Кіріспе

Діни сионистік ұйым

Мизрахи (תנועת המזרחי) – 1902 жылы Вильнюсте рабби Ицхак Яаков Рейнс шақырған діни сионистердің әлемдік конференциясында құрылған діни сионистік ұйым. Бней Акива, 1929 жылы құрылған, Мизрахимен байланысты жастар қозғалысы. Мизрахи және Бней Акива жастар қозғалысы халықаралық қозғалыстар ретінде қызметін жалғастырды. Мұнда "Мизрахи" сөзі раввин Сэмюэл Мохилевер ұсынған "Мерказ Рухани" – рухани орталық (מרכז רוחני) сөзінің нотарикалық (қысқартылған) түрі болып табылады. Мизрахи Тораның сионизмнің ортасында болуы керек деп санайды және еврей ұлтшылдығын діни мақсаттарға жету құралы ретінде қарастырады. Мизрахи партиясы – алғашқы ресми діни сионистік партия, ол Израиль мемлекетінде Діни істер министрлігін құрды және кашрут ережелерін күшейтуге, сондай-ақ жұмыс орнында сенбі күнін сақтауға бағытталған заңдарды қабылдауға ықпал етті. Бұл ұйым Израиль құрылғанға дейін де рөл атқарды, қазірге дейін сақталған діни мектептер желісін құрды және 1951 жылғы сайлауға қатысты.

Польшада

Соғыс аралық кезеңде Мизрахи партиясы кехилла кеңестерінде, сондай-ақ қалалық кеңестерде және Польша Сеймі мен Сенатында өкілдік етті, мысалы Вильнюс бас раввині Ицхак Рубинштейн (1888–1945), Мизрахи сенаторы (1922–1930, 1938–1939) және депутат (1930–1935), сондай-ақ 1922 жылдан 1927 жылға дейін Сейм мүшесі болған раввин Саймон Федербуш.

Израильде

Діни сионистік қозғалыстың негізгі тұлғаларының бірі – 1924 жылы Палестинаның британдық мандатындағы ашкенази яһудилерінің бас раввині болған және сионизмді дәстүрлі иудаизммен үйлестіруге тырысқан раввин Авраам Исаак Кук. Мизрахидің 1921 жылы құрылған жеке кәсіподақ бөлімі – Хапоэль ха-Мизрахи болды, ол Хистадрутта діншіл яһудилерді өкілдік етті және діншіл Еңбек сионистерін тартуға ұмтылды. Кәсіподақ Израильдің алғашқы жылдарында сол атпен саяси партия ретінде де жұмыс істеді, 1951 жылғы сайлауда ең ірі төртінші партияға айналды. 1956 жылы Мизрахи партиясы мен Хапоэль ха-Мизрахи бірігіп, Израильдегі діншіл яһудилердің құқықтарын қорғау мақсатында Ұлттық діни партиясын құрды. Бұл партия 1992 жылға дейін үкіметтік коалицияның тұрақты мүшесі болды. 2008 жылы партия «Еврей үйі» партиясына бірікті, ол, негізінен, оның жалғасы болып табылады.

АҚШ-та

АҚШ-та Мизрахи қозғалысының идеалдары мен еңбегі Американың Ресми Діни Сионистер (RZA) қозғалысы арқылы іске асырылды, ол қазіргі православиелік иудаизм, оның раввиндері мен жақтастары үшін маңызды идеологиялық және бағыт-бағдар беруші күш болды. Ол қазіргі православиелік еврей күндізгі мектептері мен синагогтарына зор әсер ететін Бней Акива жастар қозғалысына байланысты. Америка қозғалысы ізраилдік әріптестері үшін қаржы жинау және лоббилік жұмыстарды жүргізді. Ешива университетінің көптеген еврей лидерлері мен раввиндері Мизрахимен белсенді түрде байланысты және оны қолдайды.