Роджер Тринкер: Француз армиясының офицері және контрпартизандық теорияшысы
Roger Trinquier
Роджер Тринкер (1908-1986) – француздық әскери офицер, контрпартизандық теорияның авторы. Екінші дүниежүзілік соғыс, Индоқытай және Алжир соғыстарында қатысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз армиясының офицері және қарсы көтеріліс теориясының маманы (1908–1986)
French Army officer and counter insurgency theorist (1908–1986)
Роджер Тринкьер (20 наурыз 1908 – 11 қаңтар 1986) – Екінші дүниежүзілік соғыс, Бірінші Индокитай соғысы және Алжир соғысында француз армиясының офицері болды, көбінесе әуе шабуылы және арнайы күштер бөлімдерінде қызмет етті. Ол сондай-ақ қарсы көтеріліс теориясының маманы ретінде танылды, әсіресе «Қазіргі заманғы соғыс» кітабы арқылы.
Roger Trinquier (20 March 1908 – 11 January 1986) was a French Army officer during World War II, the First Indochina War and the Algerian War, serving mainly in airborne and special forces units. He was also a counter insurgency theorist, mainly with his book Modern Warfare.
Ерте өмір
Роджер Тринкьер 1908 жылғы 20 наурызда Оң Альп департаментіндегі шағын Ла-Бом ауылында шаруа отбасында дүниеге келді. 1920 жылға дейін ол туған ауылындағы бір бөлмелі ауыл мектебінде оқыды, содан кейін Экс-ан-Прованс қаласындағы Нормалдық мектепке түсті. 1928 жылы жиырма жасында бітірген соң, 2 жылдық міндетті әскери қызметке шақырылды және француз армиясының резервтік офицерлер мектебіне жіберілді. Сыныптастарының көпшілігінен өзгеше, ол әскери іске қызығушылық танытты. Тринкьердің екі жылдық міндетті әскери қызметі аяқталғаннан кейін, ол әскерде қалуға шешім қабылдады және Сент-Мейксендегі активті офицерлер мектебіне ауыстырылды, оны 1933 жылы екінші лейтенант дәрежесінде бітірді. Ол колониялық жаяу әскерге қосылды. Сенегалдық 4-ші тирайлер полкімен Тоулон қаласында біраз уақыт болғаннан кейін, 1934 жылғы 11 мамырда Индокитайға бағытталған кемеге отырды. Алғашқыда ол Тонкинде (Солтүстік Вьетнам) Лангсон қаласына жақын Килуада орналасты. Кейін Қытай шекарасындағы Чи Мада француз бекінісіне командир болып тағайындалды. Тринкьер 1936 жылы Францияға оралды және Сарралбедегі 41-ші колониялық жаяу әскерлік пулемет полкіне (41e Régiment de Mitrailleurs d’Infanterie Coloniale, 41e RMIC) бекітілді, онда 1938 жылдың тамызының басында Қытайға жіберілгенге дейін ротаға қолбасшылық етті. Ол Қытайдағы француз концессияларында қызмет етті, бірінші Тянцзиньде, содан кейін Бейжіңде және 1940 жылдың қаңтарында Шанхайда. Сол жерде ол қытай тілін де үйренді. Капитандыққа көтеріліп, 1946 жылдың 3 қаңтарына дейін француз әскери жасағының ротасына басшылық етті. Жапонияның Қытайдың үлкен бөліктерін басып алу кезінде жасақтың жағдайы нашарлап, жапондықтар француз әскерлерін казармаларына қамап, қаруларын тәркіледі. Жапония капитуляциялағаннан кейін, француздар іздеуден құтылған қаруларын қайтарып алып, «Голлистік» биліктің келуіне дейін несиеге өмір сүре отырып, белгілі бір деңгейде тәуелсіздікке қол жеткізді. Тринкьер бес жыл бойы Қытайда Виши Франциясының билігінде болды. Жапондықтармен «бірлескен қызмет» көрсеткен деген күдікпен батальон офицерлері 1940-1946 жылдар аралығындағы қызметі туралы егжей-тегжейлі сауалнаманы толтыруға міндеттелді. Ол Францияны азат етуге қатыспады, бұл оның кейінгі мансабына кедергі келтірді.
