Кіріспе

Август Роберт Людвиг Макке (3 қаңтар 1887 – 26 қыркүйек 1914) – неміс экспрессионист суретшісі. Ол неміс экспрессионистер тобының «Der Blaue Reiter» («Көк атты») басшы мүшелерінің бірі болды. Макке неміс өнерінің аса дамыған кезеңінде өмір сүрді: ол негізгі неміс экспрессионистік ағымдардың қалыптасуын, сондай-ақ Еуропаның басқа бөліктерінде пайда болған авангардтық қозғалыстарды көрді. Өз заманының суретшісі ретінде Макке өзін қызықтырған авангард элементтерін суреттеріне үйлестіре білді. Франц Марк және Отто Солтау сияқты, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан жас неміс суретшілерінің бірі еді.

Ерте өмір

Август Роберт Людвиг Макке 1887 жылдың 3 қаңтарында Германияда, Вестфалияның Месхеде қаласында дүниеге келді. Ол 1845-1904 жылдары өмір сүрген Август Фридрих Герман Макке – құрылыс шебері және сурет салуға әуес болған адам мен оның әйелі Мария Флорентина, туған тегі Адольф (1848–1922), Вестфалияның Зауерланд аймағындағы шаруа отбасынан шыққан, жалғыз ұлы болды. Август туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Кельнге көшіп келді, онда Макке 1897-1900 жылдары Крейцгимназияда білім алды және Ханс Туармен дос болып, ол да суретші атанды. 1900 жылы, он үш жасқа толғанда, отбасы Боннға көшіп барды, онда Макке Реалгимназияда оқыды және Уолтер Герхардт пен Герхардттың қарындасы Элизабетпен дос болды, кейін бірнеше жылдан соң оған үйленді. Балаға ең алғашқы әсер қалдырған көркем туындылар – оның әкесінің суреттері, досы Туардың әкесі жинаған жапондық гравюралары және 1900 жылы Базельге сапар барысында көрген Арнольд Беклиннің туындылары болды. 1904 жылы Макке әкесі қайтыс болды, сондай-ақ ол Адольф Мэннен басшылығымен (1904–1906) Дюссельдорфтың Кунстакадемиясына қабылданды. Осы кезеңде ол Фриц Хельмут Эмкеден (1905) кешкі сабақтар алды, Дюссельдорф Шоуспильхаусының сахна және костюм дизайнері ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар 1905 жылы Солтүстік Италияға, ал 1906 жылы Нидерланды, Бельгия және Ұлыбританияға сапар шекті.

Өнер жолы 19071914

Содан кейін Макке өзінің шығармашылық өмірінің көп бөлігін Боннда өткізді, Швейцариядағы Тун көліне және Парижге, Италияға, Нидерландыға және Туниске жасаған бірнеше сапарлардан басқа. 1907 жылы алғаш рет Парижге барған Макке импрессионистердің туындыларын көріп, көп ұзамай Берлинге барып, Ловис Коринфтің студиясында бірнеше ай болды. Оның стилі француз импрессионизмі мен постимпрессионизмінің ықпалында қалыптасты, кейіннен фаув кезеңінен өтті. 1909 жылы ол Элизабет Герхардтқа үйленді. 1910 жылы Франц Маркпен достық арқасында Макке Кандинскиймен танысты және біраз уақыт "Көк аттылар" тобының объективті емес эстетикасын, мистикалық және символдық қызығушылықтарын бөлісті. 1912 жылы Парижде Роберт Делонеймен болған кездесуі Макке үшін жаңа ашылу болды. Аполлинар орфизм деп атаған Делонедің хроматикалық кубизмі сол кезден бастап Макке өнеріне әсер етті. Оның "Дүкен терезелері" туындысын Делоненің "Терезелерінің" жеке түсіндірілуі деп қарастыруға болады, ол итальяндық футуризмдегі бір мезгілдегі бейнелермен үйлесім табады. 1914 жылдың сәуір айында Поль Клее және Луи Мойлиетпен бірге Туниске сапар шеккен Макке үшін Тунистің экзотикалық атмосферасы оның соңғы кезеңіндегі люминистік стильдің қалыптасуына зор үлес қосты, осы кезеңде ол қазір шедеврлер саналатын бірқатар туындылар жасады, мысалы, оның танымал "Түрік кафесі" суреті. Август Макке өнері экспрессионизм (1905 және 1925 жылдар аралығында гүлденген неміс түпнұсқасы) және фаувизмнің бір бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін. Суреттерде көбінесе түс пен форманы бұрмалап, объективті шындықты бейнелеуден гөрі сезімдер мен көңіл-күйді жеткізуге басымдық беріледі. Макке мансабы 1914 жылдың 26 қыркүйегінде Францияның Шампань аймағында Бірінші дүниежүзілік соғыстың екінші айында ерте қайтыс болуымен қысқарып қалды. Ол Суайн-Перте-ле-Юрлю қаласындағы неміс әскери зиратына жерленді. Оның соңғы туындысы "Қош сау бол" соғыс басталғаннан кейін орнаған мұңды күйді бейнелейді.

Август Макке сыйлығы

Август Макке сыйлығы алғаш рет 1959 жылы Германияда, Август Макке туған жері Арнсберг, Брилон, Олпе және Месхеде аудандарымен берілді.

Аугуст-Макке-Хаус

Август Макке Хаус – 1991 жылы құрылған, Август Маккеге арналған мұражай. Ол Бонн қаласындағы, 1911 жылдан 1914 жылға дейін Август Макке тұрған бұрынғы үйінде орналасқан.

Өнер нарығы

1997 жылы Christie's аукционында Маккенің "Бақтағы үстел басындағы жұп" (1914) картинасы 2 миллион фунт стерлингке сатылды. "Тунистегі базар" (1914) 2000 жылы 2,86 миллион фунт стерлинг (4,1 миллион доллар) бағасына сатылды. Эрнст Бейлердің мұрагерлері тапсырған суретшінің "Базарда" (1914) картинасы 2011 жылы Christie's аукционында 3,96 миллион фунт стерлингке сатылды, бұл жоғары бағасынан төрт жарым есе артық болды.