Кіріспе

Италиялық режиссер Аристид Массаччези (15 желтоқсан 1936 – 23 қаңтар 1999), кәсіби аты Джо Д’Амато, итальяндық кинорежиссер, продюсер, оператор және сценарист. Ол көптеген жанрларда жұмыс істеді (вестерн, декамеротика, пеплум, соғыс фильмдері, қимыл-шайқас фильмдері, комедия, фантастика, пост-апокалиптикалық фильмдер және эротикалық триллер), бірақ ең көп танымал болғаны – қорқынышты, эротикалық және ересектерге арналған фильмдері. Д’Амато 1950 жылдары электр жарығын және түсірілімдерге фотограф ретінде, 1960 жылдары оператор болып жұмыс істеді, ал 1969 жылдан бастап операторлық қызметпен айналысты. 1972 жылдан бастап ол көптеген псевдонимдермен шамамен 200 фильмнің режиссері және қоса режиссері болды, сонымен қатар тұрақты түрде оператор ретінде де жұмыс істеді. 1980 жылдардың басында Д’Амато өзінің және басқа режиссерлердің жанрлық фильмдерін өзі құрған немесе бірлесіп құрған компаниялар арқылы өндірді, ең танымал компаниясы – Filmirage. 1979 жылдан 1982 жылға дейін және 1993 жылдан 1999 жылға дейін Д’Амато сондай-ақ 120-ға жуық ересектерге арналған фильмдерді өндіріп, режиссерлік етті. Оның ең танымал эротикалық фильмдерінің қатарында Лаура Гемсердің (1976–1978) басты рөлде ойнаған «Қара Емануэль» фильмдер сериясына кірген бес фильм, сондай-ақ «Тірі өлгендердің эротикалық түндері» және «Порно Холокост» (екеуі де 1979 жылы Санто-Домингода түсірілген) қорқынышты және порнографиялық фильмдердің тоғысуынан туған туындылары бар. Қорқынышты жанрда ол ең алдымен «Қараңғылықтан тыс» (1979) және «Антропофаг» (1980) фильмдерімен, сондай-ақ «Абсурд» (1981) фильмімен есінде қалды. Бұл фильмдер культты мәртебеге ие болды.

Ерте өмір және еңбектері (19361969)

Джо Д'Амато 1936 жылдың 15 желтоқсанында Италияның Рим қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Ренато Массаччеси болды, ол кемеде болған оқиғадан кейін соғысқа мүгедек деп танылып, алдымен Римдегі Istituto Luce-де электрик болып жұмыс істеді. Ол Америка Құрама Штаттары армиясы Cinecittà-да қалдырған электр генераторларын жөндеді, содан кейін бас фототехник болып жұмыс істеді. 1950 жылы, 14 жасында Д'Амато ағалары Карло мен Фернандомен (оларды Нандо деп атайтын) бірге әкесімен жұмыс істеді. Үш ұлының ең кәсіпкері болғандықтан, Д'Амато әкесі сатқан кинокамераларды жеткізуді өз міндетіне алды. Д'Амато итальян фильмдерін дубляждауға көмектесті және Евгенио Бавамен бірге фильмнің атын және соңғы титрлерді жасады, әріптерді қолмен кесіп шығарды. 1952 жылы Д'Амато "Алтын арба" фильмінің түсірілімінде фотограф болып, кейін электрик болып жұмыс істеді. 1960 жылдары Д'Амато көптеген фильмдерде оператор болып жұмыс істеді, соның ішінде Марио Баваның "Ақылым әлеміндегі Геркулес" фильмінде де жұмыс істеді.

Алғашқы кинорежиссерлік жұмысы (1969-1975)

