Капюшон майлы қосылған мұнайлы түленің сипаттамасы: таралу аймағы, түсі, ерекшеліктері (көк арқалы балалар). Солтүстік Атлант мұнайлы түлені таныстырамыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Етқоректілер түрі
Species of carnivore
Құрбырақты ие (Cystophora cristata) – тек Солтүстік Атлантиканың орталық және батыс бөліктерінде, шығыстағы Шпицбергеннен батыстағы Сент-Лоуренс шығанағына дейін кездесетін ірі фосид. Иелер әдетте күміс сұр немесе ақ түсті болады, денесінің көп бөлігін жабатын қара дақтармен. Құрбырақты иелердің балалары "көк арқалар" деп аталады, себебі олардың терісі арқасынан көк сұр, ал құрсағы ақшыл болады. Бұл түк 14 айдан кейін, балалар қысылғанда түсіп қалады. Бұл Cystophora туысының жалғыз түрі.
The hooded seal (Cystophora cristata) is a large phocid found only in the central and western North Atlantic, ranging from Svalbard in the east to the Gulf of St. Lawrence in the west. The seals are typically silver grey or white in color, with black spots that vary in size covering most of the body. Hooded seal pups are known as "blue backs" because their coats are blue grey on the back with whitish bellies. This coat is shed after 14 months of age when the pups molt. It is the only species in the genus Cystophora.
Атау беру
Cystophora жалпы атауы грек тілінде "қуықты тасушы" дегенді білдіреді, түрдің ерекше жыныстық белгісі – ересек еркектің басындағы ерекше қабынуға қабілетті қуық септумынан туындаған. Бұл қуық көздерінің арасында және дефляцияланған күйде жоғарғы еріннің үстінен төмен сағады. Сонымен қатар, тюлень мұрын тесігінің біреуінен үлкен шар тәрізді қапты қабындыра алады. Бұл үшін бір мұрын тесігін жауып, екінші мұрын тесігінен шығып тұрған мембрананы үрлейді.
The generic name Cystophora means "bladder bearer" in Greek, from the species' unusual sexual ornament – a peculiar inflatable bladder septum on the head of the adult male. This bladder hangs between the eyes and down over the upper lip in the deflated state. In addition, the hooded seal can inflate a large balloon like sac from one of its nostrils. This is done by shutting one nostril valve and inflating a membrane, which then protrudes from the other nostril.
Өлшемі
Ересек еркектердің орташа ұзындығы 3,5 метрге дейін жетеді, салмағы болса шамалы. Жыныстық диморфизм туғаннан-ақ байқалады және аналықтары әлдеқайда кішідірек: ұзындығы және салмағы. Түсі күміс реңді, ал денесі қараңғы, дөңгелек емес белгілермен себілген. Басы дененің қалған бөлігінен қараңғырақ және белгісіз.
Adult males are long on average, can grow to 3.5 m, and weigh Sexual dimorphism is obvious from birth and females are much smaller: long and weighing The color is silvery; the body is scattered with dark, irregular marks. The head is darker than the rest of the body, and without marks.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Құрлық тұмсықтары негізінен Арктика мұхиты мен Солтүстік Атлантиканың ағып жүзетін мұз жамылғыларында және терең суларында тіршілік етеді. Жыл бойы кейбіреулері жылы аймақтарға қашып кетсе де, олардың тірі қалу мүмкіндігі ең суық климатта жоғары. Оларды төрт ерекше мұз жамылғысы бар аймақта кездестіруге болады: Ян-Майен аралының жанында (Исландияның солтүстік-шығысында); Лабрадор мен Солтүстік Ньюфаундленд жағалауларында; Сент-Лоуренс шығанағында; және Дэвис бұғазында (Гренландияның орталық-батысында). Еркектер Баффин шығанағы, Дэвис бұғазы және Фламанд шапқыры сияқты күрделі теңіз түбіне ие аймақтардың маңында шоғырланғандай, ал ұрғашылар өздерінің мекендеу ортасын негізінен Лабрадор шельфі сияқты шельф аймақтарына жинақтайды. Құрлық тұмсықтары – көші-қонға бейім, ұзақ қашықтықтарды шарлайтын түр, кейде Аляскаға дейін батысқа, ал Канар аралдары мен Гваделупаға дейін оңтүстікке дейін жетеді.
Hooded seals live primarily on drifting pack ice and in deep water in the Arctic Ocean and North Atlantic. Although some drift away to warmer regions during the year, their best survival rate is in colder climates. They can be found on four distinct areas with pack ice: near Jan Mayen Island (northeast of Iceland); off Labrador and northeastern Newfoundland; the Gulf of St. Lawrence; and the Davis Strait (off midwestern Greenland). Males appear to be localized around areas of complex seabed, such as Baffin Bay, Davis Strait, and the Flemish cap, while females concentrate their habitat efforts primarily on shelf areas, such as the Labrador Shelf. Hooded seals are known to be a highly migratory species that often wander long distances, as far west as Alaska and as far south as the Canary Islands and Guadeloupe.
