Кіріспе
Ларкхолл (Larkhall, Taigh na h Uiseig) – Шотландияның Оңтүстік Ланнаркшир аймағындағы қала. Глазгодан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 23 шақырым (14 миль) қашықтықта орналасқан. Ларкхолл Солтүстік Франциядағы Секлин қаласымен туысқан қала болып табылады. Ларкхолл шығысында Клайд өзені мен батысында Эйвон суы арасындағы биік жерде жатыр. Ларкхолл Клайд аңғарының көркем жағасында орналасқан және Глазго қаласының серіктес қаласы болып есептеледі. 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Ларкхоллдың халқы 14 951 адамды құрады және ол Шотландияның дәстүрлі бұрынғы өнеркәсіптік қалаларының бірі. Бұрын кен өндіру, тоқыма және текстиль өнеркәсіптері дамыған аймақ болған, алайда қазіргі таңда көптеген дәстүрлі кәсіпорындары, соның ішінде Ланнаркшир темір зауыттары жабылып қалған.
Larkhall (, Taigh na h Uiseig) is a town in South Lanarkshire, Scotland, around 14 mile (23 km) southeast of Glasgow. It is twinned with Seclin in northern France. Larkhall sits on high ground between the River Clyde to the East and the Avon Water to the West. Larkhall sits on the edge of the scenic Clyde valley and is a commuter town for Glasgow. Larkhall had a population of 14,951 in the 2011 UK Census, and is a typical Scottish former industrial town. Traditionally a mining, weaving and textile area, most of Larkhall's traditional industries have now closed down, including the Lanarkshire ironworks.
Топоним
Ларкхолл немесе Лаверк Ха атауы алғаш рет 1620 жылы жазбаларда кездеседі. Атаудың шығу тегі белгісіз, бірақ Лаверк шотланд тілінде аспаншаң деген сөз. Дегенмен, қаланың аты осы құстан қойылғанына ешқандай дәлел жоқ. Көбірек мүмкіндік бар, Лаверк – тегі болған. Ларкхолл атауы бастапқыда шотланд тіліндегі Laverockhaugh (Laverockha) сөзінен шыққан, ол Лаверк – аспаншаң және haugh – батпақты/сулы жерді білдіреді.
Тарих
Қаланың ең танымал тарихи ескерткіштерінің бірі – Авон өзенінің үстінде орналасқан Морган Глен виадугы. Виадук 1898 және 1904 жылдар аралығында Caledonian Railway компаниясы үшін сэр Уильям Аррол & Co. компаниясымен салынған. Ол белгілі бір ұзындықты қамтиды және 175 фут (53 метр) биіктікте Шотландиядағы ең биік виадук болып табылады. 1965 жылы теміржол желісі жабылғаннан бері виадук тозуға ұшыраған және қауіпсіздік мақсатында көпшілікке жабық. 1990 жылдары виадукты бұзу қаупі туған, бірақ ол жергілікті мұраны қорғау тобының күшімен сақталды. Виадук B санатында тізілген. Гленвью ескерткіштік фонтаны – қаладағы жергілікті фонтан және өнер туындысы, алғашқыда Saracen Foundry құю зауытында жасалған. 1999 жылдың 22 желтоқсанында қалада ірі газ жарылысы болды, нәтижесінде төрт адам қаза тапты. Transco plc v HM Advocate ісінде Transco кінәлі деп танылып, 2004 жылы 15 миллион фунт стерлинг айыппұл төледі.
and is closed to public access for safety reasons. In the 1990s, the viaduct was under the threat of dismantling but was protected by a local heritage group. The viaduct is Category B listed. Glenview memorial fountain is a local fountain and artwork in the town, originally produced by the Saracen Foundry. On 22 December 1999 a large gas explosion took place in the town which resulted in the death of four people. In Transco plc v HM Advocate Transco were subsequently found guilty of culpable homicide and fined £15 million in 2004.
Білім
Ларкхолл қаласындағы бастауыш мектептер: Мачанхилл бастауыш мектебі, Дальсерф бастауыш мектебі, Гленгован бастауыш мектебі, Харлеишилл бастауыш мектебі, Крейгбанк бастауыш мектебі, Незерберн бастауыш мектебі және Роберт Смилли еске алу мектебі. Сонымен қатар, католиктерге арналған Сент-Мэри бастауыш мектебі де бар. Қаланың жалғыз орта мектебі – Ларкхолл академиясы.
Дін
Шотландия шіркеуінің 7 416 жақтасы бар, бұл халықтың 49,6% құрайды. 2011 жылғы халық санауы бойынша қалада 1 247 рим католигі (халықтың 8,3%) тұрады. Ларкхоллда сегіз шіркеу бар: Чалмерс қауымдық шіркеуі, Кресттегі шіркеу, Ларкхолл баптист шіркеуі, Ларкхолл қауымдық шіркеуі, Сент-Махан қауымдық шіркеуі, Сент-Мария Р.К. шіркеуі, Струтерхилл Евангелие залы және Троица қауымдық шіркеуі. Сонымен қатар, Ехоба куәгерлерінің Патшалық залы да бар.
Көлік
2005 жылдың желтоқсанында Аргил желісінің соңғы стансасы болып табылатын жаңа Ларкхолл теміржол станциясының ашылуымен пойыздар қалаға қайта келді. Станция Глазгоға және одан әрі тұрақты қатынайды. Мерритон теміржол станциясы қаланың солтүстік жағына қызмет көрсетеді және Аргил желісінде орналасқан. Ларкхолл сонымен қатар Гамильтон, Ланарк, Матервелл, Стоунхаус, Стратхавен және Вишоу қалаларына жиі автобус қатынасы бар. Шотландияның басты автожолы M74 қаланың шығыс жиегімен өтеді. Ларкхоллда 2 автожол торабы бар: 7-тораб А72 автожолымен, ол тек оңтүстік бағытындағы қозғалыс үшін, ал 8-тораб А71 автожолымен, ол солтүстік және оңтүстік бағытындағы қозғалыс үшін. 8-тораб жергілікті жерде Кандерсайд толы немесе жай ғана Толы деп аталады. Глазго қаласының орталығына 20 минутта, ал Эдинбургқа шамамен 50 минутта жетуге болады.
