Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық кинорежиссер және актер (1894–1962)
American film director and actor (1894–1962)
Франк Борзаж (/b//ɔr/'/z//eɪ//ɡ//i/ né Borzaga; 23 сәуір 1894 – 19 маусым 1962) – американдық кинорежиссер және актер. Ол «7th Heaven» (1927) фильмі үшін бірінші «Оскар» марапаттауында «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығын алған алғашқы адам болды. Еуропалық иммигранттар отбасында Солт-Лейк-Ситиде дүниеге келген Борзаж, 1912 жылы Голливудқа жұмысқа орналасқанға дейін, жасөспірім кезінде АҚШ-тың батыс аймақтарында көшпенді театрларда өнер көрсетіп, мансабын бастады. Онда ол қысқаметражды фильмдерге түсіріп, режиссерлікпен айналысқаннан кейін, толық метражды фильмдерге көшті. Борзаждың басқа режиссерлік жұмыстарының ішінде «Көшедегі періште» (1928), «Жақсы қыз» (1931), «Қош сау, қарулар» (1932), «Адамның бекінісі» (1933), «Тарих түнгі уақытта жасалады» (1937), «Қатты дауыл» (1940) және «Ай көтерілісі» (1948) фильмдері бар. 1962 жылы рактан қайтыс болғанға дейін оның соңғы режиссерлік жұмысы – тарихи драма «Үлкен балықшы» (1959) болды.
Frank Borzage (/b//ɔr/'/z//eɪ//ɡ//i/ né Borzaga; April 23, 1894 – June 19, 1962) was an American film director and actor. He was the first person to win the Academy Award for Best Director for his film 7th Heaven (1927) at the 1st Academy Awards. Born to European immigrant parents in Salt Lake City, Borzage began his career as a teenager performing with traveling theater groups throughout the western United States before finding employment in Hollywood in 1912, where he began directing and acting in short films before transitioning to feature films. Borzage's other directorial feature credits include Street Angel (1928), Bad Girl (1931), A Farewell to Arms (1932), Man's Castle (1933), History Is Made at Night (1937), The Mortal Storm (1940), and Moonrise (1948). His final credited directorial work is the historical drama The Big Fisherman (1959), before his death from cancer in 1962.
Өмірбаян
Борзаж 1894 жылы Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында Франк Борзага болып дүниеге келді. Ол швейцариялық анасы Марияның (1860–1947) және итальяндық әкесі Луиджи Борзаганың (1859 жылы Ронзонеде (бұрын Австрия империясы) туылған) 14 баласының бірі еді. Луиджи мен Мария Швейцарияда, Мария жұмыс істеген жібек фабрикасында танысты. Олар 1880-ші жылдардың басында АҚШ-қа эмиграция жасап, Пенсильвания штатының Хазлтон қаласына қоныстанды. Борзаж 14 баланың бірі болды, олардың сегізі балалық шақты өткерді: Генри (1885–1971), Мэри Эмма (1886–1906), Билл (1892–1973), Франк, Дэниел (1896–1975, актер және Джон Форд акционерлік компаниясының мүшесі), Лю (1898–1974), Долли (1901–2002) және Сью (1905–1998). Олар рим-католик отбасы болғанымен, Борзагалар Иса Масылшылар шіркеуімен (LDS Church) жақын қарым-қатынаста болды, ал Луиджи бірнеше LDS ғибадатханаларын салуға көмектесті. Луиджи Борзага 1934 жылы Лос-Анджелесте автокөлік апатында қаза тапты; оның әйелі Мария (Франктің анасы) 1947 жылы рактан қайтыс болды. Бала кезінде Борзаж актерлік өнерге қызығушылық танытты, ал жасөспірім шағында Солт-Лейк-Ситидегі драма мектебіне оқуға ақша жинау үшін Парк-Сити маңындағы күміс кенішінде жұмыс істеді. Борзаж Батыс АҚШ-та, Монтана, Вайоминг, Колорадо және Орегон штаттарында қойылымдар қойған бірнеше көшпелі театр труппаларында өнер көрсетті. Шамамен 1912 жылы ол Гилмор Браун театрына қосылды, ол оны Лос-Анджелеске жеткізді.