Roger Trinquier was born on 20 March 1908 in La Beaume, a small village in the Hautes Alpes department, to a peasant family. He studied at a one room village school in his home village until 1920, when he entered the Ecole Normale of Aix en Provence. He graduated in 1928 at twenty and was called up for 2 years' compulsory military service, being sent to the French Army's reserve officers’ school, where unlike most of his classmates he became interested in the military. When Trinquier's two years of compulsory military service came to an end, he decided to remain in the army and was transferred to the active officers’ school of Saint Maixent, from which he graduated in 1933 as a second lieutenant. He now joined the colonial infantry. After some time with the 4th Senegalese Tirailleur Regiment at Toulon, he embarked on a ship bound for Indochina on 11 May 1934. He was first stationed at Kylua, near Lang Son, in Tonkin (Northern Vietnam). He then took command of a French outpost at Chi Ma on the Chinese border. Trinquier returned to France in 1936 and was assigned to the 41st Colonial Infantry Machine gun Regiment (41e Régiment de Mitrailleurs d’Infanterie Coloniale, 41e RMIC) at Sarralbe, where he commanded a company until he was sent to China in early August 1938. He served in the French concessions in China, first in Tianjin, then Beijing and finally Shanghai in January 1940. While stationed there he also learned Chinese. Promoted to captain he commanded a company of the French military detachment there until 3 January 1946. The detachment's circumstances became increasingly difficult during the Japanese invasion and occupation of large parts of China, as the Japanese confined the French troops to their barracks and confiscated their weapons. When Japan surrendered, the French recovered the weapons that had escaped search and resumed a degree of autonomy, living on credit until the arrival of the "Gaullist" authorities. Trinquier was under the authority of Vichy France in China for five years. Under suspicion as "collaborators" with the Japanese, the battalion's officers had to fill in a detailed questionnaire about their activities during the 40/46 period He didn't play any role in the Liberation of France, a situation which hindered him in his later career.
Индокитай
Ол 1946 жылдың басында Сайгонға келді және командирі капитан Пьер Пончардье атымен аталатын әскери-теңіз күштерімен біріктірілген коммандо жасағына тағайындалды. Тринкьер колониялық жаяу әскерінен сақталған коммандо жасағының бөлімшесі – B4 бөлімінің командирі болды. 1946 жылдың жазында Францияға оралды, оған Вьетминдік күштерге қарсы Индокитайдағы шайқас үшін жаңадан құрылып жатқан колониялық парашюттік батальонға еріктілерді тарта және оқыту міндеті жүктелді. Тринкьер 1947 жылдың қарашасында 2-ші колониялық коммандо парашюттік батальонымен (2e BCCP) Индокитайға оралды. Батальон Сайгондан шамамен 20 км қашықтықта орналасқан 301-ші Вьетминдік полкіне паналаған Лай Тхьёуға бекітілді. Ол Камбоджада және Оңтүстік Вьетнамдағы Қамысты даласындағы операцияларға екінші қолбасшы ретінде қатысты. 1948 жылдың 9 қыркүйегінде майор Дюпуи шайқаста қаза болғаннан кейін батальонды басқаруды өз мойнына алды және 1 қазан күні майор шеніне көтерілді. Батальонды Орталық Анамда және Сайгон маңындағы шайқастарға жетектеп, француз жоғары қолбасшылығы жүргізген операциялардың тиімсіздігін байқады және Оңтүстік Вьетнамдағы француз күштерінің командирі генерал Пьер Буайер де Латур дю Муленге Вьетминдік күштердің күшті болуымен аймақтарды бекітудің жаңа тәсілін ұсынды. Тринкьердің әскерлері аумақты басып алып, Вьетминдік күштерге қарсы түнде тұзақтар қойды, әдеттегідей бірнеше бекіністерді алып, түнде жасырынып, таңертең жолдарды қайта ашқаннан гөрі. Тринкьердің тактикасы тиімді болып шықты, халықты сендіріп, Лай Тхьёу аймағын бекітті. 