Лина Бо Барди: Итальяндық архитектор және Бразилияның модернистік сәулеті

Кіріспе

Итало-бразилиялық сәулетші (1914–1992)

Лина Бо Барди, туған аты Ахиллина Бо (5 желтоқсан 1914 – 20 наурыз 1992), Италияда туған бразилиялық модернист сәулетші. Көлемді сәулетші және дизайнер болып, ол өмірінің көп бөлігін, оның көп бөлігі Бразилияда өткенін, сәулет және дизайнның әлеуметтік және мәдени мүмкіндіктерін ілгерілетуге арнады. Радикалды итальян сәулетшілерінен білім алғанмен, ол тез арада бразилиялық халықтық дизайнға қызығушылық танытып, оның қазіргі бразилиялық сәулетке қалай әсер ете алатынын зерделеді. Өмірі бойында жергілікті бразилиялық сәулетшілердің арасында мойындалу қиын болды, себебі ол бірден "шет елдік" және әйел еді. Ол өмірінде салған көптеген сәулеттік иллюстрациялардың ерекше стилімен, сондай-ақ өзіне ойлы жазбалар қалдыруға бейімділігімен танымал. Ол жиһаз және әшекей бұйымдарының дизайнымен де белгілі. Оның туындыларының танымалдылығы 2008 жылдан бері артты, оның 1993 жылғы туындыларының каталогы қайта басылды.

Италиядағы ерте өмір

Ахиллина Бо 1914 жылғы 5 желтоқсанда Италияның Рим қаласында дүниеге келді. Лина – Энрико мен Джованна Боның тұңғыш баласы, кейін олар тағы бір қызы Грациелланы дүниеге әкелді. 1942 жылы 28 жасында ол Виа-Гессуда жеке сәулет студиясын ашты, бірақ соғыс кезіндегі жұмыстың тапшылығы салдарынан Барди көп ұзамай Stile, Grazia, Belleza, Tempo, Vetrina және Illustrazione Italiana сияқты газеттер мен журналдар үшін иллюстрациялар жасауға мәжбүр болды. 1943 жылы оның кеңсесі әуе шабуылынан қирады. 1944 жылдан бастап Барди «Домус» журналының директордың орынбасары болды. Ол сондай-ақ Элио Витторини басқарған «Милано Сера» күнделікті газетімен де ынтымақтастық етті. Бо Барди Миланда өткен Қайта құру жөніндегі бірінші ұлттық мәжіліске қатысып, қоғамның бұл мәселеге салқын қарауына назар салды, өйткені ол үшін бұл елдің физикалық және рухани жаңғыртуын қамтиды. 1946 жылы Бо Барди Римге көшіп, өнер сыншысы және журналист Пьетро Мария Бардиге үйленді. Ол сондай-ақ Сан-Паулудағы Руа Альваро де Карвальодағы «Diários Associados» компаниясының жаңа кеңсесін жобалады және бразилиялық асыл тастардан жасалған әшекейлер жасады. Бразилияға келгеннен кейін көп ұзамай Барди Сан-Паулудың оңтүстік бөлігіндегі табиғи орманның бір бөлігі – Морумбидегі үйін жобалай бастады. 1948 жылы поляк сәулетшісі Люкжан Корнгольдтың (N 66 Praça Bráulio Gomes, Сан-Паулу) ғимаратының 18-ші қабатында «Studio d’Arte Palma» ашылды, онда Пьетро Мария Барди, Бо Барди, Джанкарло Паланти (1951 жылға дейін) және Валерия Пьячентини Сирелл (антикварлық бөлімнің меңгерушісі) бірікті. Бо Барди 1951 жылы Бразилия азаматы атанды, сонымен қатар сол жылы Морумбидің жаңа ауданындағы өзінің алғашқы құрылысын – «Шынық үйін» аяқтады. 1959 жылы Бо Барди театр режиссері Мартим Гонсалвестің көмегімен V Сан-Паулу биенналесінің ортасында Бразилияның Баия штатынан әкелінген өнер туындылары, қолөнер бұйымдары, музыка және суреттерді көрсеткен «Ибирапурадағы Баия» көрмесін ұйымдастырды. Бұл көрме «Diários Associados» ғимаратындағы бұрынғы MASP музейі мен Авенида Помпейядағы кейінгі MASP-тің кристалл тұғырлары арасындағы маңызды кезеңдік дизайн болды. Бо Барди спорт және мәдени орталық құрудан бас тартты, себебі «мәдениет» сөзінің тым ауыр екенін сезінді, ал бұл орын демалуға және қуаныш табуға арналған болуы керек еді. Бо Барди әшекейлер, костюмдер және декорациялар жасады. Жоба Жерорта теңізі стиліндегі үйдің дизайны болды, ол ландшафтқа үйлесімді енгізіліп, тарихи және мәдени есімдердің көптігін пайдалана отырып салынды. Бо Бардидің ерекше бейнелеу стилі оның әкесі Энрико Бодан алған көркемдік шабыттан туындады, ол көптеген кәсіптермен айналысқан, бірақ еркін өмір салған анархист болды, бұл оның «Сицилия теңізіндегі үй» атты бірегей графикалық суреттеріне үлкен әсер етті.

