Кіріспе

Сот орындаушысының юрисдикциясы аймағы. Бэйливик (/'beɪlɪwɪk/) – әдетте сот орындаушысының юрисдикциясы аймағын білдіреді, сонымен қатар бұрын патшалық немесе императорлық жарлық бойынша шерифтік функцияларды жеке тағайындалған сот орындаушысы жүзеге асырған аумақтарда да қолданылған. Ағылшын тілінде француз тілінен алынған "bailie" сөзі англосаксондық "wic" жұрнағымен (ауылды білдіреді) бірігіп, сөзбе-сөз "сот орындаушысының ауылы" деген мағына беретін термин тудырды – бэйливиктің бастапқы географиялық ауқымы осылай болған. 19-шы ғасырда бұл термин американдық ағылшын тіліне білім немесе қызмет саласының метафорасы ретінде сіңіп кетті. Сондай-ақ, бұл термин "өз мамандық саласы" деген мағынада сөйлеу тілінде қолданылуы мүмкін.

Бұл термин әкімшілік мақсаттар үшін екі сот округіне біріктірілген Ұлыбританияның Канал аралдарындағы тәуелді территорияларда қолданылады: Джерси бэйливигі (Джерси аралы және Минкиерс, Экреус сияқты адам тұрмайтын кішкентай аралдарды қамтиды) және Гернси бэйливигі (Гернси, Сарк, Альдерни, Брекхоу, Герм, Джетхоу және Лихоу аралдарын қамтиды). Әрбір Канал аралының бэйливигіне сот орындаушысы басшылық етеді. Бэйливик (Баллей) тевтон орденінің аумақтық бөлімшесі де болды. Мұнда әртүрлі комтурлар Баллей провинциясын құрады.

Шығу тегі

Термин Францияда пайда болды (bailie – бұл көне француз тілінде сот орындаушысы деген мағынаны білдіретін сөз). Францияда ежелгі режим кезінде бейли корольдің бейлиаждағы өкілі болып табылды, оның міндеті әділеттілікті қамтамасыз ету және басқаруды бақылау болды. Оңтүстік Францияда көбінесе sénéchal (сенэшал деп те аталады) термині қолданылды, ол sénéchaussée-де қызмет атқарды. Бейлилердің әкімшілік желісі 13 ғасырда құрылды, бұл желі бұрынғы мемлекеттік княздар қолданған ортағасырлық қаржылық және салықтық бөлімдерге ("бейль") негізделген. (Осы француз сот жүйесі туралы толық ақпарат алу үшін bailli, prévôt және Жаңа заман Франциясы туралы қараңыз.)

Бичестер базар аяғындағы сот округі

Оксфордширдегі Бичестерде Маркет-Энд иелігінің иесі Дерби графы болды, ол 1597 жылы 31 негізгі жалға алушыға 9999 жылға жалға берді. Бұл, іс жүзінде, жалға алушыларға иелік құқығын берді, «осы жерде тұратын немесе кейіннен иеліктің бір бөлігін алуға ниеттенген адамдардың пайдасына сатып алынған». Жалға алушылар кірісті, негізінен нарықты басқарудан түскен табысты қабылдау үшін және оны акционерлерге бөлу үшін сот орындаушысын сайлады. Сот орындаушысының лауазымынан бастап, бұл келісім Бичестер Маркет-Эндің сот билігі ретінде танылды. 1752 жылға қарай бастапқы жалғалардың барлығы он адамның қолында болды, олар базарды басқару құқығын екі жергілікті саудагерге жалға берді.