1949 жылдың 12 желтоқсанында, отыздан астам әуе шабуылынан және көптеген жердегі операциялардан кейін, Тринкьер мен батальон француздық тасымалдау кемесі «Пастерге» мініп, Францияға оралды. 1951 жылдың соңында Тринкьер үшінші рет Индокитайға келді, бұл жолы жаңадан құрылған Groupement de Commandos Mixtes Aéroportés (GCMA) (Құрама парашюттік коммандо тобы) құрамында, оған Эдмонд Гралл басшылық етті. Тринкьер 1953 жылдың басында GCMA басшылығын өз қолына алып, Вьетминдік күштердің тылындағы шайқастарды басқарды, Тонкиннің жоғарғы аймағында және Лаоста шамамен 30 000 адамнан тұратын партизандық отряд құрды. Тринкьердің партизандық отряды 1953 жылдың тамызында На Сандағы бекінілген әуежайдан сәтті эвакуациялауға және Фонг Сали мен Сам Неуа провинцияларын қайта басып алуға көмектесті. Диен-Бьен-Фудың жеңілісінен кейін француз күштері кері шегілгеннен кейін, Тринкьердің партизандық отряды Хо Ши Миннің күштерінен қудаланды.
He arrived at Saigon in early 1946 and was assigned to Commando Ponchardier, a combined army and navy commando unit named after its commander Captain Pierre Ponchardier. Trinquier became commander of B4, one of the sub units of the commando, recruited from the colonial infantry. He returned to France in the summer of 1946, charged with the responsibility of recruiting and training volunteers for a colonial parachute battalion that was being formed for combat in Indochina against the Viet Minh. Trinquier returned to Indochina with the 2nd Colonial Commando Parachute Battalion (2e BCCP), during November 1947. The battalion was assigned to Lai Thieu, a refuge for the 301st Viet Minh Regiment, located around 20 km from Saigon. He took part, as second in command, in operations in Cambodia and on the Plain of Reeds in southern Vietnam. He took command of the battalion when its commander, Major Dupuis, was killed in action on 9 September 1948, and was promoted to Major on 1 October. Leading the battalion in combat in central Annam and the area around Saigon, he became aware of the inefficiency of the operations launched by the French high command and proposed to General Pierre Boyer de Latour du Moulin, the commander of the French forces in southern Vietnam, a new approach to pacifying areas with strong Viet Minh presence. Trinquier's troops occupied the terrain and laid ambushes against the Viet Minh at night instead of the normal policy of taking a few positions, where refuge could be taken at night and then reopening the roads in the morning. Trinquier's tactics proved effective, reassured people and pacified the Laï Thieu area. On 12 December 1949, after thirty airborne operations and numerous ground operations, Trinquier and the battalion embarked on Pasteur, a French transport ship, and returned to France. In late December 1951, Trinquier was again in Indochina for his third tour – this time in the newly formed Groupement de Commandos Mixtes Aéroportés (GCMA) (Composite Airborne Commando Group) commanded by Edmond Grall. Trinquier took over the command of the GCMA in early 1953 and directed the fighting behind Viet Minh lines, creating a maquis in the Tonkinese upper region and in Laos, totaling around 30,000 men. Trinquier's maquis contributed to the successful evacuation of the fortified airhead at Na San, in August 1953, and the reoccupation of the Phong Saly and Sam Neua provinces. After the French withdrawal following the defeat of Dien Bien Phu, Trinquier's maquis was left behind and hunted down by Ho Chi Minh's forces.