Achillina Bo was born on 5 December 1914 in Rome, Italy. Lina was the oldest child of Enrico and Giovanna Bo, who later had another daughter named Graziella. In 1942, at the age of 28, she opened her own architectural studio on Via Gesù, but the lack of work during wartime soon led Bardi to take up illustration for newspapers and magazines such as Stile, Grazia, Belleza, Tempo, Vetrina and Illustrazione Italiana. Her office was destroyed by an aerial bombing in 1943. From 1944 5 Bardi was the Deputy Director of Domus magazine. She also collaborated on the daily newspaper Milano Sera, directed by Elio Vittorini. Bo Bardi took part in the First National Meeting for Reconstruction in Milan, alerting people to the indifference of public opinion on the subject, which for her covered both the physical and moral reconstruction of the country. In 1946, Bo Bardi moved to Rome and married the art critic and journalist Pietro Maria Bardi. She also designed the new headquarters for the Diários Associados on Rua Álvaro de Carvalho, São Paulo, and designed jewelry using Brazilian gemstones. In addition, soon after arriving in Brazil, Bardi began designing their home in Morumbi, a part of the virgin forest in the southern part of São Paulo. In 1948, the Studio d’Arte Palma was established on the 18th floor of a building by Polish architect Lucjan Korngold (N˚ 66 Praça Bráulio Gomes, São Paulo), bringing Pietro Maria Bardi, Bo Bardi, Giancarlo Palanti (until 1951) and Valeria Piacentini Cirell (responsible for the antiquarian section) together. Bo Bardi became a naturalized Brazilian citizen in 1951, the same year she completed her first built work, her own "Glass House" in the new neighborhood of Morumbi. In 1959, Bo Bardi collaborated with theater director Martim Gonçalves to create the exhibition Bahia in Ibirapuera, which exhibited artworks, craft objects, music, and images from the Brazilian state of Bahia in the heart of the V São Paulo Bienal. This exhibition was a crucial transitional design between the museology of the earlier MASP in the Diários Associados building and the crystal easels of the later MASP on Avenida Pompéia. instead of a sports and cultural center by Bo Bardi because she felt that the word culture was too weighty, and this place should be somewhere to relax and find enjoyment. Bo Bardi also created jewelry, costume, and set designs. The project was a design for a Mediterranean house integrated into the landscape and built using an abundance of historical and cultural imaginary. Bo Bardi's very particular representational style likely originated through an artistic style inspired from her father Enricao Bo, who was in many trades but was an anarchist with an adventurous life which influenced many of the unique graphical drawings of her 'Casa sul mare di Sicilia'.

