Эмбоабалар соғысы: Бразилиядағы алтын кеніштері үшін күрес
War of the Emboabas
Бразилиядағы алтын кеніштері үшін 1706-1709 ж. аралығында болған "Эмбоабас соғысы". Паулисталар мен "Эмбоабастардың" арасындағы қақтығыс, тәждің әкімшілік өзгерістері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эмбоабас соғысы (Guerra dos Emboabas) – 1706-1707 және 1708-1709 жылдары Бразилияның вице-корольдігінде, содан кейін Сан-Висенте капитандығында жаңадан ашылған алтын кен орындары үшін португалдық қоныс жайлаушылардың екі буыны арасында болған қақтығыс. Алтынның табылуы аймаққа алтын іздеушілердің көптеп ағылуына себеп болды, Паулисталар жаңа ашылған кен орындарына құқықтарын талап етті, ал Паулиста емес қоныс жайлаушылар олардың талаптарына қарсы шықты. Португалия тажы аймақта бақылауды күшейтуге тырысса, ал Паулисталар өз құқықтарын қорғауға ұмтылды, бірақ Эмбоабалар жеңіске жетті. Содан кейін таж аймақтағы өзінің орнын қайта қарастырып, әкімшілік өзгерістер жасады.
The War of the Emboabas (Guerra dos Emboabas) was a conflict in colonial Brazil waged in 1706 1707 and 1708 1709 over newly discovered gold fields, which had set off a rush to the region between two generations of Portuguese settlers in the viceroyalty of Brazil then the Captaincy of São Vicente. The discovery of gold set off a rush to the region, Paulistas asserted rights of discovery and non Paulistas challenged their claims. Although the Portuguese crown sought more control in the area and the Paulistas sought protection of their claims, the Emboabas won. The crown re assessed its position in the region and made administrative changes subsequently.
Тарих
Сан-Паулу дос Кампос-де-Пиратининга (қазіргі Сан-Паулу) ауылынан басталып, Бандейрантес қазіргі оңтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс Бразилияның көп бөлігін зерттеді. 1580-1640 жылдардағы Португалия мен Испанияның корольдік одағынан тиімді пайдаланып, Тордесильяс сызығының батысындағы барлық бұрынғы испан аумақтарын қосты. Олардың мақсаты – жаңа үнді құлдарын тұтқындау (бұл оларды иезуиттердің миссияларымен қақтығысқа түсірді), қашқан құлдарды қайта ұстау және бағалы минералдарды табу еді. Олардың іздеулері олардың бастапқы Капитаниядан солтүстікке қарай, сол кезге дейін қол жеткізуге болмаған аймақта табысқа жетті, ол Минас-дос-Матос-Жерайс болып, кейін Минас-Жерайс аталды. Дегенмен, кен орындары бай болғанымен, оларды тиімді мекендеуге болмайтын кең аумақта орналасқандықтан, Португалиядан алтын іздеушілерді қызықтырды. Жаңа келгендер, "Эмбоабас" деп аталды, теңізге бару үшін балама, қысқа жол тапты: Каминхо Ново дас Минас дос Матос Жерайс Сан-Себастьян до Рио-де-Жанейроға, Гуанабара шығанағы арқылы, бастапқы ашқандарды айналып өтіп, оларды шеттетуге ұшыратты. Бандейрантес немесе Паулистар басымдық құқығын қорғауға тырысты, бірақ жеңіліске ұшырады. Нәтижесінде Минас-Жерайс және Рио-де-Жанейро провинциялары құрылды, олардың астаналары Вила-Рика-ду-Оуро-Прету және Сан-Себастьян-ду-Рио-де-Жанейро Бразилияның вице-корольдігіндегі жаңа билік орталықтарына айналды. Сан-Себастьян (кейіннен қазіргі Рио-де-Жанейро деп қысқартылды) вице-корольдіктің, содан кейін Португалия, Бразилия және Алгарве Біріккен Корольдігінің астанасы болды. Алтынның табылуы туралы жаңалық тараған соң, мыңдаған сырттан келгендер бұл аймаққа көшіп келді және олар "Эмбоаба" деген есіммен танылды. Бұл термин тупи тілінен алынған "мбоаба" сөзінен шыққан, ол сөзбе-сөз "қылды аяқ" (mbo – аяқ, tab – қылды) дегенді білдіреді. Бастапқыда бұл термин қауырсынды аяқтары бар құстарға қатысты болған, ал Паулиста пионерлерінен айырмашылығы, сырттан келгендер әрқашан тізеге дейін жететін етік киіп, шалбарларын ішке тығып, осылай атауға ие болды. Басқаша айтқанда, "Хуаисс сөздігінде" көрсетілгендей, "эмбоаба" тупи тіліндегі "мбо" (іс) және "таб" (зақым) сөздерінен туындаған, "басқыншылар немесе шабуылдаушылар" деген мағынаны білдіреді және жеке тұлғаға емес, топқа қолданылады.