1969 жылы Пьеро Ливидің «Пелле ди бандито» және Сильвио Амадионың «Ешкімнің аралы» (италия тілінде: L'Isola delle Svedesi) – Д’Аматоның оператор ретіндегі алғашқы фильмдері болды. Келесі бірнеше жылда Д’Амато итальяндық өндірістерде оператор болып жұмыс істеді, мысалы, Умберто Ленцинің «Олу орнында өлтіруге», Массимо Далламаноның «Соланжға не істедің?» және Демофило Фиданидің төмен бюджетті спагетти-вестерндерінің кейбіреулері. Д’Амато 1972 жылы алғаш рет режиссерлік рөлге ие болды. Ол бірнеше шағын вестерн фильмдерімен (Go Away! Trinity Has Arrived in Eldorado және A Bounty Killer in Trinity) және «декамеротици» жанрындағы фильмдермен (More Sexy Canterbury Tales және Novelle licenziose di vergini vogliose) бастады, оларды жартылай режиссерлік етіп, жартылай бірлесіп режиссерлік етті, содан кейін 1973 жылы готикалық қорқыныш фильмін «Өлім күлімдейді қатқа» және 1974 жылы Клаус Кинскинің қатысуымен соғыс фильмін «Тозақтағы батырлар» түсірді. Д’Амато режиссерліктен қысқа уақытқа бас тартып, Луиджи Батцелланың «Шайтанның үйлену түні», Стив Карвердің «Арена» және Альберто Де Мартиноның «Қылмыс басшысы», «Қатқа қоңырау шалатын кісі», «Қылмыс кеңесшісі», «Антихрист» және екі жылдан кейін «Бос бөлмедегі есімсіз көлеңкелер» сияқты фильмдерде операторлыққа оралды. D’Amato Канадада Лусио Фулчинің «Ақ тістесқа қарсы күрес» фильмі үшін шаңғымен жүру эпизодын түсіріп жатқанда, фильмнің продюсері Эрманно Донати одан өзі үшін «Қызыл пальтолар» атты приключенциалды фильмді түсіруді сұрады, онда D’Amato алғаш рет «Джо D’Амато» псевдонимін қолданды. Фильм жақсы табыс әкелді, ал кейін Д’Амато оны осы кезеңдегі ең жақсы фильмі деп санады.

Лаура Гемсермен алғашқы фильмдер және Қара Эммануэль сериясы (1975-1977)

Д'Аматоның келесі фильмі «Эмануэльдің кек алуы» (1975), оны Бруно Маттеймен бірлесіп режиссерлік еткен (Д'Амато «жаңағы өрбудегі есім» болғандықтан Маттейдің есімі титрде көрсетілмеген), сол кездегі сәтті француз эротикалық фильмі «Эммануэль» (1974) туралы еске түсіретін бірнеше фильмнің бірі болды. Кері көріп қарағанда, бұл Д'Аматоның мансабындағы шешімді кезең болды, өйткені ол оның алғашқы порнографиялық фильмі болды – әлі де жұмсақ мазмұнды болғанымен. Келесі фильмінде, «Voto di castità» (1976) комедиялық секси фильмін (сценарийін Джордж Истман жазған), Д'Амато Лора Гемсермен танысты, ол оның көптеген фильмдерінде түсті және 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында оның туындылары үшін костюм дизайнері ретінде де жұмыс істеді. Бұл алғашқы фильмде ол француз қызметшісінің шағын рөлін ғана ойнады, бірақ түсірілім кезінде Д'Амато оны келесі фильмінде басты рөлге пайдалану идеясын ойлады. «Eva nera» – Д'Аматоның режиссерлік жұмысы, онда Гемсер Джек Паланс пен Габриэль Тинтидің (оның болашақ күйеуі) қатысуымен топсыз жылан бишісі рөлін ойнады. Фильмді Гарри Алан Тауэрс және Лусио Фулчисано продюсерлік етті және Гонконгтағы түсірілім алаңдарында және Римге жақын орналасқан Элиос студиясында түсірілді. Бұрын Битто Альбертинидің «Қара Эммануэль» (1975) фильмінде ойнаған Гемсер, Д'Аматоның режиссерлігімен «Қара Эммануэль» сериясының келесі бес фильмін түсіруді жалғастырды. (Албертини болса, өзінің «Қара Эммануэль 2» (1976) фильмі үшін жаңа актриса іздеуге мәжбүр болды – бұл тек атымен ғана есімдік). «Қара Эммануэль» сериясының басты кейіпкерінің аты түпнұсқа француз «Эммануэль» есімін еске түсірсе де, плагиаттық сотқа түсуді болдырмау үшін сәл өзгеше жазылды. Сондай-ақ, кейіпкердің өзі де ерекше: «Қара Эммануэль» – экзотикалық елдерге саяхаттайтын халықаралық тілші және фотограф. Д'Амато серияға зорлық-зомбылық пен қорқыныш элементтерін қосты, мысалы, «Эммануэль Америкада» фильміндегі жалған снайп-фильм кадрлары, «Эммануэль әлемді аралап» (1977) фильміндегі топтық зорлау көрінісі және каннибализм туралы фильмдегі қанды көріністер. Д'Амато кейінірек еске алғандай, «бұл өмірімдегі өте жақсы кезең болды. Кино бизнесі өте табысты болды. Біз әлемді аралап, фильмдеріміз үшін жаңа және қызықты орындар таба алдық».

Кариб теңізі кезеңі (1978-1979 жж.)