Шыны үйі

1951 жылы Бо Барди күйеуімен бірге Сан-Паулуді қоршаған Мата Атлантиканың – бастапқы жаңбырлы ормандардың қалдықтарында тұру үшін "Casa de Vidro" ("Сынық үй") жобасын жасады. Ол осы аймақтың қатаң ландшафтын бағалады, ол оның ауылдық сәулетті мақтайтын көптеген жазбаларымен үйлесетін. Бұл құрылыс тұрғын үй сәулетіндегі темір бетонның ерте мысалы. 7000 шаршы метрлік жер учаскесінде орналасқан бұл үй Морумби ауданындағы алғашқы үш тұрғын үйдің бірі болды, ал қалған екеуі Освальдо Братке студиясы және Оскар мен Мария Луиза Американоға арналған жобасы еді. Дегенмен, ол осы модернизмді Бразилияның мәдени тікелейлігіне сіңіргісі келді. Жергілікті формаларды сліптеудің орнына, ол олардың негізгі идеяларын заманауи стильде жобаға енгізуді және жергілікті ортаны құрметтеуді мақсат етті. Бардилер бразилиялық журналист және дипломат Ассис Шатобрианмен кездескеннен кейін музей жұмысына қатысты. Ғимараттың ұзындығы бойынша екі бетонды арқалықпен байланысқан бетон бағаналар, жер астындағы және үстіндегі 2 қабатта галерея орналасқан. Ғимараттың орталық бөлігі ашық болғандықтан, алаң Сан-Паулудың басты қаржы және мәдени даңғылы – Паулиста даңғылына ашық болатын, сонымен қатар қаланың төменгі жағына көрініс кедергісіз болатын. Бо Барди осы жобаға тапсырыс алған кезде бұл талаптар жергілікті заңнамада қойылған еді. Суреттер "кристалл мольберттер" деп аталатын қалың бетон блоктарына орнатылған жеке шыны беттеріне ілінді және MASP Пинакотекасында дөңгелек тор түрінде орналастырылды. Бо Барди өнер галереясында күтпеген, тіпті мазасыздық тудыратын тәжірибе жасауды көздеді. Ол әр қабаттың ашық кеңістігінде суреттерді хронологиялық ретсіз көрсету арқылы тәртіп туралы қалыптасқан түсінік пен ұсынылған нәрсе арасында қақтығыс тудыруға тырысты.

Солар до Уньхао

Солар до Уньао – Сальвадордың басты мәдени орталығы. Оны Лина Бо Барди Баия губернаторының Бразилияның солтүстік-шығысындағы жаңа өнер мұражайына жетекшілік етуге шақыруынан кейін құрды. Бо Барди бұл мұражайда Бразилияның солтүстік-шығысындағы алғашқы өнерді, сондай-ақ олардың дизайнының практикалық мәнін көрсетуді қалаған. Мұражайдың дизайны Сальвадордағы мәдениетті, сонымен қатар аймақтың пайдалылығы мен сұлулығын көрсетеді. Бо Бардиге қант зауытын заманауи өнер мұражайына айналдыру тапсырылды. Құрылыс 1959 жылдан 1963 жылға дейін жалғасты. 1977-1986 жылдар аралығында бірнеше кезеңмен аяқталған Бо Барди қолданыстағы құрылысты өзінің дизайнымен үйлестірді. Қазіргі уақытта ғимаратта көптеген әрекеттерге арналған бөлмелер бар, соның ішінде: театрлар, спорт залдары, бассейн, дәмханалар, демалыс аймақтары, мейрамханалар, галереялар және шеберханалар. Ғимарат 1960 жылдардың аяғындағы «Тропикалия» қозғалысының маңызды бөлігі болған сол аттас театр труппасы үшін жобаланған. «Тропикалия» Бразилияның отаршылдық өткенінен арылу жолын іздеді. Олар театр арқылы өздерінің бразилиялық мұраларын түсінуге тырысты. Бо Барди жаңа кеңістікті негізінен боялған мұржалармен жобалады. Дизайн театр кеңістігіндегі декорациялар құрастыруды еске салады. Театрда дәстүрлі орындықтар жоқ, бұл көру бұрышын нашарлатады. Архитектуралық сыншылар бұл театр көрілісінен кемітпейді, керісінше, оны жандандырады деп мәлімдейді. Ауыр ағаш орындықтар орталық сахнада шеңбер бойынша орналасқан, ал сахна өте тар. Бастапқыда театр экспериментатор режиссер Зе Селсо үшін жобаланған, ол осы кеңістік туралы идея оған психоделикалық саяхат кезінде келгенін айтты. Театрды көбінесе экспериментатор өнерпаздар пайдаланады. Театрдың дизайны көрерменге сахнадағы оқиғаға қатысып отырғандай сезім беруге арналған. Кейінгі дизайн үлгілері, мысалы, 1967 жылғы «Cadeira Beira de Estrada» (Жол жиегіндегі креслосы), Бразилияның солтүстік-шығысындағы саяхаттарында байқаған халықтық дизайннан шабыттанды, қарапайымдылығымен және материалдың табиғилығымен ерекшеленетін ресми емес эстетиканы көрсетеді. Ол көбінесе фанера және Бразилияның жергілікті ағаштарын қолданды. Барди әрбір зат өзінің «табиғи логикасын» көрсетуін қалады.

