Кіріспе

Сент-Рафаэль соборы – Айова штатының Дубук қаласында орналасқан Дубук архиепископтығының католик соборы және приход шіркеуі. Бұл приход Айова штатындағы кез келген христиан дінінің ең көне қауымы болып табылады. Собор шіркеуі, ректория, бұрынғы монастырь және бұрынғы шіркеу мектебі ғимараты Ұлттық тарихи орындар тізіліміндегі Собор тарихи ауданының маңызды құрамына кіреді.

Шығу тегі

Сент-Рафаэль шіркеуінің тарихы 1833 жылдың шілдесіне дейін жетеді, сол кезде Патрик Куиглидің үйінде алғашқы қоныс аударушылар тобы жиналып, қасиетті миссаға қатысты. Бельгиялық иезуит әке Чарльз Феликс Ван Квикенборн оларды қауым ретінде ұйымдастырды. Қауымда тұрақты шіркеу ғимараты болмағандықтан, мүшелер әртүрлі үйлерде жиналып, дұға тартты. Әке Квикенборн шіркеу құрылысын жоспарлай бастады, бірақ құрылыс материалдары жиналмас бұрын кетіп қалды. 1834 жылы әке Чарльз Фрэнсис Фицморис аймаққа келді және қауыммен жұмыс істей бастады. Ол шіркеуді салу үшін материалдар мен қаржы жинады, бірақ 1835 жылдың көктемінде холера эпидемиясы кезінде қайтыс болды. Ол шіркеу құрылысын бастауға үлкермеді. Біраз уақыт бойы, қауым мүшелері ғибадат ету үшін арналған ағаш үйдің ішінде жиналды. 1835 жылдың соңында Дубукеге келесі пастор, әке Сэмюэл Чарльз Мазучелли, ОП келді. Ол қауымды қайта ұйымдастырып, Архангел Рафаэльге арнады. Оның басшылығымен тас шіркеу салынды. Бұл ғимараттың жобасын әке Мазучелли жеке өзі жасады, ол келесі 25 жыл бойы қызмет етті. Ол қазіргі собордың оңтүстігінде орналасқан. 1837 жылы Папа Григорий XVI Дубук епархиясын құрды. 1839 жылы Дубук епархиясының алғашқы епископы, епископ Матиас Лорас, діни қызметкерлерді іздеу және жаңа епархияны басқару үшін қаржы жинау үшін Францияға барды. Сент-Рафаэль епархияның соборлық шіркеуіне айналды.

Өсу және кеңейту

Келесі 20 жыл - Айова штатындағы шіркеудің өсу және кеңею кезеңі болды. Епископ Лорас АҚШ-тың шығысындағы тығыз жағдайлардан Айоваға ирланд және неміс иммигранттарын келуге ынталандырды. Осының нәтижесінде, шіркеудің қатары көбейе бастады. 1845 жылға қарай Сент-Рафаэль шіркеуі жексенбі күндері көбінесе тығыз болып тұратын. 1849 жылы шіркеуде бірнеше неміс отбасылары болды. Тығыздық жағдайлар мен оларға рухани қызмет көрсетудің қиындықтарына байланысты, епископ Лорас немістерге Дубукте Киелі Үштік шіркеуін құруға рұқсат берді. Шіркеу ақырында Сент-Мэри деп аталды. 1853 жылы ирланд отбасыларына екінші шіркеу ретінде қызмет ету үшін 12 блок солтүстікке қарай Сент-Патрик шіркеуі салынды. Бірақ Лорас оны Сент-Рафаэльдің миссиясы етіп белгіледі, өйткені жаңа кафедралық собор салуға қажетті кірістен айырылғысы келмеді. Бұл оның жергілікті ирланд қауымымен арақатынасында проблема туғызды. Сент-Патрик шіркеуі құрылғаннан кейін, епископ Лорас көп ұзамай осы қосымша шіркеулердің құрылуы тек уақытша шешім болатынын түсінді. Ол Сент-Рафаэль шіркеуіне үлкен ғимарат қажет екенін түсінді.

