Кіріспе
12 ғасырдағы Англияның канцлері және судьясы, Ели епископы Уильям де Лонгшамп (1197 жылы қайтыс болды) – ортағасырлық лорд-канцлер, бас судья және Англияның Ели епископы. Нормандиядағы қарапайым отбасында дүниеге келген ол өркендеуіне патшалық құрметтің арқасында жетті. Замандастары Лонгшамптың әкесі шаруаның ұлы деп айыптағанмен, ол рыцарь ретінде жер иеленген. Лонгшамп алғаш Генрих II-нің заңды емес ұлы Джеффриге қызмет етті, бірақ тез арада Генрихтің мұрагері Ричард I-нің қызметіне көшті. 1189 жылы Ричард патша болғанда Лонгшамп канцлер лауазымы үшін 3000 фунт төледі және жақын арада Ели епископтығына тағайындалды, сондай-ақ папа оны легат етіп бекітті. Ричард Үшінші крест жорығында болғанда Лонгшамп Англияны басқарды, бірақ оның билігіне Ричардтың інісі Джон қарсылық көрсетті, ол ақырында Лонгшампты биліктен және Англиядан қуғынға шығарды. Лонгшамптың басқа да көрнекті ағылшын ақсүйектерімен қарым-қатынасы да шиеленіскен, бұл оның елден қуғынға шығарылуына себеп болды. Лонгшамп Англиядан кеткеннен кейін Ричард крест жорығынан Англияға қайтып келе жатқанда тұтқындалды және Генрих VI, Рим императоры одан құн төлеуді талап етті. Лонгшамп Ричардтың босатылуы үшін келіссөздер жүргізу үшін Германияға сапарлады. Ричард Англияға оралғаннан кейін Лонгшамп канцлер лауазымын қайта иеленгенімен, бұрынғы билігінің көп бөлігін жоғалтты. Өмірі бойы замандастарының арасында здеңдік тудырғанымен, ол Ричардтың сенімін сақтап, 1197 жылы епископ қайтыс болғанға дейін патшаның қызметінде болды. Лонгшамп заң туралы еңбек жазды, ол Кейінгі орта ғасырлар бойы кеңінен танымал болды.
William de Longchamp (died 1197) was a medieval Lord Chancellor, Chief Justiciar, and Bishop of Ely in England. Born to a humble family in Normandy, he owed his advancement to royal favour. Although contemporary writers accused Longchamp's father of being the son of a peasant, he held land as a knight. Longchamp first served Henry II's illegitimate son Geoffrey, but quickly transferred to the service of Richard I, Henry's heir. When Richard became king in 1189, Longchamp paid £3,000 for the office of Chancellor, and was soon named to the see, or bishopric, of Ely and appointed legate by the pope. Longchamp governed England while Richard was on the Third Crusade, but his authority was challenged by Richard's brother, John, who eventually succeeded in driving Longchamp from power and from England. Longchamp's relations with the other leading English nobles were also strained, which contributed to the demands for his exile. Soon after Longchamp's departure from England, Richard was captured on his journey back to England from the Crusade and held for ransom by Henry VI, Holy Roman Emperor. Longchamp travelled to Germany to help negotiate Richard's release. Although Longchamp regained the office of Chancellor after Richard's return to England, he lost much of his former power. He aroused a great deal of hostility among his contemporaries during his career, but he retained Richard's trust and was employed by the king until the bishop's death in 1197. Longchamp wrote a treatise on the law, which remained well known throughout the Late Middle Ages.
