Кіріспе

1993 жылы Фрэнк Маршаллдың түсірген "Alive" фильмі – 1974 жылы жарық көрген Пирс Пол Ридтің "Alive: The Story of the Andes Survivors" кітабы негізінде жасалған американдық тарихи апаттан құтқарылу драмасы. Фильмде 1972 жылғы 13 қазанда Уругвай әуе күштерінің 571 рейсімен Анд тауларына құлаған уругвайлық регби командасының тағдыры баяндалады. Британдық Колумбиядағы Пурселл тауларында түсірілген бұл фильмді Фрэнк Маршалл режиссерлік етіп, сценарийін Джон Патрик Шэнли жазса, баяндаушылықты Джон Малкович жүзеге асырды. Этан Хоук, Джош Хамильтон, Винсент Спано, Брюс Рамзи, Джон Хаймс Ньютон, Ильяна Дуглас және Дэнни Нуччи секілді актерлер ойнаған. Апаттан аман қалғандардың бірі – Нандо Паррадо (фильмде Этан Хоук сомдаған) фильмнің техникалық консультанты болды.

Сюжет

Карлитос Паэс команданың бірнеше мүшесіне назар аударып, қысқаша монологта апат туралы ой жүгірткен кезде Stella Maris колледжінің "Олд Кристианс" регби командасының фотосуреттері көрінеді. Уругвай әуе күштерінің 571 рейсі 1972 жылғы 13 қазанда Анд тауларының үстінен ұшып барады. Регбишілер мен олардың туыстары мен достары Чилиде өтетін матчты асыға күтуде. Бұлттардан шыққаннан кейін ұшақ турбуленттікке тап болып, тауға соқтығысады. Қанаттары мен құйрығы фюзеляждан бөлініп, тау беткейімен сырғанап, тоқтайды. Алты жолаушы мен бір бортсерік ұшақтан шығып, қаза табады. Команда капитаны Антонио жарақат алғандарға көмек көрсетуді үйлестіреді. Медицина студенттері Роберто Канесса мен Густаво Зербино жарақат алғандарға көмек көрсетеді. Көп ұзамай тағы алты жолаушы, оның ішінде екі ұшқыш пен Нандоның анасы Евгения қайтыс болады. Басына жарақат алған Нандо комаға түседі, ал оның әпкесі Сусана ауыр ішкі жарақаттарға ұшырайды. Күн батқанда аман қалғандар түнгі дайындыққа кіріседі. Канесса орындық қаптамаларын ашып, оларды жамылғы ретінде пайдалануға болатынын анықтайды. Аман қалғандар фюзеляжға кіріп, бір-біріне жақын жатып, жылынуға тырысады. Антонио, Рой Харли және Рафаэль Кано фюзеляждың соңындағы үлкен тесікті желден қорғау үшін багажбен бітеді. Бір түнде екі жолаушы көз жұмады. Тауда аң аулауға немесе жинауға ештеңе болмағандықтан, Антонио аман қалғандар шоколад пен шарап тапқанда рациондауды қолдануға уәде береді. Олар ұшақтың қанатын түсіргендей көріп, қуанады. Ертесіне құтқарылатындарын күтіп, Хавьер, оның әйелі Лилиана және Антониодан басқа барлығы қалған шоколадты жейді. Бұл Антонио мен басқа бірнеше адам арасында дау тудырады. Нандо есін жинайды. Анасының қазасын естігеннен кейін Нандо Сусананы мұқият бақылайды. Оның жарақаттарынан бірнеше күн ішінде қайтыс болатынын білгендіктен, ол жаяу жолға шығып, таулардан шығудың жолын табуға уәде береді. Карлитос оған тамақ керек екенін еске салғанда, Нандо оған көмек табу үшін қайтыс болған ұшқыштардың етін жеуді әзілмен ұсынады. Сусана жарақаттарынан көз жұмады. Аман қалғандар радиодан құтқарылу туралы хабар күтеді, бірақ іздеу тоғыз күннен кейін тоқтатылатынын естігенде үмітсіздікке жетеді. Ұзақ пікірталасқаннан кейін, аштықтан өлген жолаушылар өлген туыстары мен достарының етін жеуге шешім қабылдайды. Зербино, Рафаэль және Хуан Мартино ұшақтың радиосына батарея табу үмітімен ұшақтың құйрығын іздеуге аттанады. Ұшақ сынықтарының арасында олар қосымша мәйіттерді табады, бірақ құйрықтың одан да алыс екенін хабарлап, топқа қайта оралады. Аптаның соңында қар көшкіні ұшақты шауып, ішін қарға толтырады. Антонио мен Лилиананы қоса алғанда, аман қалған сегіз адам қардың астында қалады. Қалған 19 аман қалғандар сыртта қарлы боран болып жатқанын білгенде, ұшақтың ішінде қалуға мәжбүр болады. Нандо, Канесса және Антонио "Тинтин" Визинтиннен тұратын екінші команда ұшақтың құйрығын іздеуге шығады. Батареяларды фюзеляжға жеткізе алмағандықтан, олар Ройді алу үшін фюзеляжға қайта оралады, ол электр жабдықтарымен тәжірибелі деп есептеледі. Олар оны радионы жөндей ала ма деп көру үшін ұшақтың құйрығына апарып соқтырады. Рой сәтсіз аяқтағаннан кейін команда фюзеляжға оралуға шешім қабылдайды. Федерико мен Альберто жарақаттарынан көз жұмады, сондай-ақ Рафаэль де көз жұмады, бұл Нандоны тартынған Канессаны таудан шығудың жолын іздеуге көндіреді, олармен бірге Тинтинді алып кетеді. Екі күндік сапардан кейін олар Тинтинді фюзеляжға қайта жібереді, сонда олар оның рационын алып, өздері жалғастырады. 12 күндік сапардан кейін екеуі таудан құтылып, билік органдарына серіктерінің қайда екенін хабарлайды. Екі тікұшақ, оның бірінде Нандо мен Канесса бар, таудағы аман қалғандардың үстінен пайда болады, қалған 14 аман қалғандарды олардың жақын арада құтқарылатынына қуанышпен толады. Қазіргі уақытта Карлитос аман қалғандардың кейін апат болған жерге қайтып келіп, мәйіттерді айқышпен белгіленген тастар үйіндісінің астына жерлегенін айтады. 29 қаза тапқан және 16 аман қалғандарға арналған ескерткіш көрсетілген.