1978 және 1979 жылдары Д’Амато режиссерлік еткен 12 фильмнің 9-ы Доминикан Республикасында түсірілді. 1982 жылғы сұхбатта ол сапар төленгеннен кейін шығындар төмен болғанын және орын әсерлі болғанын айтты ("Кариб теңізі толығымен тегін"; италия тілінде: "i Caraibi tutto gratis"). Д’Амато алғаш рет 1978 жылдың мамыр айында «Папая, каннибалдардың сүйікті құдайы» атты эротикалық қорқыныш фильмін түсіру үшін Санто-Домингоға барды. Ол қыркүйек айында «Түсіру қиын» атты жалдамалы әскерлер туралы фильмге түсіру үшін оралды. 1978 жылдың қазан айының ортасында Италияға оралған Д’Амато монастырдағы суреттер фильмін түсіре бастады, ал 1979 жылдың басында, ол өте өнімді жыл болды, Нью-Йоркте «Жетінші авенюдегі жыныстық дүкен» (Il porno shop della settima strada) атты зорлық-зомбылық эротикалық триллерін түсірді. Екі фильм де Франко Гауденцидің Kristal Film компаниясымен шығарылды. 1979 жылдың маусым айының соңынан шілде айының басына дейін Д’Амато Киран Кантер мен Цинзия Монреале бас рөлде ойнаған «Бюио Омега» атты қорқыныш фильмін түсіру және режиссерлік ету үшін Оңтүстік Тирольге барды. Бұл фильм Мино Герринидің «Үшінші көз» романының жаңа өңделуі, оны Дарио Россетти мен Эрманно Донати продюсерлік етті, ал музыкасын Goblin орындады. Содан кейін Д’Амато Анна Бергман мен Люсия Рамирес ойнаған «Көк лагунаның» итальяндық нұсқасы «Paradiso blu» және Рамирес, Сьюзан Скотт және Ричард Харрисон ойнаған вуду тақырыбындағы «Оргазмо неро» (Секс және қара магия) фильмдерін түсіру үшін Санто-Домингоға оралды. Ол сондай-ақ «Порно Холокост» және «Тірі өлгендердің эротикалық түндері» фильмдерін, сонымен қатар үш ересектерге арналған триллерді – «Қатты сезім», «Экзотикалық жыныстық махаббат» және «Қара секс» фильмдерін түсірді. «Экзотикалық жыныстық махаббат» үшін Д’Амато 1976 жылғы «Eva nera» фильмінің материалдарын қайта пайдаланды, әсіресе Д’Амато Гонконгте Лора Гемсермен бірге түсірген көрінестерді. («Eva nera» итальяндық прокатта нашар нәтиже көрсеткендіктен, ол әлі де салыстырмалы түрде беймәлім болды.)

Продюсерлік алғашқы жұмысы (1979-1982)