Түпбасқасы және ерте өмір
Лонгшамптың ата-тегі Нормандиядағы Лонгшамп ауылынан бастау алады. Ол Нормандияда дүниеге келгені белгілі болғанымен, нақты орны әлі анықталмаған, мүмкін, Норман ауылы Аргентонның жанында болған. Оның әкесі Хью де Лонгшамп та 1066 жылғы Норман жаулап алуынан кейін көптеген нормандық ақсүйектер сияқты Англияда жер иеленген. Лонгшамптың қарсыластарының бірі – Хью Нонтон, аға Лонгшамптың шаруаның ұлы екенін айтқан, бірақ бұл сөздерге сену қиын, себебі Хью де Лонгшамп Нормандияда рыцарьдық иелікке ие болған көрінеді. Отбасы бастапқыда қарапайым тектен шыққан, бірақ король Генрих II-ге қызмет ету арқылы өркендеген. Аға Лонгшамп Англиядағы Херефордширде, соның ішінде Уэльстегі Росс маңындағы Уилтон поместьесіне де иелік еткен. Хью Лейси әулетімен туысқан Ева есімді әйелге үйленген. Тарихшы Дэвид Бальфур Еваның 1095 жылы бүлік жасағаны үшін король Вильгельм II-нің жер аударып жіберген Роджер де Лейсидің ұлы Гилберт де Лейсидің қызы болғанын болжайды. Лонгшамптың қарындасы Ришут Довер қамалының қастандысына үйленген. Лонгшамп Генрих II патшаның билігінің соңында, патшаның заңды емес ұлы Джеффридің қызметкері ретінде қоғамдық өмірге қадам басқан. Көп ұзамай Джеффридің қызметінен кетіп, сол кезде Аквитания герцогы болған Ричард Лонгшампты Аквитания герцогдығының канцлері етіп тағайындады. Лонгшамп 1189 жылы Парижде Франция королі Филипп II сарайында алғаш рет көзге түсті, ол Генрих патшасының елшісі Вильям Маршалмен дау кезінде Ричардтың елшісі ретінде тағайындалған. Ол кезде Лонгшамп Ричардтың сенімді кеңесшілерінің бірі болған.
Канцлер және Justiciar
1189 жылы Ричард Англия тағына отырғанда Лонгшамп Англияның канцлері болды. Лонгшамп канцлер қызметі үшін 3000 фунт стерлинг төледі. Бұдан кейін канцелярия құжаттарын Ұлы мөрмен бекіту құны өсті, бұл олардың нақтылығын растау үшін қажет болды, мүмкін Лонгшамп кеңсе шығындарын өтеуіне көмектесу үшін. 15 қыркүйекте 1189 жылы Пипвеллде өткен кеңесте король Лонгшампты Эли епископы етіп тағайындады. Лонгшамп 1189 жылдың 31 желтоқсанында шіркеу қызметіне кірісті және 1190 жылдың 6 қаңтарында Элиде таққа отырды. 1189 жылы Англиядан кетпес бұрын Ричард Лонгшампқа Лондон мұнарасын тапсырып, оны Дурхэм епискобы Хью де Пуиземен бірге Бас Әділет министрі етіп тағайындады. Пуиземен бірге король Хью Бардульф, Уильям Бриверр, Джеффри Фитц Питер және Уильям Маршалды да тағайындады. Лонгшамп Әділет министрі ретінде сот жүйесі туралы бұрыннан білімі болмаса да, судьяларды елдің барлық аймандарына сот сапарларымен жіберді. Лонгшамп пен Пуизе бірлесіп жұмыс істей алмады, сондықтан 1190 жылдың наурызында Ричард Хамбер өзенінің солтүстігіндегі билікті Хьюға, ал өзеннің оңтүстігіндегі билікті Лонгшампқа берді. Лонгшамп Лондон тұрғындарына өз шерифтерін сайлау құқығын берді және 300 фунт стерлингтік ақшалай салықты тікелей Англия қазынасына жинап жіберуге рұқсат берді. Лонгшамп өзінің епархиясына сапар кезінде көптеген қызметшілер мен жануарлармен бірге жүрді, бұл оның жомарттығының белгісі ретінде бүкіл елде танымал болды. 