Алжир
Тринкьер 1955 жылдың қаңтар айында Францияға оралды, подполковник шындығына көтеріліп, әуедегі әскерлердің бас қолбасшысы генерал Жильдің штабына бекітілді. 1956 жылдың тамызында ФРН-ге қарсы соғыс қызулаған кезде ол Солтүстік Африкадағы француз әуе базасына, Алжирге жіберілді. Кейіннен Алжир шайқасы кезінде 10-шы парашют дивизиясының командирі генерал Массудың жанындағы екінші адам ретінде қызмет етті, онда ол DPU (Dispositif de Protection Urbain) құрудың негізгі ұйымдастырушыларының бірі болды. Франциядағы әуе мектебінің директоры қызметін атқарғаннан кейін, Тринкьер 1958 жылдың наурыз айында Алжирге оралып, 3-ші колониялық парашют полкінің басшылығын қабылдады, ол жақын арада 3-ші теңіз жаяу әскерінің парашют полкіне айналды, оның бұрынғы командирі Марсель Бижар Францияға қайтарылды. 1958 жылғы мамыр дағдарысы кезінде генералдар Массу мен Салан құрған қоғамдық қауіпсіздік комитетіне мүше болды, бұл Шарль де Голльді қайтадан билікке әкелді; Тринкьер 11 маусымда комитеттен кетіп, өз полкіне қайта оралды. Ол Оңтүстік Алжирде және Кабилидегі шайқастарда полкке жетекшілік етті, онда FLN-нің жетекші тұлғаларының бірі Си Аззединді тұтқындады. Тринкьер капитан Пол Ален Легердің майдандық жетекшісі және ұстазы болды, ол "Bleuite" операциясының (FLN агенттері тарапынан таратылған дезинформация кампаниясы, тізімдер мен сатқындар туралы қауесеттер) авторы және орындаушысы, бұл FLN ішінде кең ауқымды тазалауларға әкелді. 1959 жылдың бірінші жартысында Тринкьер Алжирдегі француз командирі Морис Шалле ұсынған Шалле шабуылы кезінде полкке басшылық етті, мақсаты FLN-ді әлсірету болды. 1959 жылдың наурыз айында ол полк басшылығын Луи Боннигальға тапсырды, ал шілде айында Константин облысындағы Эль Милия секторының басшысы болды. 1960 жылдың шілдесінде Францияға қайта шақырылып, желтоқсанда Ниццаға және сол топтың бөлімшелерін басқаратын генералдың штабына тағайындалды.
Trinquier returned to France in January 1955, being promoted to lieutenant colonel and assigned to the staff of General Gilles, commander of the airborne troops. He was posted to Algeria in August 1956 at the airborne base of French North Africa as the war against the FLN was becoming more intense. He then served as second in command to General Massu, commander of the 10th Parachute Division, during the Battle of Algiers, where he was one of the leading figures behind the creation of the DPU (Dispositif de Protection Urbain). After a brief stay in France as a director to the airborne school, Trinquier returned to Algeria in March 1958 to take over command of the 3rd Colonial Parachute Regiment, soon to be the 3rd Marine Infantry Parachute Regiment, when its commanding officer, Marcel Bigeard, was recalled to France. He became a member of the committee for public safety formed by Generals Massu and Salan during the May 1958 crisis, which brought Charles de Gaulle back to power; Trinquier resigned from the committee on 11 June and returned to his regiment. He led it during the fighting in southern Algeria and in the Kabylie, where he captured Si Azzedine, a senior FLN leader. Trinquier had been the field superior and mentor of Capt. Paul Alain Léger, the mastermind and executor of the "Bleuite", an "intoxication" campaign (disinformation spread by subverted FLN agents of lists & rumors about supposed traitors) which triggered widespread internal purges within the FLN. During the first half of 1959, Trinquier led the regiment during the Challe Offensive, proposed by the French commander in Algeria, Maurice Challe, to cripple the FLN. In March 1959, he handed over the command of the regiment to Louis Bonnigal and in July, took command of the El Milia sector in Constantine department. He was recalled to France in July 1960 and in December assigned to Nice and the staff of the general commanding that group of sub divisions.