Диета
Құмбатты тұнбаның қорегі негізінен әртүрлі амфиподтар (шағыл қабықтылар), еуфаузидтер (крилл) және балықтардан тұрады, оның ішінде Атлантика аргентинасы, капелин, Гренландия трескасы, балық, сельдь және қызыл балық. Олар сондай-ақ кальмар, теңіз жұлдыздары және мидияларды жейтіні белгілі.
The diet of the hooded seal is composed primarily of various amphipods (crustaceans), euphausiids (krill), and fish, including Atlantic argentine, capelin, Greenland halibut, cod, herring, and redfish. They also are known to eat squid, sea stars, and mussels.
Мінез-құлық
Құмбатты тұнбалар 5-25 минутқа дейін суға батып, салыстырмалы түрде терең суларда азықтанады. Дегенмен, кейбір суға батулар 52 минуттан да тереңірек және ұзағырақ болуы мүмкін. Суға бату үзіліссіз болып келеді, олардың күндіз және түнінің шамамен 90% уақыты су астында өтеді, бірақ күндізгі суға батулар әдетте тереңірек және ұзағырақ болады. Қысқы суға батулар жазғыға қарағанда тереңірек және ұзағырақ. Құмбатты тұнбалар көбінесе жалғыз өмір сүретін түр екені белгілі, тек көбейту және түлеу маусымдарында ғана ерекшелік етеді. Осы екі кезеңде олар сонымен қатар ашаршылық та көреді. Олар жыл сайын шілде айында Дания бұғазының жанында түлеу кезеңінде жұптасу үшін жиналады. Құмбатты тұнбалар басқа тұнбалармен салыстырғанда әлеуметтік емес, көбінесе агрессивті және аумақтық болып келеді. Олар "қапты" (төмендегі "Мұрын қуысы" бөлімінде түсіндірілгендей) қабылдырып агрессияны көрсетеді. Олар көбінесе көшіп-қонып, жыл бойы жұптасу маусымынан басқа жалғыз қалады. Тұнба суға бату алдында бірінші тыныс алғанда қапты қабылдыра бастайды. Содан кейін, тұнба жүзіп жүргенде, ол қайта-қайта қабылданып, жабылады. Мұның мақсаты – дыбыстық сигнал беру, яғни тұнба қауіп сезінгенде және азық-түлік пен баспана сияқты ресурстар үшін бәсекелескенде жау түрлерін қорқытуға тырысады. Бұл сонымен қатар олардың денсаулығы мен үстемдігін басқа еркектерге де, әйелдерге де жеткізуге мүмкіндік береді.
Hooded seals tend to feed in relatively deep waters ranging from , and dive from 5 to 25 minute durations. However, some dives can go deeper than and as long, or longer, than 52 minutes. Diving is rather continuous, with approximately 90% of their time spent submerged during the day and night, although dives during the day are generally deeper and longer. Dives during the winter are also deeper and longer than those in the summer. It is known that the hooded seal is generally a solitary species, except during breeding and molting seasons. During these two periods, they tend to fast as well. The seals mass annually near the Denmark strait around July, at the time of their molting periods, to mate. Hooded seals are a relatively unsocial species compared to other seals, and they are typically more aggressive and territorial. They demonstrate aggression by inflating the "hood" (which is explained in the "Nasal Cavity" section below). They frequently migrate and remain alone for most of the year, except during mating season. The hood begins to inflate as the seal makes its initial breath prior to going underwater. It then begins to repetitively deflate and inflate as the seal is swimming. The purpose of this happening is for acoustic signaling, meaning that it occurs when the seal feels threatened and attempts to ward off hostile species when competing for resources such as food and shelter. It also serves to communicate their health and superior status to both other males and females they are attempting to attract.
Өсімдіктің өсіру және өмір сүру циклі
Мұрынды түленнің төрт негізгі көбею аймағы бар: Сент-Лоуренс шығанағы; Ньюфаундлендтің шығысындағы "Фронт"; Дэвис бұғазы (Гренландия мен Канаданың солтүстігі арасында); және Ян-Майенге жақын Батыс мұзы. Мұрынды түлен аталары бір көбею маусымында бірнеше ұрғашымен жұптасатыны белгілі, бұл олардың көп әйелді болу гипотезасына сәйкес келеді. Кейбір аталары ұзақ уақыт бойы бір ғана ұрғашыны қорғап, оның ғана жұптасы болады, ал басқалары жылдам қозғалып, қысқа мерзімде бірнеше ұрғашымен жұптасып, популяцияда максималды ұрпақ тудырады. Көптеген аталықтары 5 жасқа келгенде жыныстық жағынан жетіледі. Барлық аймақтарда мұрынды түлендер наурыздың соңы мен сәуірдің басында туады және маусым мен тамыз айларында түлеуден өтеді.
There are four major breeding areas for the hooded seal: the Gulf of St. Lawrence; the "Front" east of Newfoundland; Davis Strait (between Greenland and northern Canada); and the West Ice near Jan Mayen. Male hooded seals are known to have several mates in a single mating season, following the hypothesis that they are polygynous. While some males will defend and mate with just one female for long periods of time, others will be more mobile and tend to mate with multiple females for shorter periods of time, generating maximum offspring within the population. Most males reach sexual maturity by 5 years of age. Throughout all areas, the hooded seals whelp in late March and early April and molt from June to August.