Вуду тақырыбындағы «Sesso nero» фильмін Джордж Истман жазған, ол 1979 жылдың соңында Кариб теңізінде Д’Амато түсірген соңғы фильм болды және жаңа құрылған «P. C. M.» (Produzioni Cinematografiche Massaccesi) компаниясы арқылы Д’Амато өзі өндірген алғашқы фильм еді. Кариб теңізіндегі фильмдер тобының ең ерте көрсетілімі болды, фильмдер 1980 және 1981 жылдары біртіндеп шықты. Кариб теңізінен оралғаннан кейін Д’Амато «Filmirage» компаниясын құрды және осы компанияларды «Antropophagus» (1980, «P. C. M.» және «Filmirage» арқылы өндірілген) және оның жалғасы «Absurd» (1981, «Filmirage» және «Metaxa» бірлесіп өндірген) фильмдерін өндіруге және режиссерлік етуге пайдаланды. Д’Амато сонымен қатар «Cinema 80» және «M.A.D.» (Аристид Массачкеси, Алессандрони және Донателла Донатидің аббревиатурасы) есімді екі өндіріс компаниясын 1980 жылдың 15 қаңтарында және 1981 жылдың 9 қаңтарында құрды. «M.A.D.» үшін қаржыны инженер Алессандрони берді, ал оның ұлы түсіру алаңында продюсер болып жұмыс істеді. Ерманно Донатидің қызы Донателла Донати Д’Аматоның көмекшісі және тұрақты серіктесі болды, ол көбінесе өндіріс хатшысы және режиссердің ассистенті болып жұмыс істеді. Бұл екі компания Д’Аматоның осы кезеңдегі фильмдерін өндірудің негізгі құралдары болды. 1980 жылдан 1982 жылға дейін Д’Амато екі компания арқылы 14 хардкор порнографиялық фильм өндірді («Cinema 80»: 9 фильм, «M.A.D.»: 5), оның 10-ын өзі режиссерлік етіп, түсірді, ал 3 фильмін («Blue erotic climax», «Labbra vogliose» және «Le porno investigatrici») Клаудио Бернабей режиссерлік етті. Ресми түрде Бернабей атқарушы менеджер және режиссер болды, оның псевдонимі Александр (немесе Александр) Борский барлық режиссерлік тізімдерінде пайдаланылды, бірақ фильмдердің көп бөлігін Д’Амато жеке режиссерлік етті, оған маркетингтік мақсаттар үшін қолданылған «Джо Д’Амато фильмі» деген міндеттемесіз фразамен ғана авторлық құқық берілді. Мұның себебі әр фильм бойынша екі қылмыстық айыпталудан сақтану болды, себебі мемлекет тек компанияның атқарушы директоры мен режиссерді айыптады; егер олар бір адам болса, тек бір айыпталу ұсынылды. Бір ерекше жағдай – «Porno video» (1981; кейде «Pornovideo»), оны Джулиана Гамба (Тереза Данн псевдонимімен) толығымен режиссерлік етті; бұл Д’Аматоның басқа режиссер үшін түсірген алғашқы фильмі болды – ол алты жылдан кейін «Filmirage» кезеңінде кеңейте бастады. «Il succo del sesso» (1982; «Секстің мәні» және «Секстің шырыны» деген мағынаны білдіретін ойынды атау) осы кезеңде Д’Амато режиссерлік еткен, бірақ өндірмеген жалғыз фильм болды, бұл Джованни Перруччидің «Promo Film» өндірісі еді. Орташа «Cinema 80» немесе «M.A.D.» фильмінің құны 55 миллион лираны құрады, 10 күнде түсірілді, екі ай ішінде монтаждалды және «Super climax», «Super hard love» немесе «Voglia di sesso» (сөзбе-сөз: Жыныстық құштарлық) сияқты жалпы атауға ие болды. «Cinema 80» арқылы өндірілген үш фильм ерекше көзге түседі. 1981 жылы Тинто Брасстың «Калигула» (1979) фильміне сүйене отырып, Д’Амато «Калигуланың айтылмаған оқиғасы» фильмін өндірді, түсірді және режиссерлік етті, ол хардкор және жұмсақ нұсқада шықты, онда Дэвид Брендон, Лаура Джемсер және Габриэле Тинти ойнады. Ол рим императоры Калигуланың соңғы күндерін баяндады және екі таза хардкор порнографиялық фильмге ұласты – «Una vergine per l'impero romano» және «Messalina orgasmo imperiale», онда Д’Амато бірінші фильмнен декорациялар мен костюмдерді қайта пайдаланды, бірақ бюджет әлдеқайда төмен болды. Үш фильмге Д’Амато әртүрлі псевдонимдермен режиссер ретінде қол қойды және 1982 жылдың желтоқсанында, 1983 жылдың мамырында және 1983 жылдың шілдесінде жеке-жеке шықты. Олар оның «порно пеплюм трилогиясы» деп аталды. «Messalina orgasmo imperiale» (1982 жылы түсірілген) осы кезеңнің соңғы фильмі болды. Д’Аматоның бастапқыда продюсер Риккардо Билли үшін қытайлық компаниямен бірлесіп түсіруге ниеттенген тағы бір хардкор фильмі «Love in Hong Kong» (1983, Марк Шэннон мен Марианн Оберт ойнады), уақыт жетіспеушілігіне байланысты оның көмекшісі Бернабеиге толығымен тапсырылды, ол фильмді Гонконгта түсірді. Ол тек қысқартылған жұмсақ нұсқада сақталған.

Фильмдердегі жылдар (1982-1993)