Borzage was born Frank Borzaga in Salt Lake City, Utah in 1894, one of 14 children born to a Swiss mother, Maria (née Ruegg; 1860—1947), and an Italian father, Luigi Borzaga, a stonemason born in 1859 Ronzone (then Austrian Empire). Luigi and Maria met in her native Switzerland while she was employed in a silk factory. The couple emigrated to the United States in the early 1880s, settling in Hazleton, Pennsylvania, where Borzaga worked as a coal miner before the two married in 1883 and relocated to Wyoming before settling in Utah shortly before Frank's birth. Borzage was one of 14 children, eight of whom survived childhood: Henry (1885–1971), Mary Emma (1886–1906), Bill (1892–1973), Frank, Daniel (1896–1975, a performer and member of the John Ford Stock Company), Lew (1898–1974), Dolly (1901–2002) and Sue (1905–1998). Although a Roman Catholic family, the Borzagas had a rapport with the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church), and Luigi helped found several LDS temples. Luigi Borzaga died in Los Angeles in a car accident in 1934; his wife Maria (Frank's mother) later died of cancer in 1947. As a child, Borzage became interested in acting, and while a teenager, took a job mining silver near Park City to save funds to attend a drama school in Salt Lake City. Borzage performed in several traveling theater groups who staged plays throughout the Western United States, including in Montana, Wyoming, Colorado, and Oregon. Around 1912, he joined the Gilmore Brown theater company, which led him to Los Angeles.
Мансап
1912 жылы Борзаж Голливудта актер ретінде жұмысқа орналасты; ол 1917 жылға дейін актерлік қызметін жалғастырды. Оның режиссерлік дебюті 1915 жылы «Мүмкіндіктің шегі» фильмімен болды. Борзаж 1920-жылдары сәтті режиссер болды; ол өзінің шыңына бейсұрын және ерте дыбыс дәуірінде жетті. Осы кезде Fox студиясында тұратын неміс режиссері Ф.В. Мурнаудың визуалды әсерлеріне ден қойып, ол Джанет Гейнор мен Чарльз Фаррелл қатысқан өте табысты фильмдер сериясында өзінің көркем романтикалық стилін дамытты, соның ішінде «7-ші жұмақ» (1927) фильмі үшін ең үздік режиссердің алғашқы «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, «Көшедегі періште» (1928) және «Бақытты жұлдыз» (1929). Ол 1931 жылы «Жақсы қыз» үшін екінші «Оскар» сыйлығын алды. 1917 жылдан 1919 жылға дейін ол өзінің режиссерлік жұмысында 14 фильм түсірді; үнсіз дәуірдегі ең үлкен жетістігі – Вера Гордонның қатысуымен кассада табысқа жеткен «Хумореска» (1920) фильмі болды. Борзаждың айрықша белгісі – қиындықтарға тап болған жас ғашықтардың сезімдерімен терең байланысу, оның фильмдеріндегі махаббат Бірінші дүниежүзілік соғыс («7-ші жұмақ» және «Қоштасу қаруы»), мүгедектік («Бақытты жұлдыз»), экономикалық дағдарыс («Адамның қамалы»), «Титаник» апатының айқын емес бейнесі («Тарих түні жасалады») және нацизмнің өрлеуі – Борзаж Голливуд режиссерлері арасында, соның ішінде «Кішкентай адам, енді не істеу керек?» (1933), «Үш дос» (1938) және «Өлімге ұшыраған дауыл» (1940) фильмдерінде осы тақырыпты өңдеген режиссерлердің бірі болды. Оның туындылары «Жасыл шам» (1937), «Адамгершілік жүктің жолы» (1940) және «Үлкен балықшы» (1959) фильмдерінде рухани сипатқа ие болды. Оның кейінгі туындыларының тек «Ай көтерілісі» (1948) ғана сыншылардың жоғары бағасын алды. 1948 жылдан кейін оның жұмысы сирек болды, бірақ ол 1955 және 1956 жылдар аралығында «Экран режиссерлерінің театры» телесериалының үш эпизодын режиссерлік етті. 1955 және 1957 жылдары Борзаж Джордж Истман сыйлығымен марапатталды, ол кино өнеріне қосқан үлесі үшін Джордж Истман үйінен берілді. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Борзаж 1960 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды. Жұлдыз Голливуд бульвары, 6300 нөмірде орналасқан. Ол «Шөлдің астындағы саяхат» (1961) фильмінің бастапқы режиссері болды, бірақ денсаулығына байланысты жұмысты жалғастыра алмады, ал Эдгар Г. Ульмер оны алмастырды. Борзаж өзі түсірген эпизодтар үшін авторлық құқығын алған жоқ. 1962 жылдың ақпанында ауруханада жатқанда ол Д.У. Гриффит сыйлығын алды. Ол Америка Режиссерлер Гильдиясының мүшесі және кеңесінің мүшесі болды. Оның Хуанита Скоттпен 1953 жылы жасаған некесі тоғыз жылдан кейін оның қайтысымен аяқталды.