Ұрпағы
Жас бұзаулар туғанда шамамен ұзын болады және салмағы шамамен 80 кг. Олар наурыздың ортасынан сәуірдің басына дейін мұзда, жақсы дамыған май қабатымен және туылғанға дейінгі түктерін тастап туады. Олар күмісті-көк сұр түстес (содан "көкжүрек" деген ат келген), құрсақтары ақшыл-кремді түсте болады, олар шамамен 14 айдан кейін түледі. Бұзауды емізу орташа есеппен 4 күнге созылады, сүтқоректілердің арасындағы ең қысқа лактация кезеңі, осы кезде бұзаудың мөлшері екі есеге артып, күніне шамамен кг қосады. Бұл олар ішетін сүттің майлылығы 60% болғандықтан мүмкін. Аналық бұзау 3-6 жас аралығында, ал аталық бұзау 5-7 жас аралығында жетіледі.
Pups are about long at birth and weigh about They are born on the ice from mid March to early April with a well developed blubber layer and having shed their pre natal coat. They are born with a slate blue grey coat (giving them the name "blueback"), with a pale cream color on the belly, which they will molt after about 14 months. Nursing of the pup lasts for an average of only 4 days, the shortest lactation period of any mammal, during which the pup doubles in size, gaining around /day. This is possible because the milk that they drink has a fat content of 60%. The female pup will mature between ages 3 and 6, whereas the male pup will mature between ages 5 and 7.
Ерте дамуы
Зерттеушілер ересектерге қарағанда, жас күзендердің су астында жұмыс істеу және азық іздеу қажеттіліктері өзгеше болғандықтан, сүйек және жүрек бұлшық еттері әртүрлі дамитынын анықтады. Зерттеулер көрсеткендей, жүрек қан ағыны суға батқан кезде липолиздік жолдарды қолдау үшін жеткілікті мөлшерде оттегімен қамтамасыз етеді, осылайша гипоксиялық қиындықтарды шешеді. Жүрек тіні туған кезде және емшектен айырған кезде скелет бұлшық еттерінен жақсы дамыған, бірақ емшектен айыру кезеңінің соңына дейін екі тінің де дамуы толыққанды болмайды. Жас күзендер толыққанды гемоглобин қорымен (қанда) дүниеге келеді, бірақ миоглобин деңгейі (скелеттік тінде) ересектердегі деңгейдің 25–30% құрайды. Бұл байқаулар жас күзендердің бұлшық еттерінің ересектерге қарағанда суға батқан кезде аэробикалық немесе анаэробтық АТФ өндірісін ұстап тұру қабілеті төмен екенін көрсетеді. Бұл гемоглобинмен немесе миоглобинмен байланысқан оттегі қорының көп болуына байланысты, сондықтан теңіз түлендері ұзақ уақытқа суға бату үшін осы оттегіге сенеді. Бұл жас күзендердің қысқа емшектен айыру кезеңін түсіндіруге болады, себебі олардың тіршіліктері үшін суға бату маңызды. Жүнді жануарлардың денесінен алып тастау және оның орнына май қабатын пайдалану тиімді болуы мүмкін, себебі су жүнді сіңіріп алады, ал майға енбейді, сондықтан май түлендерді су мен ауада біркелкі жылумен қамтамасыз етеді. Халықаралық ынтымақтастық және Солтүстік-Батыс Атлантика балық шаруашылығы ұйымының (NAFO) құрылуы нәтижесінде капоттық түлендердің саны артты. Қазір халықаралық суларда капоттық түлендерді аулау үшін лицензия алу қажет, және әр лицензияға белгілі квота қойылады. Капоттық түлендерді аулаудың жылдық рұқсат етілген лимиті 10 000 данаға белгіленген.
Researchers find that due to a pup's differing needs in regards to sustaining work and foraging while under water compared to adults, the skeletal and cardiac muscles develop differently. Studies show that cardiac blood flow provides sufficient oxygen to sustain lipolytic pathways during dives, remedying their hypoxic challenge. Cardiac tissue is more developed than skeletal muscles at birth and during the weaning period, although neither tissue is fully developed by the end of the weaning period. Pups are born with fully developed hemoglobin stores (found in blood), but their myoglobin levels (found in skeletal tissue) are only 25–30% of adult levels. These observations demonstrate that pup muscles are less able to sustain either aerobic or anaerobic ATP production during dives than adults. This is due to the large stores of oxygen, either bound to hemoglobin or myoglobin, which the seals rely on to dive for extended periods of time. This could be a potential explanation for pups’ short weaning period as diving is essential to their living and survival. This process of fur removal in the womb and alternatively using blubber may be advantageous because water cannot penetrate blubber like it does with fur, therefore blubber can insulate the seals in both water and air fairly uniformly. Conservation practices, brought about by international cooperation and the formation of the Northwest Atlantic Fisheries Organization (NAFO) led to hooded seal population increases. It is now required to hold a license to hunt hooded seals in international waters and each license is set a quota. Total allowable catch of hooded seals are set at 10,000 annually.