Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресейдің әкімшілік бөлінісі
Administrative division of Russia
Ресейде облыстар – 46 әкімшілік аумақ; олар федерация құрамындағы субъектінің бір түрі және Ресей аумағының жоғары деңгейдегі әкімшілік бөлінісі болып табылады. Көптеген облыстар өз әкімшілік орталықтарының атымен аталады, яғни облыс астанасының ресми атауы, әдетте ең ірі қаланың атынан шығады. Бұған Ленинград облысы мен Мәскеу облысы – ресми астанасы жоқ, және географиялық орналасуымен аталған Сахалин облысы ерекшеліктер. Ленинград облысы мен Свердловск облысы Санкт-Петербург және Екатеринбург қалаларының бұрынғы атауларын сақтап қалды. Облыстар көбінесе этникалық орыстар мен орыс тілінде сөйлейтін адамдар тұратын аймақтар болып табылады және олардың көпшілігі Еуропалық Ресейде орналасқан. Географиялық ауданы бойынша ең үлкен облыс – Тюмен облысы – 1 435 200 км² (автономды округтерді есептемегенде, Иркутск облысы – 767 900 км²), ал ең кішісі – Калининград облысы – 15 100 км². Ең көп халқы бар облыс – Мәскеу облысы – 7 095 120 адам, ал ең азы – Магадан облысы – 156 996 адам. Край – федерация құрамындағы тағы бір субъектінің түрі, заңды тұрғыдан облыстармен бірдей, ал «облыс» және «край» атаулары арасындағы айырмашылық тек дәстүрлі сипатта.
In Russia, the oblasts are 46 administrative territories; they are one type of federal subject, the highest level administrative division of Russian territory. The majority of oblasts are named after their administrative center, the official term for a capital city in an oblast, which is generally the largest city. Exceptions to this include Leningrad Oblast and Moscow Oblast, which have no official capital, and Sakhalin Oblast, which is named after a geographic location. Leningrad Oblast and Sverdlovsk Oblast retain the previous names of Saint Petersburg and Yekaterinburg, respectively. Oblasts are typically areas that are predominantly populated by ethnic Russians and native Russian language speakers, and are mostly located in European Russia. The largest oblast by geographic size is Tyumen Oblast at 1,435,200 km2 (excluding autonomous okrugs Irkutsk Oblast is the largest at 767,900 km2) and the smallest is Kaliningrad Oblast at 15,100 km2. The most populous oblast is Moscow Oblast at 7,095,120 and the least populous is Magadan Oblast at 156,996. Krais, another type of federal subject, are legally identical to oblasts and the difference between a political entity with the name "oblast" and one named "krai" is purely traditional.
Тарих
Ресей империясында облыстар 1849 жылы құрылған, саны аз, үшінші деңгейдегі әкімшілік бөлініс болды. Олар бірінші деңгейдегі крайлар ішіндегі ірі губернияларды (губернияларды) бөліп тұрды. Кеңес дәуіріндегі көптеген әкімшілік реформалардың нәтижесінде облыстардың саны біртіндеп артты, олар Кеңес Одағының құрамындағы Кеңес Социалистік Республикаларының (КСР) негізгі, жоғары деңгейдегі әкімшілік бөлімдеріне айналды. Бұл облыстардың автономиясы мен билігі өте шектеулі болды. Бірақ Кеңес Одағы КСР-лердің шекаралары бойынша тәуелсіз мемлекеттерге тараған кезде, олар бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлімдерге айналды. Ресей Федерациясына өткен Ресей КСР-нің облыстары жаңа елдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлімдеріне айналып, кеңейтілген өкілеттіктерге ие болды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Ресей Украинаның Донецк, Херсон, Луганск және Запорожье облыстарын аннексиялады. Донецк пен Луганск 2014 жылдан бері Украинаның екі бөлінген мемлекеті болғандықтан, республика ретінде қосылды және олардың жеке конституциялары қабылданды. Херсон мен Запорожье заң жүзінде аннексияланды, бірақ іс жүзінде емес, қалыпты облыстар ретінде қосылды. Оларды есепке алғанда, Кремль барлығы 48 облыстың құрамында екенін мәлімдейді. Аталған төрт аймақ халықаралық деңгейде Украинаның бір бөлігі ретінде танылған, Ресей тек ішінара бақылауда ұстап отыр және аумақтың бақылауы толық қамтамасыз етілмеген.
In the Russian Empire, oblasts were a third level administrative division, organized in 1849 and few in number, dividing the larger guberniyas (governorates) within the first level krais. Following the numerous administration reforms during the Soviet era, the number of oblasts gradually increased as they became the primary top level administrative division of the Soviet Socialist Republics (SSRs), the constituent political entities of the Soviet Union. These oblasts held very little autonomy or power, but when the Soviet Union dissolved into sovereign states along the lines of the SSRs, they became the first level administrative divisions. The oblasts of the Russian SFSR, which transitioned into the Russian Federation, became the first level administrative divisions of the new country and received greater devolved power. During the 2022 Russian invasion of Ukraine, Russia annexed the Donetsk, Kherson, Luhansk and Zaporizhzhia regions of Ukraine. While Donetsk and Luhansk were incorporated as republics, having their respective separate constitutions adopted since 2014 back when they were two breakaway states of Ukraine, Kherson and Zaporizhzhia were annexed de jure, but not de facto, as regular oblasts. Including these, the Kremlin claims a total of 48 oblasts. The four regions remain internationally recognized as part of Ukraine and are only partially occupied by Russia and its control of the territory is not assured.