Solar do Unhão is Salvador's main cultural center. It was founded by Lina Bo Bardi after an invitation by the governor of Bahia to direct a new art museum in the North East of Brazil. Bo Bardi wanted this museum to show primitive art from the North East of Brazil, as well as the practical nature of their designs. The design of the museum reflects the culture in Salvador, but also the practicality and beauty of the region. Bo Bardi was commissioned to restore the sugar mill into a museum of modern art. The construction lasted from 1959 1963. Completed in several stages between 1977 and 1986, Bo Bardi combined the existing structure with additions of her own design. The building currently houses many activities rooms, including: theatres, gymnasiums, a swimming pool, snack bars, leisure areas, restaurants, galleries, and workshops. The building was designed for the theatre group with the same name whom were an important part of the Tropicalia movement of the late 1960s. Tropicalia strived for change and a way for Brazil to escape its colonial past. They used theater to try and understand their Brazilian heritage. Bo Bardi designed the new space almost completely out of painted scaffolding. The design references the construction of sets in a theatre space. The theatre does not have conventional seats, which leads to bad sight lines. Architectural critiques have stated that this does not take away from the theatre experience but enhances it with intensity. The heavy wooden seats are designed in a circle at center stage and the stage is very narrow. Initially, the theatre was designed for experimental director, Zé Celso, who has said that the idea of the space came to him in an acid trip. The theatre is often used by experimental performers who work around the space. The design of the theatre is meant to make the viewer feel as though they are engaged with the act on the stage. Later designs, such as her 1967 Cadeira Beira de Estrada (Roadside Chair), inspired by the vernacular designs she observed during her travels in the northeast of Brazil, embody an unofficial aesthetic with simplicity of design and reduction and rawness of material. She often used plywood and native Brazilian woods in her designs. Bardi wanted each object to display its own "natural logic."

Сұлбалар

Бо Барди алты мыңнан астам сурет жасаған, олардың көпшілігі оның жеке мұрағатында, Сао-Паулудағы өзі мен күйеуі үшін салған үйінде сақтаулы. Ол сурет салуды өз ойлары мен идеяларын әлемге жеткізудің басты құралы ретінде пайдаланды. Оның көптеген суреттері жеке-жеке оқиға емес, олар бір-бірімен байланысты, түрлі масштабтарда, үлгілерде, қарым-қатынастар мен тақырыптарда көрінеді. Бо Барди 1992 жылы Бразилияның Сан-Паулу қаласында дүниеден өтті. Соңғы жылдары Гилберт пен Джордж, Сильдо Меирелес, Исаак Джулиен, Кристина Иглесиас, Норман Фостер, Олафур Элиассон және Адриан Виллар Рохас сияқты көптеген суретшілер мен сәулетшілер Лина Бо Бардиге құрмет көрсету үшін туындылар жасады. 2013 жылы куратор Ханс Ульрих Обрист «The Insides are on the Outside» атты көрмені ұйымдастырды, ол «Casa de Vidro» және SESC Pompeia-да өтті. Гилберт пен Джордж «әйнек үйде» бір күнді тірі мүсіндер ретінде өткізіп, нәтижелерін келушілерге таратылатын пошта карточкалары арқылы тіркеді. 2014 жылы Google Doodle оның 100 жылдық мерейтойын еске салды. 2015 жылы The Guardian Лина Бо Бардидің Teatro Oficina (1991) театрын әлемдегі ең үздік театр деп жариялады. 2018 жылы Nilufar Gallery, Space Caviar-мен бірлесіп, Instituto Bardi Casa de Vidro қолдауымен, Fuorisalone Milan Design Week аясында Линаның жиһаздарының ең ірі коллекциясын таныстырды.

Жарияланымдар

Лина por escrito Cosca Naify баспасынан жарық көрді, 2009 жыл. Сәулет сөздері 12: Алмазға қарсы тастар. Архитектуралық қауымдастықтан жарық көрді, 2012 жыл.