Чарльз Козли: Корнуолл ақыны және мұрасы

Кіріспе

Ағылшын ақыны және педагог (1917–2003)

Чарльз Стэнли Косли CBE FRSL (24 тамыз 1917 – 4 қараша 2003) – Корнуолл ақыны, мектеп мұғалімі және жазушы. Оның шығармалары көбінесе қарапайымдылығымен және тікелейлігімен, сондай-ақ халық ауыз әдебиетімен, аңыздармен және жұмбақпен байланыстылығымен ерекшеленеді, әсіресе туған жері Корнуоллмен байланысты болғанда.

Мұра

Чарльз Косли қоры, тіркелген қайырымдылық ұйымы, оның өмірі мен еңбегін тойлау және ол өмір сүрген қоғам мен аймақта жаңа әдеби қызметті дамыту мақсатында құрылған. 2006 жылы қоры Лансестондағы ақынның шағын үйі – Cyprus Well-ді ұлттық мүлік ретінде сақтап қалды. Көптеген жөндеу, қайта жаңарту және жаңғырту жұмыстарынан кейін, ол шектеулі түрде жұртшылыққа ашылды және түрлі шаралар өткізуге арналған орынға айналды. Атап айтқанда, түрлі жазушылар, суретшілер мен музыканттар үшін резиденциялар ұйымдастырылды, сондай-ақ мұралық шаралар өткізілді. Бұл шаралар Кослидің өмірі мен шығармашылығын, сонымен қатар жалпы өнерді, әсіресе Корнуолл мен Девонның оңтүстік-батыс аймағында насихаттайды. 2010 жылдың маусым айында Лансестонда ұзақ демалыс күндері бірінші жылдық Чарльз Косли фестивалі өтті. Фестиваль бағдарламалары әдебиет, музыка, өнер және ересектерге, отбасыларға және балаларға арналған басқа да салаларды қамтиды, жергілікті аймақтан, аймақтан, бүкіл Ұлыбританиядан және тіпті әлемнен келген өнер шеберлері мен қатысушыларды тартады. Содан бері қала мен оның төңірегінде әртүрлі кезеңдерде, бір аптаға дейін немесе одан да ұзаққа созылатын фестивальдер өткізіліп келеді. Жылдар бойы сэр Эндрю Мошн (бұрынғы ақын лауреаты және Косли қорының меценаты), Дэм Кэрол Энн Даффи, Брайан Паттен және Лемн Сисси, Патрик Гейл сияқты романда жазушылар, Джордж Алагия сияқты журналистер және Джон Лоуренс сияқты суретшілер фестивальдің басты жұлдыздары болды. Фестивальдегі музыкалық бағдарламаға Кослидің алыс туысы, халық әншісі Джим Кослидің жиі қатысуы кірді, ол Косли өлеңдеріне жазылған әндерін орындады, олардың кейбіреулері коммерциялық дискілерде жазылған. 2014 жылдың маусым айында өткен бесінші фестиваль Cyprus Well-де ескерткіш тақтаның ашылуымен басталды (кейіннен тағы бір тақта оның туған жерін, Сент-Томас шіркеуі мен Кензи өзенінің жанында орналасқан үйін де белгіледі). Сондай-ақ, бұл фестиваль Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталғанына 100 жыл толуын соғыс поэзиясына арналған бірқатар дәрістермен атап өтті. Джейн Дарк пен Эндрю Тэббс (Boatshed Films) түсірген Кослидің өмірі мен шығармашылығы туралы деректі фильм 6-шы және 7-ші фестивальдерде (2015 және 2016) әртүрлі нұсқаларда көрсетілді. 1990 жылғы толық фильмнің қысқартылған нұсқасы, «Ақын: Чарльз Косли» 1 қазан 2017 жылы BBC4 телеарнасында «Чарльз Косли: Корнуоллдың тума ақыны» деген атпен көрсетілді. 2017 жылдың маусым айында (8-ші фестиваль) Кослидің 1917 жылдың тамызында туғанына 100 жыл толуы атап өтілді. 1930 жылдардағы Кослидің бір актілік пьесаларының сирек қойылымдары көрсетілді, сондай-ақ суретші Джон Лоуренс пен Габи Морган Кослидің «Балаларға арналған жиналған өлеңдері» жинағының қайта басылуын талқылап, оған арналған сессия өткізді. 2018 жылғы фестивальдің (9-шы) басты спикері ақын және диктор Роджер Макго болды, ал 10-шы фестиваль 2019 жылдың маусым айында өтті. Кослидің музыкалық мұрасын еске алу үшін Стивен Макнеффтің Кослидің либреттосы «Жарқын бала» негізінде жазған операсының тұңғыш көрсетілімі 2017 жылдың қарашасында Лансестон мен Сент-Айвста Борнмут симфониялық оркестрінің Кокоро ансамблімен өтті. Алекс Аттерсонның (1931-1996) әндерінің көп бөлігі Косли өлеңдеріне жазылған. 1987 жылы Эксетер университетінің Рон Тамплині Кослидің 70 жылдығына орай «Чарльз Косли: суретшілерден құрмет» атты көркем көрмені ұйымдастырды, онда көптеген картиналар, суреттер, фотосуреттер мен мүсіндер қойылды. Кейіннен көрме университеттен Лондонның Расселл скверіндегі Білім институтына бір уақытқа көшірілді, сондай-ақ суреттердің каталогы жарық көрді.