Актерлік құрам

Фильм Джон Малковичтің (аталымы көрсетілмеген) сомдаған егде Карлитос Паэстің монологымен басталады. Апатта қаза тапқан адамдардың есімдері фильм үшін өзгертілді. Бірақ үш есім өзгеріссіз қалды: Евгения және Сусана Паррадо (Нандо Паррадоның анасы мен қарындасы) және Лилиана Метол (Хавьер Метолдың әйелі).

Қабылдау

Rotten Tomatoes, шолу агрегаторы, 29 сауалнамадағы сыншылардың 62%-ы фильмге оң баға бергенін хабарлайды; орташа бағасы 6.3/10. Newsweek журналының Дэвид Ансен: «Пирс Пол Ридтің атышулы кітабы топтың қалыптасқан әлеуметтік құрылымына ерекше назар бөлсе, Маршалл осы қызықты әлеуметтанулық егжей-тегжейлерді және кейіпкерлердің күмәнділігін іс-қимыл, батырлық және оқиғаға қант ұнтағы секілді шашылған тегіс дінге бағындырады» деді. Рей Грин сияқты басқалар фильмнің сыпайылығын жоғары бағалап, «күлкілі сенсацияға ұрынбауға қарамастан, Маршалл өзінің және фильмнің қадірін сақтап, Шенлидің стильді диалогтарының аллегориялық мәніне арқа сүйеп, кейбір қиын жағдайларды тиімді түрде төмендетіп бейнелейді» деді. Грин фильмді «кейде қызықты да тартымды болғанымен, Alive – жай ғана экшн фильмі емес, сонымен қатар идеялар мен адам рухының драмасы» деп жалғастырды. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді. Ол «жоғары деңгейдегі актерлер» мен түсірілім жұмысын мақтады. Бірақ ол былай деп жазды: «Кейбір оқиғаларды айту мүмкін емес. Анды тауында аман қалғандардың оқиғасы да осындай оқиғалардың бірі болуы мүмкін, себебі оқиғаның ауқымы тым зор». Сондай-ақ ол актерлердің екі айға жуық аштықтан кейін денесінің тым қалыпты көрінуіне күмән келтірді.

Деректі фильм

"Alive: 20 Years Later" атты деректі фильм, фильммен бірдей уақытта шықты. Онда апаттан аман қалғандармен сұхбаттар, сондай-ақ құтқару операциясының деректі кадрлары бар. "Alive: The Miracle of the Andes" (DVD) фильмінің 30 жылдық мерекелік басылымында бұл деректі фильм қосымша материалдар бөлімінде ұсынылған.