Starting from the village of São Paulo dos Campos de Piratininga (now São Paulo) the Bandeirantes had explored most of what is now southeastern and southwestern Brazil, effectively taking advantage of the union of the Crowns of Portugal and Spain from 1580 to 1640 to incorporate all the former Spanish territories then west of the Tordesilhas Line. Their goal was to capture new Indian slaves (which put them in conflict with the Jesuit Reductions), recapture runaway slaves and find precious minerals. Their search was rewarded in an area just north of their original Capitania, until then inaccessible, which became Minas dos Matos Gerais and is now Minas Gerais. However the mines, while rich, were in a vast area they could not effectively settle, so they attracted a gold rush from Portugal. The newcomers, called Emboabas, found an alternative, shorter route to the sea; the Caminho Novo das Minas dos Matos Gerais to São Sebastião do Rio de Janeiro on Guanabara Bay, bypassing and alienating the original discoverers. The Bandeirantes, or Paulistas, tried to assert rights of precedence but were defeated. As a result, the provinces of Minas Gerais and Rio de Janeiro were formed, their capital cities of Vila Rica do Ouro Preto and São Sebastião do Rio de Janeiro, respectively, became the new centers of power in the vice kingdom of Brazil. São Sebastião (later shortened to its present name of Rio de Janeiro) became the capital city of the viceroyalty and later of the United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves. As soon as news of the discovery of gold spread thousands of outsiders moved to the area and became known pejoratively as "Emboabas". The term is derived from the Tupi mbóaba which literally means "hairy leg" (mbo (leg) + tab (hairy)). Originally the term referred to birds with feathered legs and as, unlike the Paulista pioneers, the outsiders always wore knee high boots with their trousers tucked in, giving them the name. Alternatively, according to the Dicionário Houaiss emboaba could be derived from the Tupi words mbo (do) and tab (hurt) meaning "those who invade or attack" and would be applied to a group rather than an individual.
Салдарлар
Эмбоабастар мен Паулистастар арасындағы кендерді бөлуді реттеу. Quinto do ouro салығын жинауды реттеу. 1709 жылғы 3 қарашада Сан-Висенте провинциясы Сан-Паулу және Минас-де-Оро, сондай-ақ Рио-де-Жанейроға бөлінді, олар тікелей Таққа бағынды. Сан-Паулу қала мәртебесіне ие болды. Кен аймақтарындағы соғыстардың аяқталуымен король аймақтың әкімшілік бақылауын өз қолына алды. Паулистастардың жеңіліске ұшырауы олардың бір бөлігін батысқа қарай көшуге мәжбүр етті, онда жылдар өткен соң қазіргі Мато-Гросу-ду-Сул, Мато-Гросу және Гояс штаттарында жаңа алтын кендерін тапты. Соғыстан кейін алтын өндірісі артып, 1740-1760 жылдар аралығында Минас-Жерайс Бразилияның ең бай аймағына айналды.
Regulation of the distribution of mines between Emboabas and Paulistas. Regulation of collection of the quinto do ouro tax. Breakup on 3 November 1709 of the Province of São Vicente into São Paulo e Minas de Ouro and Rio de Janeiro, ruled directly by the Crown. São Paulo attained city status. End of the wars in the mining areas with the crown assuming the administrative control of the region. The defeat of Paulistas caused some of them to move west where, years later, they would discover new gold deposits in the current states of Mato Grosso do Sul, Mato Grosso and Goiás. The production of gold after the war increased so that Minas Gerais became the richest region of Brazil between 1740 and 1760.