Қазіргі ғимарат

Жаңа соборды бастапқыда Майн-стриттегі "Епископтық учаскеде" салу жоспарланған еді. Қаланың іскерлік ауданы сол жерге жақындағанда, епископ Лорас жоспарды тоқтатты. 1857 жылы ескі собор ғимаратының солтүстігінде құрылыс басталды. 1857 жылдың 5 шілдесінде көпшілік көзбен іргетас қаланды. Собор Англияның Оксфорд қаласындағы Магдалена колледжінің үлгісімен салынған. Архитектор – Джон Муллани, жергілікті сәулетші, ол Жаңа Меллерей аббаттығы мен Сент-Мэри шіркеуін жобалаған. Ол бастапқыда соборды Романдық жаңғыру стилінде жобалаған, бірақ 1857 жылғы экономикалық дағдарыс жоспарларды өзгертуге мәжбүр етті, соның салдарынан Готикалық жаңғыру стилінде салынды. Денсаулығы нашарлағанға қарамастан, құрылыс жеткілікті деңгейге жеткендіктен, епископ Лорас 1857 жылғы Рождество күні жаңа соборда алғашқы қасиетті миссаны өткізді. Ол екі айдан кейін қайтыс болды. Мұнарасы толыққан жоқ собордың құрылысы 1861 жылы аяқталды. Сол жылдың 7 шілдесінде епископ Клемент Смит, OCSO, ресми түрде соборды баталап, бағыштады. Салтанатты рәсімге Мазукелли әкесі қатысты. Сент-Рафаэль кірпіштен салынған, жоғарылатылған жертөлесі мен тас негізі бар. Орталық мұнарасының төменгі бөлігі әк тастан жасалған, биіктігі 40 метр. Ішкі кеңістіктегі үш бөлімі он төрт ағаш бағанамен бөлінген. Бүйірлік қабырғалары жеті бөлікке бөлінген, олар тіреулермен бөлініп, ортасында ланцет тәрізді терезелері бар. Кіші терезелер бүйірдегі алтарьлардың үстінде орналасқан, ал ғибадатхананың екі жағында үш терезеден бар. Бас кіреберіс үстінде үлгілі ланцет терезесі орналасқан, ол ғимараттың бастапқы жоспарының бір бөлігі болған. Собордың дизайны бірнеше рет өзгергенімен, терезе әр жобада бастапқы нұсқасында қалды. Терезенің жоғарғы бөлігі шіркеудің ішінен көрінеді, ал төменгі бөлігі органның артында жасырылған. Собор мұнарасы 1876 жылдың қарашасында аяқталды. Бастапқы жоспарда 74 метрлік мұнара мен шпиль салу көзделген, бірақ құрылыс аяқталған кезде алдыңғы қабырғада жарықтар пайда болды. Мұнараның жоғарғы бөлігіндегі қоңырау бөлмесі тас емес, ағаштан жасалған, сырты тасқа ұқсас боялған, галванды темірмен қапталған. Жаңа күмбездер темірден жасалып, бағаналардың бас жақтары 1 метрге төмендетілді. Ішкі кеңістік қайтадан жабылды, Германиядан жаңа айқыш бекеттер әкелінді, шіркеудің артқы жағына жаңа галерея орнатылды және мұнараға үлкен арка салынды, ол ланцет терезесінен түскен жарық арқылы бұрынғы қараңғы кеңістікті жарықтандырды. Осы уақытта шіркеудегі фрескаларды Луиджи Грегори, бұрын Ватиканмен жұмыс істеген Нотр-Дам университетінің профессоры және оның ұлы Константин аяқтады. Епископ Джон Хеннесси соборды 1886 жылдың 21 қарашасында қайта бағыштады. Кемежайындағы терезелердің ашылулары 2 метрге төмендетілген жаңа шыны терезелер Лондоннан әкелініп, 1889 жылы орнатылды. 1902 жылы собордың төменгі қабатында мәйітханалық шапқыр салынды. Бұл шапқырда жер астындағы қақпалар бар, онда Дубук архиепископтары мен епископтарының денелері сақталған. Дубук архиепископтарының төртеуі басқа жерде жерленген. Сондай-ақ, шапқырда архиепископ Реймонд Эттлдорф, жергілікті діни қызметкер, Жаңа Зеландия мен Африканың бір бөлігіне нунций болып тағайындалған, жерленген. Алаң мен қасиетті ортақтастық теміржолдары итальяндық мәрмәрден жасалған. ХХ ғасырдың басында тағы екі рет қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілді, біріншісі 1914 жылы, екіншісі 1936 жылы. 1966 жылы жаңа кеңейтілген бас кіреберіс салынды. Қосымшада бұрынғы бүйірлік кіреберістерге апаратын ескі сыртқы баспалдақтардың орнына жаңа баспалдақтар салынды. Көше деңгейінде үш жаңа есік орнатылды. Сонымен қатар, мүгедектерге қолжетімді болу үшін лифт қосылды. Екінші Ватикан кеңесінің литургиялық реформаларынан кейін ғибадатхана да өзгертілді. Архиепископ Джеймс Бёрн Сент-Рафаэльде ағылшын тілінде алғашқы қасиетті миссаны өткізді.

