Кіріспе

Жазушының сызамы немесе ошақтық қол дистониясы (FHD) – ересектерде басталатын, қолды және/немесе білезік қозғалыстарын қажет ететін, мысалы, жазу сияқты шеберлік дағдыларын қолдану кезінде қолдың және/немесе білезіктің қалыптан тыс позасы мен қозғалысымен сипатталатын идиопатиялық қозғалыс бұзылысы. Зақымдалған бұлшық еттердің тым күшті жирылуы, агонист және антагонист бұлшық еттерінің бірдей жирылуы, сондай-ақ міндетке сәйкес келмейтін бұлшық еттердің белсенділігі – бәрі де зақымдалған қолдың қолданылуын қиындатады. Жазушының сызамы – қолдың нақты ошақтық дистониясы. «Ошақтық» термині симптомдардың бір ғана жермен (осы жағдайда қолмен) шектелуін білдіреді, ал «міндетке тән» дегеніміз – симптомдар алдымен белгілі бір әрекетпен айналысқанда ғана пайда болады. Жазушының сызамы алдымен адамның жазу қабілетіне, әсіресе ұзақ уақыт бойы жазуға кедерілтіс тудырады, бұл оның басқа дистония түрлері сияқты сирек кездесетін ауру екенін түсіндіреді.

Симптомдар мен белгілер

Бұл ауру әдетте 30-50 жас аралығында басталады және көбінесе саусақтар мен қолының алдыңғы бөлігіндегі шиеленіс сезімімен көрінеді, бұл жазудың ағылуына кедергі келтіреді. Бірақ, жақында Карин Розенкранц және авторлар бұл әрқашан солай бола бермейді деген пікірді келтірді. Соңғы зерттеулер ошақты қол дистониясының (FHD) генетикалық компоненті бар екенін көрсетеді. Шындығында, жазушының спазмы бар адамдардың 20%-ының отбасында дистонияның қандай да бір түрі бар туысы болады. Музыканттардың спазмы (инструменталистердің 1%-дан азына әсер ететін ұқсас ошақты дистония) тарихи түрде жазушының спазмымен бірге топтастырылған, себебі олардың екеуі де нақты міндеттерге байланысты. Алайда, Розенкранц және авторлар соңғы уақытта екі топ арасында маңызды айырмашылықтарды анықтады. Мінезді түзету әрекеттеріне жазу құралдары, қолды ауыстыру, кәсіби терапия, биокері байланыс, қозғалысты шектеу арқылы терапия және басқалары кіруі мүмкін. Кейбір жазу құралдары қысымды әртүрлі қолдануға мүмкіндік береді. Дегенмен, олардың ешқайсысы да барлық жағдайларда тиімді емес. Доктор Хоакин Фариастың жұмысы проприоцептивті стимуляцияның нейропластикалық өзгерістерді тудыратынын көрсетті, бұл пациенттерге ошақты дистониядан жоғалған маңызды функцияларды қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Кейбір пациенттерде нәтиже болғандықтан, Артан сияқты антихолинергиялық препараттарды мақұлданбаған қолдану үшін тағайындауға болады.