Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран аятолласы (1921–2007)
Iranian ayatollah (1921–2007)
Әли Акбар Фейз Алени (علیاکبر فیض آلنی; 2 желтоқсан 1921 – 30 шілде 2007), көбінесе Әли Мешкини деп танылған, ирандық дін ғалымы және саясаткер болған.
Ali Akbar Feiz Aleni (علیاکبر فیض آلنی; 2 December 1921 – 30 July 2007), better known as Ali Meshkini, was an Iranian cleric and politician.
Өмір
Мешкини – Ирандық әзербайжан, Мешкин Шаһры мен Сабалан тауының жанындағы ауылда туған. Ол Әли деген атпен дүниеге келді, бірақ мансап жолында Әли деп аталуын қалаған. Ол аятолла Монтазериден кейін Иран сарапшылар кеңесінің төрағасы болды. Сарапшылар кеңесі Иранның Жоғарғы көшбасшысын сайлайды және оның қызметін қадағалайды. Мешкини 1979 жылғы Иран конституциясына 1989 жылғы түзетулерді дайындаған комиссияны басқарды. Комиссия құрамында ол сот жүйесін күшейтуге бағытталған түзетулерді әзірлеуге арналған төрт комитеттің біріне төрағалық етті. Осылайша, ол 1989 жылы сот жүйесінің басшылығын үштік кеңестен – Жоғарғы сот кеңесінен жеке тұлғаға ауыстыруға зор ықпал етті. Ол ислам құқығы және исламның жалпы мәселелері бойынша көптеген кітаптардың авторы. Мұхаммади Рейшахри, 1984 жылдан 1989 жылға дейін Иранның барлау министрі болған, Мешкинидің күйеу баласы болды. Мешкини Құм семинариясының оқытушылар қоғамының төрағасы және Құмдағы жұма намазының имамы болды. Қартайған және денсаулығы нашар болғанына қарамастан, ол 2006 жылғы сарапшылар кеңесінің сайлауында қайта сайлануға түсті.
Meshkini was an Iranian Azerbaijani born in a village near Meshkin Shahr and the Sabalan mountain. He was born as Āli, but preferred the pronunciation Ali during his career. He succeeded Ayatollah Montazeri as chairman of the Iranian Assembly of Experts after the latter was ousted. The Assembly of Experts selects the Supreme Leader of Iran and supervises his activities. Meshkini chaired the commission that drafted the amendment of 1989 to the 1979 constitution of Iran. Within the commission, he also chaired one of its four committees, the one tasked with drafting amendments that would strengthen the judiciary. As such, he was an influential force in changing the leadership of the judiciary from a triumvirate, the Supreme Judicial Council, to an individual in 1989. He was the author of many books on Islamic jurisprudence and general issues of Islam. Mohammadi Reyshahri, Iran's minister of intelligence from 1984 to 1989, was Meshkini's son in law. Meshkini was the chair of the Society of Seminary Teachers of Qom and also served as Friday prayer leader in Qom. Despite his old age and poor health, he became a candidate for re election in 2006 Assembly of Experts elections.
Цитаталар мен саяси көзқарастар
Мешкини Ахмадинежад пен Иранның қатал саясаткерлерін берік қолдағанымен танымал болды. Ол Иранның реформашыл қозғалысын "толық уақытты ысырап ету" деп есептеді және бірнеше рет Мохаммад Хатами сияқтылардың отставкаға кетуін талап етті. Ахмадинежад сайланғаннан кейін Мешкини Ардебилдегі жұма намазында сөйлеп, былай деді: "Иран Ислам Республикасы Саяшылар Ассамблеясының Жоғарғы көшбасшысы ретінде, доктор Махмуд Ахмадинежадтың біздің жаңа президентіміз екенін жариялауға менің зор қуанышым бар. Осы сәттен бастап біз оның сөздерін (дінге) сәйкес ұстанамыз. Біздің Әзербайжан халқы парсылармен бірге, шииттер ретінде ондаған жылдар бойы сақтап келген бауырластық рухта оны қолдайды". Израиль-Ливан қақтығысынан кейін Мешкини: "Ливандық Хезболланың сионистік режимге қарсы жеңісі – құдайдан келген құбылыс" деген пікірін білдірді. АҚШ-тың Иракты басып алуына қатысты Мешкини: "Бір бұзақы әскери жорыққа шығып, ислам елдерінің ортасында тағы бір бұзақыға шабуыл жасады. Олардың екеуі де қансорушы Гитлер екені анық көрінді" деді.
Meshkini was known for his unyielding support of the likes of Ahmadinejad and the hardline politicians of Iran. He regarded the Iranian reformist movement "as a complete waste of time" and on several occasions called for the resignation of the likes of Mohammad Khatami. After the election of Ahmadinejad, Meshkini spoke at a Friday prayer in Ardebil saying: "As the Supreme Leader of The Assembly of Experts of the Islamic Republic of Iran, it gives me great pleasure to announce that Dr. Mahmoud Ahmadinejad is our new President. From this moment onwards, we will follow his words (religiously). Our people in Azerbaijan will follow him alongside the Persians in the same spirit of brotherhood that we have kept for decades as Shia's". After the Israel Lebanon conflict, Meshkini has been quoted to say that "victory of the Lebanese Hizbollah over the Zionist regime was a divine phenomenon." Referring to US occupation of Iraq, Meshkini said: "A bully has embarked on a military expedition and has attacked another bully in the midst of Islamic countries Look at what they have done and what they are doing under the pretext of freedom The mask of deception has been lifted from the face of Bush and Blair. It has become clear that they are both blood sucking Hitlers."