Кейінгі өмірі
1961 жылғы 26 қаңтарда Тринкьер әскерден ерте зейнетке шығуға өтініш берді. Одан кейін Конгодағы Катанга мемлекетінің көтерілісін басқарған Моиз Тшембе оны өз күштерін дайындау үшін жалдады. Тринкьер Конгода бірнеше апта ғана болғаннан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымы оны елден қуды. Конгодан қайтқаннан кейін Афинада болғанда ол де Голльге қарсы Алжирдегі сәтсіз төңкеріс туралы білді, содан кейін ол резервтен де зейнетке шығуын сұрады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол шарап шаруашылығымен айналысып, өзінің қызметі мен тәжірибесі туралы жазды. Полковник Бухудпен бірге ол француз әуе десанттық күштерінің ветерандары үшін Парашютшілердің Ұлттық Одағын (Union Nationale des Parachutistes, UNP) құрушылардың бірі болды. Тринкьер 1963-1965 жылдар аралығында оның алғашқы президенті болды, кейін генерал Жан Грасьеге орын берді.
On 26 January 1961, Trinquier asked for early retirement from the army into the reserve. He was then hired by Moise Tshombe, the leader of the State of Katanga rebellion in Congo, to train his forces. Trinquier only stayed a few weeks in Congo before being thrown out by the United Nations. Returning from Congo, when staying in Athens, he learned of the failed Algiers putsch against de Gaulle, after which he asked to be retired from the reserve as well. In retirement he devoted himself to viniculture and writing about his career and experiences. With Colonel Buchoud, he was one of the founders of the National Union of Paratroopers (Union Nationale des Parachutistes, UNP), for veterans of the French airborne force. Trinquier was also its first president from 1963 to 1965, before stepping down for General Jean Gracieux.
Қазіргі заманғы соғыс
Тринкьер – ол қазіргі заманғы соғыс деп атаған соғыс стилінің теоретигі, ол «саяси, экономикалық, психологиялық, әскери әрекеттердің өзара байланысқан жүйесі – елдегі орнаған билікті құлатуға және оны басқа режиммен алмастыруға бағытталған» (Қазіргі заманғы соғыс, 2-тарау). Ол дәстүрлі армияның осы жаңа соғыс түріне бейімделе алмауына сын көзбен қарады. Бұл тактикаларға шағын және жылдам қимылдайтын арнайы топтарды пайдалану, азаптау, жергілікті халықтан жасақталған өздік қорғаныс күштерін құру және оларды лагерьлерге күштеп көшіру, сондай-ақ психологиялық және білім беру операциялары кірді. Оның ең маңызды үлесі, болжам жолы, осы қазіргі заманғы соғысқа қатысты терроризм мен азаптауды зерттеу және қолдану болды. Ол террористерді қылмыскерлер ретінде қарастырудың және оларды жасаған қылмыстары үшін жауапкершілікке тартудың әдепсіз екенін айтты. Оның пікірінше, террористерге әскерилер сияқты қарау керек, бірақ олар бейбіт тұрғындарға шабуыл жасаса да, форма кимесе де, олар өз ұйымын сатқандықтары үшін азапталуға тиіс. Тринкьердің азаптау критерийлері бойынша, террористерге тек олардың қозғалысының ұйымына қатысты сұрақтар қойылуы керек, тергеушілер не сұрау керектігін білуі керек, ал ақпарат алынғаннан кейін азаптау тоқтатылып, террористерге басқа әскери тұтқындар сияқты қарау керек. («Қазіргі заманғы соғыс» кітабының 4-тарауын қараңыз). Француз армиясы Тринкьердің тактикасын Алжир соғысы кезінде қолданды. Ұзақ мерзімде бұл тактика Алжир шайқасында шешуші жеңіске жеткізді. Бұл тактикалар баспасөз арқылы жарияланды, бірақ сол кезде оларға көп әсер етілмеді, себебі олар көбінесе қажетті жамандық деп есептелді. Ұзақ мерзімді перспективада қолданылған тактикалар, әсіресе азаптау туралы пікірталас француз баспасөзінде ондаған жылдар бойы қайта жаңғырылып тұрды (Пол Ауссарес ісімен).