1980 жылы Д’Амато продюсер Эрманно Донатиден компанияны иелігіне алды. Д’Амато компанияны “Filmirage” деп атап, оны өзінің және 1987 жылдан бастап басқа режиссерлердің халықаралық нарыққа арналған фильмдерін шығару үшін пайдаланды. 1982 жылы Д’Амато “Filmirage” арқылы Атор сериясының алғашқы фильмін – Майлз О’Кифф пен Сабрина Сиани ойнаған “Атор л’инвинцибиль” (“Атор, ұрысушы бүркіт”) фильмін өндіріп, түсіріп, режиссерлік етті. Бұл фильм тікелей “Конан варвардан” шабыт алды. Одан кейін келесі жылы “Ator 2 L’invincibile Orion” (“The Blade Master” және “Cave Dwellers” аттарымен де белгілі) жарық көрді, онда О’Киффке Лиза Фостер серік болды. 1983 және 1984 жылдары Д’Амато Аль Кливер, Джордж Истман, Лора Гемсер және Гордон Митчеллдің қатысуымен “Endgame” (1983) және “2020 Texas Gladiators” (1984) фильмдерін өндіріп, түсірді. Бұл фильмдер “Mad Max” (1979) және “Mad Max 2” (1981) фильмдерінің сәттілігіне байланысты туды. 1984 және 1985 жылдың басында Д’Амато өзінің “M.A.D.” компаниясын қысқа мерзімге қайта жандандырып, 10 хардкор порнографиялық фильм өндірді, олардың барлығын Лука Дамиано режиссерлік етті және Марина Хедман ойнады. Д’Амато кейбір фильмдерге өзі де қатысқан деген ақпарат бар, бірақ оның қандай рөлде болғаны әлі де нақты емес. Кейін 1985 жылы Д’Амато хардкор порнографиядан бас тартып, сегіз жыл бойы тек софткор және қорқынышты фильмдер түсірді. 1990 жылы Д’Амато берген сұхбатында, хардкор, софткордан айырмашылығы, 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы жаңалық пен қызығушылық сақталған кезде ғана табысты болды. Д’Амато бұл хардкорсыз кезеңін Италиядағы фашизм кезінде түсірілген және Лили Карати мен Лора Гемсердің қатысуымен төрт жұмсақ драманың режиссері болып бастады: “L'alcova” (“The Alcove”), “Il piacere” (“The Pleasure”), “Lussuria” (“A Lustful Mind”) және “Voglia di guardare” (“Midnight Gigolo”). Төрт фильмнің стилі мен тақырыптары Тинто Брасстың “La chiave” (“The Key”) фильмін еске түсіреді, бірақ олардың сюжеттері мен кейіпкерлерінің арасында ешқандай байланыс жоқ. Гарри Алан Тауэрспен бірге Д’Амато 1985 жылы Римге жақын жердегі Элиос студиясында “Помеидің соңғы күндері” (1984) мини-сериалының табысынан пайда табу үшін түсірілген “Жауынгер патшайымын” (жұмыс атауы: “Помпеи”) бірге өндірді. АҚШ-та фильм R санатымен қысқа уақытқа шығарылып, кейін видеода ұзақ нұсқасы жарық көрді. Содан кейін Д’Амато негізінен АҚШ-та софткор фильмдерін түсірді, көбінесе танымал американдық фильмдердің негізінде. Алдымен ол Нью-Орлеанға барып, Джессика Мурдың романы Сара Аспроонның рөлін ойнаған екі фильмді түсіріп, түсіру үшін барды: “11 күн, 11 түн” (1987) және “Топ-модель” (1988). “11 күн, 11 түн” Эдриан Лайнның “9½ апта” фильмінен шабыт алды, бірақ рөлдер ауыстырылды, әйелдің бұзылған кейіпкері болды; бұл фильм коммерциялық сәттілікке жетті. 1989 жылы Д’Аматоның басты актрисасы Валентин Деми болды, ол онымен бірге “Домнен кейін” және “Қылаңқы махаббат” фильмдерін түсіріп, режиссерлік қызмет атқарды. Осыдан кейін Д’Амато Тара Бакманмен бірге екі эротикалық драма түсіріп, режиссерлік еткен: “Blue Angel Cafe” және “High Finance Woman”. Өзінің софткор фильмдерін өндіруден басқа, Д’Амато “Filmirage” арқылы басқа режиссерлердің фильмдерін де өндірді: Микеле Соавидің тұңғыш сахналық қорқынышы (ол сонымен қатар Д’Аматоның ұлы Даниэле Массаксесидің көмекші операторы болды), Деран Серафианның “Interzone”, Умберто Ленцидің “Ghosthouse” (“La casa 3”) және “Hitcher In The Dark”, Фабрицио Лорантидің “Witchery” (“La casa 4”) және “The Crawlers” (“Troll 3”), Джордж Истманның “Metamorphosis”, Клаудио Фрагассоның “Troll 2” және “Beyond Darkness” (“La casa 5”), Франко Моледің “The Room of Words” және Лусио Фулчидің “Door to Silence”. Д’Амато тек өндіруші ғана емес, сонымен қатар “Killing Birds” қорқынышты фильмін жарым-жартылай режиссерлік етті, ал “Deep Blood” акулалар туралы драмасының бірінші көрінісін ғана режиссерлік етті. 1990 жылдардың басында Д’Амато Атор сериясын Атордың ұлын бейнелейтін “Құдіретті семсерді іздеу” атты соңғы фильмімен қайта жаңғыртты. Содан кейін ол 11 күн, 11 түн 2 фильмінде Сара Аспроонның кейіпкерін қайта жаңғыртты, бұл жолы Кристин Роуз ойнады және тағы да Нью-Орлеанға орналасты. Розаның басты рөлін ойнаған Д’Амато сонымен қатар “The Postman Always Rings Twice” фильмінің қайта түсірілімі “Жанығу гүлін” түсірді. 1991 жылы Кармен ди Пьетроның қатысуымен екі софткор фильм түсірді, олардың бұрынғыларына қарағанда зорлыққа толы болды: “Devil in the Flesh” оқшауланған ауруханада бір топ медбикелермен кездесетін жалдамалы әскерлер тобы туралы, ал “Dangerous Obsession” өзіне шабуыл жасаған адамнан кек алатын әйел туралы. Осыдан кейін Д’Амато өзінің соңғы қорқынышты фильмін – “Франкенштейн 2000” (1992) фильмін түсірді, ол дәстүрлі Франкенштейн оқиғасын зорлау және кек алу фильмінің элементтерімен біріктірді. 1993 жылы қытайлық эротикалық комедия “Sex and Zen” (1991) фильмінің сәттілігіне сүйеніп, Д’Амато Филиппинге барып, бірнеше азиялық тақырыптағы софткор фильмдерді түсірді, олар үшін ол көбінесе қытайлық псевдонимдерді пайдаланды. Олардың арасында “Chinese Kamasutra”, “China and Sex” және “I racconti della camera rossa” (“The Tales of the Red Chamber”; Қытайдың классикалық романы “Dream of the Red Chamber”) сияқты әртүрлі фильмдер бар, соңғы екеуі итальяндық “decamerotici” фильмдерінің құрылымы мен тақырыптарын еске түсіреді.

