кітабында және Зохарда кездеседі. Яһуди және христиан дәстүрлерінде төрт тірі жан бар делінеді, бірақ олардың сипаттамалары әр түрлі. Дін өнерінде, әсіресе христиан өнерінде төрт тірі жанды бейнелеу тетраморф деп аталады.
The living creatures, living beings, or hayyot (Hebrew חַיּוֹת ḥayyōṯ) are a class of heavenly beings in Jewish religion. They are described in the prophet Ezekiel's vision of the heavenly chariot in the first and tenth chapters of the Book of Ezekiel. References to the sacred creatures recur in texts of Second Temple Judaism, in rabbinical merkabah ("chariot") literature, in the Book of Revelation in the Christian New Testament, and in the Zohar. According to Jewish and Christian traditions, there are four living creatures, although their description varies by source. The symbolic depiction of the four living creatures in religious art, especially Christian art, is called a tetramorph.
Езекиелдің төрт тірі жанды
Езекиел кітабының 1-тарауындағы төрт тірі жандағы көрініс Езекиел кітабының 10-тарауында керубтар екені анықталды. Езекиелдің әр керубының төрт жүзі бар: адам, арыстан, өгіз және бүркіт.
Ezekiel's vision of the four living creatures in Ezekiel 1 are identified as cherubim in Ezekiel 10. Each of Ezekiel's cherubim have four faces, that of a man, a lion, an ox, and an eagle.
Аян кітабындағы төрт тірі жан
Жаңа Келісімдегі кітапта төрт тірі жандау (грекше: ζῷον, zōion) Жаһанның көруінде көрінеді. Олардың кейпі – арыстан, өгіз, адам және бүркіт, Езекиелдегідей, бірақ реті басқа. Оларда алты қанат бар, ал Езекиелдегі төрт жандаудың төрт қанаты бар делінген. 6-тарауда олардың «алды мен артында көздері толы» екені айтылады, бұл олардың еңбекқор және білімді екенін, ештеңе олардан жасырылмағанын көрсетеді. Бұл сипаттама Езекиел 1:18; 10:12-дегі жандаулардың жанындағы дөңгелектерге ұқсас, олардың «барлық жерде көздері толы» делінген. «Дөңгелек» (galgal) деген еврей сөзі кейінірек еврей әдебиетінде періштелер тобының мүшесін білдіру үшін де қолданылған және «Күллі кітаптың» (Strong's Concordance) түсіндірмесінде «Жылдам айналу», «Көк» немесе «қозғалатын нәрсе» деп анықталған. (1 Енох 71:7; 3 Енох 1:8; 7:1; 25:5–6 және т.б.). Аян кітабындағы осы үзіндіде төрт жандау қызыл таққа (рубин мен сардиас) отырған Бірді қоршап тұр. Езекиелдегі жандауларды Аян кітабындағымен салыстыру Батыс христиандығындағы маңызды апокалиптикалық зерттеу болып табылады. Мысалы, Джонатан Эдвардстың 18 ғасырдағы 1722/23 жылғы жазбадағы түсіндірмесі.
In the New Testament book of , four living beings (Greek: ζῷον, zōion) are seen in John's vision. These appear as a lion, an ox, a man, and an eagle, much as in Ezekiel but in a different order. They have six wings, whereas Ezekiel's four living creatures are described as having four. In verse 6, they are said to have "eyes all over, front and back", suggesting that they are alert and knowledgeable, that nothing escapes their notice. The description parallels the wheels that are beside the living creatures in Ezekiel 1:18; 10:12, which are said to be "full of eyes all around". The Hebrew word for "wheel" (galgal) was also used in later Jewish literature to indicate a member of the angelic orders and is also defined by the Strong's Concordance to the King James Version of biblical scriptures as "A Whirlwind", "Heaven", or "a rolling thing". (1 Enoch 71:7; 3 Enoch 1:8; 7:1; 25:5–6, etc.). In this passage in Revelation, the four beasts surround "The One" on the red throne (which is of ruby and sardius). Comparing the living creatures in Ezekiel with Revelation's is a prominent apocalyptic study in Western Christianity. An example is the 18th century works of Jonathan Edwards' recorded interpretation of 1722/23.
Діни көзқарастар
Яһуди дінінде тірі жандар Құдайдың тағын ұстап тұрған отты періштелер деп саналады. Зохар бойынша, олар тіпті аспан күмбезін де ұстап тұрады. Олар Маймонидтің еврей періштелер иерархиясында бірінші дәрежеде тұрады. Сондай-ақ, олар төрт бас періштемен байланыстырылған: «Михаил – «арыстан басты», Рафаил – «адам басты», Уриел – «төрт мүйізді бұқа басты», ал Жәбірейіл – «бүркіт басты». Христиан дінінде төрт тірі жан – херубимдер. Ерте замандағы көрнекті түсіндірмелердің бірі, түрлі интерпретаторлармен әртүрлі өзгертілген, осы төрт жанды Төрт Евангелистпен теңестіру болды. Шіркеу тарихында ең көп таралған түсінік (алғаш рет Викторин ұсынған), бірақ бұл түпнұсқа емес және жалғыз да емес, арыстан Маркты, бұзау Луканы, адам Матайды және бүркіт Жоханды білдіреді. Ириней евангелистермен байланыстырған алғашқы адам болды, бірақ Викториннің түсіндірмесі, сондай-ақ Иероним, Григорий Ұлы және Келл кітабы қабылдаған түсінік үстемдік құрды. Оның өнер мен мүсінге әсері зор болды және қазіргі күнге дейін католицизм мен англиканизмде кең таралған. Көптеген қазіргі заманғы комментаторлардың пікірінше, Аян кітабындағы төрт тірі жан – Құдайдың агенттері және жаратылыс тәртібінің көктегі өкілдері, олар барлық тірі нәрсені Жаратушыны құлшылық етуге шақырады.
In Judaism, the living beings are considered angels of fire, who hold up the throne of God. According to the Zohar, they hold up the firmament itself. They are ranked first in Maimonides' Jewish angelic hierarchy. They have also been correlated with four archangels: "Michael is the 'lion headed', Raphael the "human headed", Uriel the "ox headed", and Gabriel the "eagle headed". In Christianity, the four living creatures are Cherubim. A prominent early interpretation, variously modified by different interpreters, has been to equate the four creatures with the Four Evangelists. Throughout church history, the most common interpretation (first laid out by Victorinus), but not the original or the only, is that the lion represents Mark, the calf Luke, the man Matthew, and the eagle John. Irenaeus was the first to make the association with the evangelists, but the interpretation laid out by Victorinus and adopted by Jerome, Gregory the Great, and the Book of Kells became dominant. Its influence has been on art and sculpture and is still prevalent in Catholicism and Anglicanism. A view held by many modern commentators is that the four living creatures of Revelation are agents of God and heavenly representatives of the created order, who call every living thing to worship the Creator.