Trinquier is a theorist on the style of warfare he called Modern Warfare, an "interlocking system of actions – political, economic, psychological, military – which aims at the overthrow of the established authority in a country and its replacement by another regime." (Modern Warfare, Ch. 2). He was critical of the traditional army's inability to adapt to this new kind of warfare. These tactics included the use of small and mobile commando teams, torture, the setting up of self defense forces recruited in the local population, and their forced relocation in camps, as well as psychological and educational operations. Perhaps his most original contribution was his study and application of terrorism and torture as it related to this Modern Warfare. He argued that it was immoral to treat terrorists as criminals, and to hold them criminally liable for their acts. In his view terrorists should be treated as soldiers, albeit with the qualification that while they may attack civilian targets and wear no uniform, they also must be tortured for the very specific purpose of betraying their organization. Trinquier's criteria for torture was that the terrorist was to be asked only questions that related to the organization of his movement, that the interrogators must know what to ask, and that once the information is obtained the torture must stop and the terrorist is then treated as any other prisoner of war. (See Chapter 4 of Modern Warfare). The French Army applied Trinquier's tactics during the Algerian War. In the short run these tactics resulted in a decisive victory in the Battle of Algiers. These tactics were exposed by the press, with little or no effect at the time, as they were generally regarded as a necessary evil. In the longer term the debate on the tactics used, particularly torture, would re emerge in the French press for decades to come (with the trial of Paul Aussaresses).
Танымал мәдениет
Жан Лартегюдің "Сентуриондар" және "Преториандар" романдарындағы Джулиан Бойсфеурас кейіпкері, Лартегюдің сөзінше, ешкімнің де прототипі емес, бірақ көптеген адамдар оның Тринкье және Пол Ауссарес шабыттандырғанын қабылдайды. Лартегюдің тағы бір романы – "Тозақтың итттері" ("Les chimères noires") – ондағы полковник Жан-Мари ла Ронсьер кейіпкері, әрине, Тринкьеге және оның Катанга көтерілісі кезіндегі әрекеттеріне негізделген. Лартегюдің көркем әдебиеті Тринкьердің бүлдірушілік соғыс теориясын сынап бағалайды, оны Конгода қолдану мүмкін емес еді. Полковник Ла Ронсьер Элизабетвильдегі жағдайға жарамсыз және дайынсыз көрінеді, онда Орталық Африкадағы постколониалдық жағдай туралы білімінің жетіспеуі оны еуропалық және африкалық тәлімгерлерімен қарым-қатынаста қиындыққа салады. Ол БҰҰ әскерлеріне қарсы шайқастың алғашқы кезеңінде сепаратистердің жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін Катанга астанасынан қашуға мәжбүр болады.
The character of Julien Boisfeuras in the novels The Centurions and The Praetorians by Jean Larteguy was according to Larteguy not based on anyone, but believed by many to be at least partially inspired by Trinquier and Paul Aussaresses. The character of Colonel Jean Marie la Roncière in another of Larteguy's novels, The Hounds of Hell (Les chimères noires), was certainly based on Trinquier and his activities during the Katanga rebellion. Larteguy's fiction is rather critical of Trinquier's theories on subversive war which clearly could not be applied in the Congo. The colonel la Roncière seems rather clumsy and unprepared for the situation he faces in Elisabethville where his total lack of knowledge of the post colonial situation in Central Africa soon puts him in trouble with his European and African mentors. He is forced to flee the Katangese capital after helping Secessionists win the first round of fighting against UNO troops.