In 1912, Borzage found employment as an actor in Hollywood; he continued to work as an actor until 1917. His directorial debut came in 1915 with the film The Pitch o' Chance. Borzage was a successful director throughout the 1920s; he reached his peak in the late silent and early sound era. Absorbing visual influences from the German director F. W. Murnau, who was also resident at Fox at this time, he developed his own style of lushly visual romanticism in a hugely successful series of films starring Janet Gaynor and Charles Farrell, including 7th Heaven (1927), for which he won the first Academy Award for Best Director, Street Angel (1928) and Lucky Star (1929). He won a second Oscar for 1931's Bad Girl. He directed 14 films from 1917 to 1919 alone; his greatest success in the silent era was with Humoresque (1920), a box office winner starring Vera Gordon. Borzage's trademark was intense identification with the feelings of young lovers in the face of adversity, with love in his films triumphing over such trials as World War I (7th Heaven and A Farewell to Arms), disability (Lucky Star), the Depression (Man's Castle), a thinly disguised version of the Titanic disaster in History Is Made at Night, and the rise of Nazism, a theme which Borzage had virtually to himself among Hollywood filmmakers, including Little Man, What Now? (1933), Three Comrades (1938), and The Mortal Storm (1940). His work took a spiritual turn in films such as Green Light (1937), Strange Cargo (1940) and The Big Fisherman (1959). Of his later work, only Moonrise (1948) has enjoyed much critical acclaim. After 1948 his output was sporadic, but he directed three episodes of the Screen Directors Playhouse television series between 1955 and 1956. In 1955 and 1957, Borzage was awarded The George Eastman Award, given by George Eastman House for distinguished contribution to the art of film. For his contributions to the film industry, Borzage received a motion pictures star on the Hollywood Walk of Fame in 1960. The star is located at 6300 Hollywood Boulevard. He was the original director of Journey Beneath the Desert (1961), but was too unwell to continue, and Edgar G. Ulmer took over. Borzage was uncredited for the sequences he did direct. While hospitalized in February 1962, he received the D. W. Griffith Award. He was an officer and board member of the Directors Guild of America. His marriage to Juanita Scott in 1953 lasted till his death nine years later.
Өлім
Борзаж 1962 жылы Лос-Анджелесте 68 жасында рактан қайтыс болды және ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Forest Lawn Memorial Park зиратына жерленді.
Borzage died in Los Angeles of cancer in 1962, aged 68, and he was interred in the Forest Lawn Memorial Park Cemetery in Glendale, California.
Танымал мәдениетте
Борзаж 1935 жылы Хорас Маккойдың «Олар аттарды атып өлтіреді, солай емес пе?» романында кейіпкер ретінде шамалы ғана көрінеді, ол би марафонына көрермен ретінде келеді. Романның баяндаушысы Роберт Сивертен көпшілік арасында Борзажды көріп, онымен қысқаша әңгімелеседі, «No Greater Glory» фильміне деген әуесқойлығын білдіріп, өзінің кинорежиссер болу арманымен бөліседі.
Borzage briefly appears as a character in Horace McCoy's 1935 novel They Shoot Horses, Don't They?, when he attends its dance marathon setting as a spectator. The narrator, Robert Syverten, notices Borzage in the crowd and has a brief conversation with him, expressing his admiration of No Greater Glory and sharing his own ambition to become a film director.