1190 жылы епископ өзінің легаттық өкілеттігімен Глостер мен Вестминстерде шіркеу кеңестерін өткізді. Ол сондай-ақ 1190 жылы наурызда яһудилерді қырғынға ұшыратқаннан кейін тәртіпсіздікке тап болған Йорк қаласында тәртіпті қалпына келтіруге тырысты. Сондай-ақ 1190 жылы ол Уэльсті қоршап алған маркер лордтарының билігінен құтылуға тырысқан Уэльс князі Рис ап Груффидтке қарсы әскер жіберді. Мысалы, Лонгшамп ағылшын тілінде сөйлей алмаған, бұл оның отарымен қарым-қатынасын қиындатқан болуы мүмкін. Жоғары ақсүйектер Лонгшамп Ричард тағайындаған басқа лауазымды тұлғаларды назарсыз қалдырғаны және кеңселерге шетелдіктерді әкелгеніне шағымданды. Бірінші айыптама көбінесе жалған болса, екіншісі дұрыс сияқты көрінеді, өйткені Лонгшамп сот кеңселеріне және шерифтік лауазымдарға жергілікті емес адамдарды тағайындады. Ол сондай-ақ өз туыстары мен жақындарына күзеттік құқықтарды беру арқылы бірнеше ағылшын қамалдарының бақылауын алуға тырысты. 1190 жыл бойы Лонгшамп пен Ричардтың інісі Джонның қарым-қатынасы шиеленісті болды. Бұл дау туралы хабар Ричардқа жетті, ол 1191 жылдың көктемінде Англияға Руан архиепискобы Вальтер де Кутансты Джон мен Лонгшамп арасында бейбітшілікке келісу үшін жіберді. Ақырында Вальтер екеуінің арасында келісімге келді, нәтижесінде Жерард кастелян болып бекітілді, ал Джон қамалдардан бас тартты. Лонгшамп Джеффри Ричардқа адалдық серт бермегенін мәлімдеді, бірақ бұл, әдетте, бәсекелесін жою үшін қолданылған сылтау болды. Осыдан кейін Джонның жақтастары қарқынды үгіт-насихат науқанын жүргізді. 1194 жылдың қаңтарында император Франция королі Филипп II-нің Ричардты тұтқында ұстау үшін императорға ақша төлеу туралы ұсынысын талқылау үшін императорлық ақсүйектердің жиналысын шақырғанда Лонгшамп Вальтер де Кутанс пен Ричардтың анасы Элеонора Аквитандықпен бірге қатысты. Тағы да дипломатиялық келіссөздерден кейін Ричард 1194 жылдың 4 ақпанында босатылды. Ричард Лонгшампты Ай қамалының күзетіне алумен және Эссекс және Гертфордшир шерифтері қызметіне тағайындады. Екеуі Англияға оралғаннан кейін Ричард 1194 жылдың мамырында Англиядан кетіп, Лонгшамп онымен бірге континентке барды және ешқашан Англияға қайтып оралмады; Лонгшамп 1195 жылы императордың сарайына оралды. 1194 жылы король Филиппен бітімге келген Джеффри болғанымен, Лонгшамп өмірінің соңына дейін өз епархиясынан тыс жерде, көбінесе корольге ілесіп жүрді.
Өлім және мұра
Лонгшамп 1197 жылдың қаңтар айында қайтыс болды және Ле Пин аббаттығында жерленді. Тарихшы Остин Лэйн Пул Джеральд Лонгшампты адамнан гөрі маймылға көбірек ұқсайтынын айтқан. 1189 жылы епископ болып тағайындалған төрт адамның бірі болғанда, ортағасырлық тарихшы Ричард Девизес төрт жаңа епископты "үлкен ізгілік пен даңққа ие адамдар" деп жазды. Тарихшы Джон Гиллингем Лонгшамптың "саяси және әкімшілік өмірінің тарихы жақсы болғанын, бірақ 1191 жылғы сәтсіздігімен толыққан" деді. Лонгшамп ағаларының мансабын да ілгерілетуге көмектесті; Генрих пен Осберт 1190 жылдары шерифтер болды. Оның ағасы Роберт, дін қызметкері, сонымен қатар Ели соборының бөлімінің преоры болды, кейін Йорктегі Сент-Мэри аббаттығының аббаты болды. Орта ғасырлық ақын Найджел Вирекер (сонымен қатар Найджел де Лонгшамп деп те аталады) епископқа студенттердің мінез-құлқы туралы "Speculum Stultorum" ("Ақымақтардың айнасы") атты сатирикалық өлең арнады. Орта ғасырлық жазушы және судья Ричард Барр өзінің "Compendium de veteris et novo testamento" еңбегін Лонгшампқа арнады. Лонгшамп Баррдың меценаты болды және оған Ели архидиаконының лауазымын, сондай-ақ сот лауазымдарын қамтамасыз етті. Лонгшамптың канцлер ретіндегі жаңалықтарының бірі – корольдің атынан жасалған құжаттарда бұрын қолданылған бірінші жақ жекеше сөзді "патшалық біз" деп аталатын көпше санмен алмастыру болды. Бұл шамамен 1181 және 1189 жылдар аралығында жазылған. Ол орта ғасырларда кеңінен танымал болды және сот процесіне қатысушыларға практикалық нұсқаулық ретінде қызмет етті.