Кейінгі еңбектері мен өлімі (19931999)

1993 жылы Д’Амато қайтадан негізгі жұмысын хардкорлық порнографияны түсіру мен режиссерлікпен байланыстырды. Ересектерге арналған фильмдер жасауға оңайрақ оралу үшін Д’Амато бастапқыда Лука Дамианомен бірігіп, шамамен 20 фильм түсірді, содан кейін өздігінен жұмыс істеді. Видео формат ересектер фильмдері үшін стандартқа айналғанмен, Д’Амато бірнеше жыл бойы 35 мм-лік пленкада түсіре берді, ал 1997 және 1998 жылдардағы соңғы туындылары үшін ғана видеоға көшті – бұл өзгеріске ол сынды көзбен қарады: видеода түсірілген фильмдердің арасындағы пайда айырмашылығы аз болғандықтан, өндіріс тәуекелі төмендеді, бірақ жалпы пайда, демек, видеода түсірілген фильмдердің сапасы пленкада түсірілген фильмдерге қарағанда төмен болды. «Джульетта мен Ромео» сияқты 35 мм-лік пленкадағы алғашқы түсірілімдердің түсірілім тобы әлдеқайда ірі болды, оған жарықтандыру операторлары, камера ассистенттері, гримерлер және декораторлар кірді; дубляж пост-өндірісте жасалды. Д’Аматоның осы соңғы хардкор кезеңіндегі ең танымал фильмдерінің қатарында Рокко Сиффредимен бірлескен жұмыстары («Тарзан X – Джейннің ұясы», «Марко Поло», «Маркиз де Сад», «Тореро») және Келли Трамппен түсірген фильмдері («Мессалина», «Камасутра», «Лолита»), Шекспир пьесаларының порнографиялық нұсқалары («Джульетта мен Ромео», «Антоний мен Клеопатра», «Отелло 2000»), вестерндер («Заңсыздық», «Жалаңбет Джейн»), қаһармандар туралы фильмдер («Жаугерлер»), Киелі кітап («Содом мен Гоморра»), грек-рим мифологиясы («Олимп», «Амор мен Психея», «Одиссей», «Геркулес – Жыныстық оқиға»), Рим императорлары («Нерон – Отты оргия», «Калигула – Адамгершіліктен шеткерілген император») және басқа да танымал тұлғалар («Робин Гуд», «Гойя», «Амадей Моцарт», «Махаббат ұрысы – Джакомо Казанова», «Руди – Валентиноның тарихы», «Жаман жігіт») туралы фильмдер бар. 1996 жылдан 1999 жылға дейін оның фильмдерінде Селен («Raw & Naked», «Queen of the Elephants», «Сахара», «Selen the Girl from Treasure Island») және Эва Хенгер есімді екі актриса жиі кездесті, олармен ол уақыт саяхаты туралы «Experiences» және «Experiences 2» фильмдерін, жетоқсан күнәсі туралы трилогияны, «Фантом» (үнді фильм «Фантом операсынан» алынған кадрларды пайдалана отырып) және «Showgirl» фильмдерін түсірді. Д’Аматоның ересектерге арналған фильмдері көбінесе сюжетсіз болмаса, 1997 жылғы сұхбатында ол бұрын фильмдерде көбірек сюжет болғанын, ал қазір тек порнография ғана қажет екенін, тіпті өте қатал порнографияны талап ететінін айтты: «Екі, үш, төрт рет ену, анальды секс…» – деді, бас рөлде Анита Ринальди ойнады. 23 қаңтар 1999 жылы Джо Д’Амато Рим астанасының метрополитендік қаласындағы Монтеротондо коммунасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Луиджи Коццидің сөзіне сәйкес, ол жаңа фильмді дайындап жатқанда күтпеген жерден қайтыс болды. Оның соңғы фильмі – ересектерге арналған «Showgirl» (1999) фильмі, ол Пол Верховеннің «Showgirls» (1995) фильмінің нұсқасы.