1986 жылғы жөндеу жұмыстары

1986 жылы шіркеуде көп жылдар бойы ең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Ол кезде соңғы жөндеуден бері 50 жылдан астам уақыт өткен еді. Сонымен қатар, приход сол кезде Шіркеуде пайда болған белгілі бір сәулеттік және діни салты үрдістерімен үйлесетін дизайнға өзгерістер енгізуді қалады. 2005 жылы үлкен балалар мен ересектерді толық суға батырып қабаттастыру үшін шомылу алабына бассейн қосылды. Ол жұмыс сол жылғы Пасха күтіміне дейін аяқталды.

Ректорлық, монастырь және мектеп

Собор өзінің тарихи мәртебесін приходтың пасторлық үйімен және оның бұрынғы монастыры мен мектеп ғимаратымен бөліседі. Собордың солтүстігіне іргелес орналасқан пасторлық үй 1870 жылдар шамасында салынған. Үш қабатты кірпіштен тұрғызылған үй Кафедралды ауданда итальян стилінің ең көрнекті үлгісі саналады. Үйдің төбесі төмен, екі жақты тіреуіші бар, терезелері қарапайым қалпақтармен жабдықталған және кіреберісінде шатыршасы бар. Басты кіреберіс екі жақтағы шамдармен шеңберленген, ал үстінде желдеткіш терезесі орналасқан. Темірмен жасалған әрлеулер мен есіктер бастапқыда А.А. Купердің Грейстон деп аталған сарайынан алынған, ол 1950 жылдардың соңында бұзылған. Құдіретті Марияның қайырымды әйелдер қауымы 1843 жылы Дубукеге келгеннен кейін приход мектебінде оқытуды бастады. Олардың монастырына айналған ғимарат 1880 жылдары қыздар мектебі ретінде салынған. Бұл үш қабатты, кірпіштен тұрғызылған, Екінші Империя стиліндегі, әктас негізде салынған құрылыс. Онда мансардты шатыр, екі жақты тіреуіш, қарапайым карниз және тас әрлеулер бар. Бес бөлікті басты фасадында басты кіреберістің үстінде кішкентай галереясы бар. Бірінші екі қабаттағы терезелер жалпақ аркалы, ал үшінші қабаттағы дөңгелек аркалы терезелер шатыршаларда орналасқан. 1904 жылы жаңа мектеп салынғаннан кейін ғимарат әйелдер үшін тұрғын үйге айналдырылды. Кейіннен ғимарат приходтан сатылып, қарттарға арналған үйге айналдырылды. Оңтүстік жақтағы собордың қасында тұрған бұрынғы Сент-Рафаэль мектебінің ғимараты 1904 жылы неоклассикалық стильде салынған. Ол собордың арт жағында орналасқан ұлдар мен қыздар мектебінің ғимараттарын алмастырды. Ұлдарды діни бауырластардың қауымы оқытқан. Ұлдар мектебінің ғимараты қыздар мектебінің және собордың артында орналасқан, кейіннен бұзылған. Сент-Рафаэль мектебі 1976 жылы оқушылардың аздығынан жабылды. Ғимарат 1980 жылдардың ортасында приходтан сатылды.