Кіріспе

Эмбоабас соғысы (Guerra dos Emboabas) – 1706-1707 және 1708-1709 жылдары Бразилияның вице-корольдігінде, содан кейін Сан-Висенте капитандығында жаңадан ашылған алтын кен орындары үшін португалдық қоныс жайлаушылардың екі буыны арасында болған қақтығыс. Алтынның табылуы аймаққа алтын іздеушілердің көптеп ағылуына себеп болды, Паулисталар жаңа ашылған кен орындарына құқықтарын талап етті, ал Паулиста емес қоныс жайлаушылар олардың талаптарына қарсы шықты. Португалия тажы аймақта бақылауды күшейтуге тырысса, ал Паулисталар өз құқықтарын қорғауға ұмтылды, бірақ Эмбоабалар жеңіске жетті. Содан кейін таж аймақтағы өзінің орнын қайта қарастырып, әкімшілік өзгерістер жасады.

Тарих

Сан-Паулу дос Кампос-де-Пиратининга (қазіргі Сан-Паулу) ауылынан басталып, Бандейрантес қазіргі оңтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс Бразилияның көп бөлігін зерттеді. 1580-1640 жылдардағы Португалия мен Испанияның корольдік одағынан тиімді пайдаланып, Тордесильяс сызығының батысындағы барлық бұрынғы испан аумақтарын қосты. Олардың мақсаты – жаңа үнді құлдарын тұтқындау (бұл оларды иезуиттердің миссияларымен қақтығысқа түсірді), қашқан құлдарды қайта ұстау және бағалы минералдарды табу еді. Олардың іздеулері олардың бастапқы Капитаниядан солтүстікке қарай, сол кезге дейін қол жеткізуге болмаған аймақта табысқа жетті, ол Минас-дос-Матос-Жерайс болып, кейін Минас-Жерайс аталды. Дегенмен, кен орындары бай болғанымен, оларды тиімді мекендеуге болмайтын кең аумақта орналасқандықтан, Португалиядан алтын іздеушілерді қызықтырды. Жаңа келгендер, "Эмбоабас" деп аталды, теңізге бару үшін балама, қысқа жол тапты: Каминхо Ново дас Минас дос Матос Жерайс Сан-Себастьян до Рио-де-Жанейроға, Гуанабара шығанағы арқылы, бастапқы ашқандарды айналып өтіп, оларды шеттетуге ұшыратты. Бандейрантес немесе Паулистар басымдық құқығын қорғауға тырысты, бірақ жеңіліске ұшырады. Нәтижесінде Минас-Жерайс және Рио-де-Жанейро провинциялары құрылды, олардың астаналары Вила-Рика-ду-Оуро-Прету және Сан-Себастьян-ду-Рио-де-Жанейро Бразилияның вице-корольдігіндегі жаңа билік орталықтарына айналды. Сан-Себастьян (кейіннен қазіргі Рио-де-Жанейро деп қысқартылды) вице-корольдіктің, содан кейін Португалия, Бразилия және Алгарве Біріккен Корольдігінің астанасы болды. Алтынның табылуы туралы жаңалық тараған соң, мыңдаған сырттан келгендер бұл аймаққа көшіп келді және олар "Эмбоаба" деген есіммен танылды. Бұл термин тупи тілінен алынған "мбоаба" сөзінен шыққан, ол сөзбе-сөз "қылды аяқ" (mbo – аяқ, tab – қылды) дегенді білдіреді. Бастапқыда бұл термин қауырсынды аяқтары бар құстарға қатысты болған, ал Паулиста пионерлерінен айырмашылығы, сырттан келгендер әрқашан тізеге дейін жететін етік киіп, шалбарларын ішке тығып, осылай атауға ие болды. Басқаша айтқанда, "Хуаисс сөздігінде" көрсетілгендей, "эмбоаба" тупи тіліндегі "мбо" (іс) және "таб" (зақым) сөздерінен туындаған, "басқыншылар немесе шабуылдаушылар" деген мағынаны білдіреді және жеке тұлғаға емес, топқа қолданылады.

Салдарлар

Эмбоабастар мен Паулистастар арасындағы кендерді бөлуді реттеу. Quinto do ouro салығын жинауды реттеу. 1709 жылғы 3 қарашада Сан-Висенте провинциясы Сан-Паулу және Минас-де-Оро, сондай-ақ Рио-де-Жанейроға бөлінді, олар тікелей Таққа бағынды. Сан-Паулу қала мәртебесіне ие болды. Кен аймақтарындағы соғыстардың аяқталуымен король аймақтың әкімшілік бақылауын өз қолына алды. Паулистастардың жеңіліске ұшырауы олардың бір бөлігін батысқа қарай көшуге мәжбүр етті, онда жылдар өткен соң қазіргі Мато-Гросу-ду-Сул, Мато-Гросу және Гояс штаттарында жаңа алтын кендерін тапты. Соғыстан кейін алтын өндірісі артып, 1740-1760 жылдар аралығында Минас-Жерайс Бразилияның ең бай аймағына айналды.