Спорт
Протестанттық көпшіліктің болуына байланысты, тұрғындар көбінесе «Рейнджерс» ФК-ны қолдайды, тіпті 2008 жылы олардың қарсыласы «Селтик» ФК-мен байланысты жасыл түстен саудагерлердің қашқандығы байқалды. Дегенмен, жергілікті басшылар туындаған кез келген мәселені бірнеше вандалдардың іс-әрекетімен байланыстырды. 2017 жылы жергілікті билік жүргізген зерттеуде қалада діни араздықтың маңызды мәселе емес екені анықталды. Қаланың екі «Жүніор» футбол командасы бар: «Ларкхолл Тистл» ФК және «Роял Альберт» ФК. «Роял Альберт» қазір көршілес Стоунхаус ауылында, ал «Ларкхолл Тистл» Раплох көшесіндегі «Газзауыттар паркінде» ойнайды. «Роял Альберт» бір кезде Шотландия футбол лигасының толық құрамында болған, бірақ қазір «Ларкхолл Тистл» сияқты, Шотландия батысы футбол лигасының үшінші дивизионында (төртінші деңгейде) өнер көрсетеді. Сонымен қатар, қалада «Ларкхолл Юнайтед» жүніор футбол клубы да бар. Қаланың өзінде 1909 жылы құрылған 9 ойықшалы қалалық гольф алаңы бар.
Жеңіл атлетика
Ларкхоллда Жүгіру және жеңіл атлетика клубы бар, Ларкхолл YMCA Harriers. 1930 жылы құрылған бұл клуб Шотландиядағы ең ұзақ тарихы бар жүгіру және жеңіл атлетика клубтарының бірі. Оңтүстік Ланаркширдегі Ларкхолл қаласында орналасқан олардың мүшелері жылдар бойы аудандық, ауданаралық, шотландтық, британдық және халықаралық деңгейде, Олимпиада ойындарына дейін өзгеше көзге түсті. Клубтың ең танымал және сәтті мүшесі – Дэвид Грейси, ол Хельсинки Олимпиадасында 400 метрлік кедергілерден Ұлыбритания құрамасы атынан өнер көрсеткен. Harriers өздерінің базасы – Ларкхолл YMCA залында (Каледония көшесі, Ларкхолл) және басқа да спорттық нысандарда жаттығу жүргізеді. Клуб мүшелері Ларкхоллдан және оған жақын орналасқан Стоунхаус, Эшгилл, Незерберн, Блэкуд, Киркмуирхилл, Лесмагау, Стратхавен, Фернигеир, Глассфорд, Ланарк және одан да алыс қалалар мен ауылдардан келеді. Клубтың түстері – қызыл және ақ, ал жарыстарда қызыл жейделермен, екі ақ көлденең жолақпен шығады. Ларкхолл YMCA Harriers 5 жастан бастап, жасқа шектеусіз барлық спортшыға арналған, жол жарыстары, жеңіл атлетика және кросс-кантри жарыстарына қатысады.
Дэвид Кэр Грейси
Дэвид Кир Грейси, (26 қаңтар 1927 – 26 қазан 2020) Олимпиада ойындарының қатысушысы және Ларкхолл YMCA Харриерс клубының мүшесі. Грейси 1930 жылдардың ортасында кішкентай бала кезінде Ларкхоллға көшіп келді. 1947 жылы Корольдік теңіз жаяу әскерінен кеткеннен кейін ол Ларкхолл YMCA Харриерс клубына қосылды, онда ол жеңіл атлетикаға деген құмарлығын тапты. 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ол ерлер арасында 400 метрге кедергімен жүгіруде өнер көрсетті. Басқа жетістіктерінің ішінде, 1953 жылы ол Германияның Дортмунд қаласында өткен Әлемдік студенттер ойындарында 400 метрлік кедергіден жүгіруде жеңіске жетті. Сондай-ақ ол сол шарада 4x400 метрлік эстафетада күміс медальді жеңіп алған Team GB төрттігінің құрамында болды. Грейси 2020 жылдың қазан айында 93 жасында қайтыс болды. Ол Капитан Генри МакНил Гамильтонның үнді қызметшісі болған деген әңгіме бар, ол Брумхилл үйінің соңғы иесі еді және Капитан МакНил оны көптеген теңіз саяхаттарының бірінен кейін Ларкхоллға әкелді. Ол жаңа өміріне қуанды, бірақ шотландтық әдет-ғұрыптарды білмеуі оны қоғамнан оқшаулап қалдырды. Капитан оған күндіз Брумхилл үйінен шығуға тыйым салды. Брумхилл үйі құлауға айналғанда, есік доғасы үлкен ер адамдар тобы Миллхью жолындағы Applebank пабына көшірілді. Ертесі күні ол пабтың қарсы бетінде жатқан күйі табылды. 1960 жылдары "Tonight" бағдарламасының тобы Ларкхоллға сапар шекті, олар алғашқы теледидарлық экзорцизмді орындауға тырысты. Ауа райы жақсы болса да, камералар мұзданды. Түсірілім аяқталғаннан кейін режиссер басқа жерге бара жатқанда жол апатында қаза тапты. Оның жүрегіне тік шаншылып, қоршау тірегі табылды.