徐 Сяоке (1587-1641) – Мин дәуірінің қытай саяхатшысы, география жазушысы. 30 жылдан астам Қытайды аралап, саяхаттарын «Саяхат күнделіктерінде» қалдырды. География, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытай географы және саяхатшысы Сюй Сяке (1587 жылдың 5 қаңтары – 1641 жылдың 8 наурызы), тумасы Сюй Хундзу (徐弘祖), әдепті аты Чжэньцзи (振之), Мин әулетінің қытай саяхат жазушысы және географы. Ол ең әйгілі географиялық еңбегімен және батылдығымен, қарапайымдылығымен танымал. Ол 30 жылдан астам Қытайды аралап, саяхаттарын жан-жақты сипаттады. Оның саяхаттары туралы жазбалары Сюй Сяке саяхат күнделіктерінде жинақталды, ал оның еңбектерін Дин Вэньцзян аударды. Сюйдің шығармалары ескі қытай әдебиетінің «саяхаттық жазба әдебиеті» («youji wenxue» “遊記文學”) деген санатына жатады, ол өзінің саяхат тәжірибесін бейнелеу үшін повестьтік және көркем стильдерді пайдаланды. Халықтық азаттық армиясының теңіз күштерінің казармалық кемесі оның құрметіне Сюй Сяке деп аталды.
Chinese geographer and traveller
Xu Xiake (, January 5, 1587 – March 8, 1641), born Xu Hongzu (徐弘祖), courtesy name Zhenzhi (振之), was a Chinese travel writer and geographer of the Ming dynasty, known best for his famous geographical treatise, and noted for his bravery and humility. He traveled throughout China for more than 30 years, documenting his travels extensively. The records of his travels were compiled posthumously in The Travel Diaries of Xu Xiake, and his work translated by Ding Wenjiang. Xu's writing falls under the old Chinese literary category of 'travel record literature' ('youji wenxue'“遊記文學”), which used narrative and prose styles of writing to portray one's travel experiences. The People's Liberation Army Navy barracks ship Xu Xiake was named after him.
Өмір
Цзянси провинциясынан тегін алатын Сюй Сяке, қазіргі Цзянъин қаласында (Цзянсу провинциясында) Сюй Хундзу (宏祖) деген атпен, Сюй Юаньның (徐豫庵, 1545–1594) және Ван Рюреннің (王孺人, 1545–1625) екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы оны саяхаттауға ынталандырды және бұл Сюйдің бейімділігін қалыптастырды делінеді. Оның лақап аты – Женжи (振之). Xiake – бұл оның досы Чэнь Жирудың (陳繼儒, 1558–1639) берген балама лақап аты (別號), ол «күн батқандағы бұлттардағы адам» деген мағынаны білдіреді. Оның тағы бір досы Хуан Даочжоу (黃道周, 1585–1646) Сюйге Xiayi (霞逸) деген тағы бір лақап ат берді, ол «күн батқандағы бұлттарда еркін» дегенді білдіреді. Қытайды аралап саяхат еткенде ол Гу Син (顧行) есімді қызметшісімен бірге болды. Ол жол бойы көптеген қиындықтарға тап болды, себебі ол барлық мүлкін тоналып қалғаннан кейін, көмекке мұқтаж болды және жергілікті ғалымдардың қамқорлығына сүйенді. Сюй Қытай провинцияларын, көбінесе жаяу, аралап, өзінің географиялық және топографиялық еңбегін жазды, онда саяхаттарының әртүрлі егжей-тегжейлі мәліметтерін, мысалы, кішкентай шатқалдардың немесе мика тақтасы сияқты минералды кен орындарының орналасқан жерлерін сипаттады. Сюй Янцзы өзенінің нақты бастауы Мин немесе Ялон емес, Цзиньша өзенінің желісі екенін анықтады, бұл Конфуцийдің «Тарих кітабында» жинақталған «Юға арналған құрмет» сияқты Қытай географиясындағы ежелгі қателікті түзете түсті.
With ancestors from Jiangxi province, Xu Xiake was born in what is today Jiangyin (in Jiangsu province) as Xu Hongzu (宏祖), as the second son of Xu Yu'an (徐豫庵, 1545–1594) and Wang Ruren (王孺人, 1545–1625). It was often said his mother encouraged him to travel and this shaped Xu's predilections. His sobriquet is Zhenzhi (振之). Xiake was an alternate sobriquet (別號) given to him by his friend Chen Jiru (陳繼儒, 1558–1639) and it means "one who is in the sunset clouds". His other friend, Huang Daozhou (黃道周, 1585–1646), also gave Xu an alternate sobriquet: Xiayi (霞逸), meaning "untrammelled in the sunset clouds." On his journeys throughout China he travelled with a servant called Gu Xing (顧行). He faced many hardships along the way, as he was often dependent on the patronage of local scholars who would help him after he had been robbed of all his belongings. Xu traveled throughout the provinces of China, often on foot, to write his enormous geographical and topographical treatise, documenting various details of his travels, such as the locations of small gorges, or mineral beds such as mica schists. Xu made the important realization that the Jinsha river network and not the Min or Yalong formed the true headwaters of the Yangtze River, correcting a mistake in Chinese geography as old as the "Tribute of Yu" compiled by Confucius in the Classic of History.