Туған аты

Мансабы бойы Д’Амато өзінің туған аты Аристид Массаксезиді тек бір рет режиссерлік тізімінде қолданды, атап айтқанда, "Қылмыскердің өліміне күлімдеу" (1973) фильмі үшін. Дегенмен, ол басқа да тізімдерде жиі пайдаланды. Алғашқы камера операторы ретіндегі жұмысында осы атпен ғана тізімделді, оператор, әңгімелер авторы және сценарийші ретінде 1980 жылдардың басына дейін өзін немесе оны үнемі тізімдеді.

Аллонимдер

Аллоним псевдонимнен ерекшеленеді, өйткені ол тиіс адамы емес, басқа адамның аты немесе псевдонимі болып табылады. Романо Скандариатоның псевдонимі – Романо Гастальди, ол «Көбірек сексуалды Кентербери ертегілері» (1972) фильмінің режиссерлік тізімінде пайдаланылды, осы фильмді Д’Амато Скандариатоның режиссердің көмекшісі болған кезінде түсірген, сондай-ақ «Фра’ Тацио да Велетри» (1973) үшін де қолданылды; Скандариато, оның көмекшісі, фильмді аяқтады және оған авторлық құқық берілді. Оскар Сантаниеллоның псевдонимі – Оскар Фарадин, ол «Троицадағы сыйлық іздеуші» фильмінің режиссерлік тізімінде пайдаланылды. Фильмді Д’Амато режиссерлік еткен, ал Сантаниелло продюсер болған. Алайда, Лупи Д’Амато туралы монографиясында Сантаниеллоның нақты режиссер екенін сапалық тұрғыдан дәлелдейді. Анна Бергманның есімі «Paradiso blu» (1980) фильмінің режиссерлік тізімінде де қолданылды. Бергман басты рөлде ойнады, бірақ фильмді Д’Амато режиссерлік етті. Оның есімі режиссерлік тізімінде пайдаланылды, өйткені Луиджи Коццидің сөзіне сүйенсек, продюсер оны эротикалық фильм ретінде көрсеткісі келмеді (сол кезде Д’Амато осы жанрда белгілі болған). Александр Борский, кейде Александр немесе Борски деп те жазылады, – Клаудио Бернабейдің псевдонимі. Бернабей сұхбатында оны Валериан Боровичтің есімімен ойластырып жасағанын айтты. Борский псевдонимі Д’Аматоның M.A.D. және Cinema 80 компаниялары 1980 жылдан 1982 жылға дейін түсірген 15 фильмнің 14-інің режиссерлік тізімінде қолданылды. Осы 14 фильмнің 3-ін Бернабей, ал 11-ін Д’Амато режиссерлік етті. 1993 және 1994 жылдары Д’Амато бұл есімді Луана Борджияның қатысуымен түсірілген бірнеше ересектер фильмінің режиссерлік тізімінде қысқа мерзімге қайта қолданды. 1995 жылы берген сұхбатында ол осылайша өзінің қайта оралуын жасырғысы келгенін айтты. Lucky Faar (немесе Farr) Delly, кейде Джо Д’Аматоның псевдонимі ретінде дұрыс емес көрсетіледі, шын мәнінде Лучано Фарделлидің псевдонимі, ол 1984 және 1985 жылдары Д’Аматоның M.A.D. өндірістік компаниясының әкімшісі болды. Ол Франко Ло Кассио режиссерлік еткен 10 фильмнің режиссерлік тізімінде қолданылды; осы фильмдердің қайсысында Д’Амато қосымша режиссер ретінде жұмыс істегені белгісіз. Раф Донато, Раффаэле Донатоның атының нұсқасы, «Deep Blood» (1989) фильмінің режиссерлік тізімінде пайдаланылды. Д’Аматоның айтуынша, Донато фильмді түсіруді жоспарлаған, бірақ тек алғашқы сахнаны ғана түсірді. Фильмнің қалған бөлігін Д’Амато режиссерлік етті.

