Кіріспе

1739 жылы Австрия мен Осман империясы арасында жасалған келісім, Осман империясының Ресеймен жеке қол қойған келісімі, кейде Белград келісімі деп аталады.

Белград келісімі, сондай-ақ Белград бейбітшілігі деп белгілі, 1739 жылдың 18 қыркүйегінде Сербияның Габсбург патшалығында (қазіргі Сербия) Осман империясы мен Габсбург монархиясы арасында қол қойылған, 1737-1739 жылдар аралығындағы Аустрия-Түрік соғысын аяқтаған бейбіт келісім болды. Бұл келісім Еуропа елдерінің алғаш рет Черкасияны, әсіресе оның шығыс бөлігі Кабардияны тәуелсіз мемлекет ретінде мойындауына әкелді.

Келісім

Бұл келісім бес жылдық Аустрия-Ресей-Түрік соғысының (1735–39) жауынгерлік әрекеттерін аяқтады, онда Габсбургтер Императорлық Ресейге Осман империясына қарсы күресте қосылды. Австрия Гроккада түріктерге жеңіліп, 21 тамызда Осман империясымен Белградта жеке келісімге қол қойды, бұл Ресейдің әскери жетістіктеріне байланысты алаңдаушылық тудырған болуы мүмкін. Белград келісімі бойынша Габсбургтер Сербия Корольдігін Белградпен, Темешвар Банатының оңтүстік бөлігі мен Солтүстік Боснияны Осман империясына, ал 1718 жылғы Пасаровиц келісімімен алынған Крайова Банатын (Ольтения) Валахияға (Осман державасының бағыныштысы) берді және Сава және Дунай өзендеріне дейінгі шекара сызығын белгіледі. Габсбургтердің шығуы Ресейді 1735–1739 жылдардағы орыс-түрік соғысында Ниш келісімімен бейбітшілікке келісуге мәжбүр етті, осы келісім бойынша Ресейге Азовде порт салуға рұқсат берілді, бұл оған Қара теңізде бекініс орнатуға мүмкіндік берді. Белград келісімі 1718 жылдан бері сақталған Сербия Корольдігінің тәуелсіздігін жойды. Бұл аймақ 1788 жылы Коча Анделковичтің көмегімен Габсбург монархиясына уақытша қайта қосылу үшін келесі Габсбург-Осман соғысын күтеді. Келісім сонымен қатар латын тілінде жазылған соңғы халықаралық келісімдердің бірі ретінде де ерекшеленеді. Келісім алғаш рет Еуропа елдері тарапынан Черкесияны, әсіресе оның шығыс бөлігі Кабардияны тәуелсіз мемлекет ретінде мойындады.