The Charles Causley Trust, a registered charity, exists to celebrate his life and work and promote new literature activity in the community and region in which he lived. In 2006, the trust secured Cyprus Well, the poet's small house in Launceston, for the nation. After considerable repairs, refurbishment and upgrading, that has been opened on a limited basis to the public, and to provide a facility for a varied programme of activities. Most particularly, there has been a series of residencies for writers of all kinds, artists and musicians, as well as other heritage events. These promote both Causley's life and work, and the arts in general—especially across the South West region of Cornwall and Devon. In June 2010, the first of a continuing series of annual Charles Causley Festivals took place in Launceston, held over a long weekend. Festival programmes encompass literature, music, art and a variety of other fields for adults, families and children, featuring performers and other contributors from the local area, the region, the whole of the UK, and even worldwide. Subsequently, festivals have taken place in and around the town for varying periods of up to a full week or more. Over the years, poets such as Sir Andrew Motion (former Poet Laureate, and patron of the Causley Trust), Dame Carol Ann Duffy, Brian Patten and Lemn Sissay, novelists like Patrick Gale, journalists such as George Alagiah, and illustrators like John Lawrence have been headliners. Music at the festival has included regular appearances from Causley's distant relative, folk singer Jim Causley. featuring his settings of Causley poems, some of which have been recorded for commercial CDs. The fifth festival in June 2014 was prefaced by the unveiling of a memorial plaque at Cyprus Well (another one later marked his nearby birthplace near St Thomas Church and the River Kensey). That festival also marked the centenary of the start of the First World War with a series of talks on war poetry. A documentary film about Causley's life and work, made by Jane Darke and Andrew Tebbs of Boatshed Films, featured in several versions across the 6th and 7th festivals (2015 and 2016). A shortened version of the full 1990 film, The Poet: Charles Causley, was broadcast on BBC4 as Charles Causley: Cornwall's Native Poet on 1 October 2017. The June 2017 festival (the 8th) marked the centenary of Causley's birth in August 1917. There were rare performances of several of Causley's one act plays from the 1930s, and a session from the illustrator John Lawrence and Gaby Morgan marking the reissue of Causley's Collected Poems for Children. The 2018 festival (the 9th) was headlined by poet and broadcaster Roger McGough, while the 10th festival was in June 2019. In terms of Causley's musical legacy, an original opera by Steven McNeff based on Causley's libretto 'The Burning Boy', was premiered by the Bournemouth Symphony Orchestra's Kokoro Ensemble in Launceston and St. Ives in November 2017. The majority of the songs of Alex Atterson (1931–1996) are settings of Causley poems. An art exhibition entitled 'Charles Causley: A Tribute from the Artists' was organised to coincide with Causley's 70th birthday in 1987 by Ron Tamplin of Exeter University, and featured a wide range of paintings, drawings, photographs and sculptures. It later transferred from the University to the Institute of Education in Russell Square, London, for a period; an illustrated catalogue was published.

2013 жыл

Бірінші жүлде – Джо Белл, "Мұзды бақша". Төреші: сэр Эндрю Мотион.

2014 жыл

1-ші жүлде – Анжела Ридман, «Су мұражайы». Төреші: Кэтрин Симмондс.

2015 жыл

Бірінші жүлде – Клэр Дайер, "Сенім және жылқы". Төрешілер: Антони Калешу, Мириам Дарлингтон, Ким Мартиндейл және Рональд Тамплин.

2016 жыл

Бірінші жүлде – Джек Тэкер, «The Load» туындысы. Төреші: сэр Эндрю Мотион.

2017 жыл

Бұл жылы бәйге тоқтатылды.

2018 жыл

Бірінші жүлде – Джуди О’Кейн, «Дәм тарту туралы жазбалар». Төреші: сэр Эндрю Мотион.

2019 жыл

Бірінші жүлде – Люк Аллен, «Исландиядағы алғашқы қыс». Төреші: Майкл Розен.

2020 жыл

Бірінші жүлде – Елена Кроитору, «12-ші мұнара». Төреші: Лемн Сисси. Соңғы жылдары Каусли қоры балалар (қазір жастар) поэзиясы байқауын да өткізіп келеді. Бұл байқаудың төрешілерінің арасында Джеки Кей, Дэвид Деванни, Патрик Гейл және Пенелопа Шаттл (барлығы Каусли қорының қамқорлары немесе сенімділері) болды.