Тұлға

Онымен бірге жұмыс істеген актрисалардың айтуынша, Д’Амато адамдармен оңай тіл табысатын, ирониямен әзілге құмар, жақсы мінезді және қолдау көрсетуші болған; кейбіреулері үшін ол әкесі сияқты болған. Лора Гемсер, оның көп жылғы серігі, және Моника Занчи фильм түсіруге шығармашылық және ойнақы көзқараспен қарағанын айтты. Гемсер сондай-ақ Д’Аматоның көбінесе ашуланбайтынын, ал ашуланса да, ирониямен қабылдайтынын еске алды; бірақ қатты ашуланғанда айқайлап, қарғыс айтатын және шыдамсыз болатын. Ол өзінің де Д’Амато сияқты кез келген жерде, тіпті репетициялар арасындағы үзілістерде де оңай ұйықтайтынын еске алды. 1970 жылдардың ортасынан бері оның тұрақты ассистенті болған Донателла Донати осы әдетін оның ең үлкен кемшілігі деп санайды; бірде Канн қаласында кеңсе еденінде ұйықтап жатқанын тапқан.

Скринингтер

1995 жылы Джо Д’Амато Лондон кинофестивалінің арнайы қонағы болды. «Eurofest» Хэмпстедтегі «Everyman» кинотеатрында өтті, онда ол Марк Эшвортпен сахнада сұхбат берді. «Сахналық қорқыныш», «Эммануэль» және «Соңғы каннибалдар», сондай-ақ «Франкенштейн 2000» (соңғысы – әлемдік премьера) көрсетілгеннен кейін автограф беру сессиясы өтті. Сұхбаттың бір бөлігін Бангкоктағы «Эммануэль» фильмінің «Severin» DVD нұсқасынан табуға болады. Д’Аматоның қайтыс болғаннан кейін, 2006 жылдың 14 сәуірінде Париждегі «Cinémathèque Française» жаңадан алынған кинопринттер бойынша «Le sang et la chair» (аудармасы: «Қан мен ет») атты Д’Аматоның екі фильмін көрсетті. Бұл фильмдер «Antropophagus» және «Le sexe noir» (екі фильм де 1980 жылы түсірілген) еді. Паоло Руффинидің көркемдік жетекшілігімен «Джо Д’Амато қорқыныш фестивалі» алғаш рет 2007 жылдың сәуірінде Пиетрасанта қаласында өтті. Ол екінші рет 2014 жылдың қазан және қараша айларында Ливорнода Антонио Тенторидің модерациясымен ұйымдастырылды. Фестивальге Д’Аматоның ұлы Даниэле Массачкеси де қатысты. Ол, Д’Аматоның жас режиссерлерге киноға деген құштарлығын – қандай да бір қиындыққа қарамастан фильмдер түсіруді тоқтатпауды – жеткізуді армандағанын айтты. 2010 жылдан бері Германияның Нюрнберг қаласындағы «Komm Kino» кинотеатрында жыл сайын өткізілетін «Hofbauer Kongress» Д’Аматоның фильмдерін, көбінесе 35 мм кинопринттерден көрсетіп келеді. Фестивальдің 15 және 16-шы шақырылымдары осы режиссерге арналған еді. 2019 жылдың 1-3 ақпанында Д’Аматоның қайтыс болғандығының 20 жылдығына орай Австрияның «Filmarchiv» Венадағы «Metro Kinokulturhaus» кинотеатрында «Джо Д’Аматоға құрмет» фестивалі өтті. Фестивалде режиссерлік еткен 10 фильм 35 мм түпнұсқа кинопринттерден көрсетілді.

Фильмнің құрмет көрсетуі мен арналуы

1999 жылы Андреас Шнаас Д’Аматоның «Антропофаг» фильмінің ремейкін және оған құрмет көрсету ретінде «Антропофаг 2000» фильмін түсірді. 2011 жылы Домициано Кристофароның режиссерлігімен түсірілген «Hyde’s Secret Nightmare» итальяндық фильмі Д’Аматоға арналған.