Кіріспе
Шотланд ақсүйегі және саясаткері
Арчибальд Кэмпбелл, Аргиллдің 4-ші графы немесе Арчибальд "Қызыл" Кэмпбелл (шамамен 1507 – 1558), шотланд ақсүйегі және саясаткері болған.
Өмірбаян
Арчибальд Кэмпбелл – Аргиллдің 3-ші графы Колин Кэмпбеллдің (1529 жылы қайтыс болған) және Хантлидің 3-ші графы Александр Гордонның қызы Леди Жан Гордонның үлкен ұлы. 1529 жылдың қазанында Аргилл графтығына және әкесі орнына келгеннен кейін, ол Шотландияның оңтүстік аралдарындағы көтерілісті басу үшін экспедицияға басшылық етті. Нәтижесінде басты басшылардың ерікті түрде бағынғаны болды; және Дуннивегтің Александр Макдональд, көтерілістің басты қозғаушысы, Шотландия королі Джеймс V-ді үкіметке жеке өзі жақсы бейімді екеніне сендіре алды. Оның үстіне, Макдональд аралдардағы тәртіпсіздіктер негізінен Аргилл графтарының өздерінің жеке өркендеуі үшін аралдардағы лейтенант лауазымын пайдаланғанынан туындағанын айтты. Сондықтан Арчибальд патшаның алдына шақырылды, ол аралдардың төленген алымдары мен жалға алу туралы есеп берді. Тергеу нәтижесінде ол түрмеде бір уақыт болды. Көп ұзамай ол босатылды, бірақ оның қызметтерінен айырылды, және олар король Джеймс V қайтыс болғаннан кейін ғана оған қайта берілмеді. 1542 жылдың 28 сәуіріндегі жарғыда Арчибальд Кэмпбелл "патшаның шараптар қоймасының шебері" деп аталды. Хантли графтығымен және Морей графтығымен бірге ол шотланд монархиясының кеңесінің бірі болып аталды. Бұл құжат король Джеймс V-нің қалауы бойынша кардинал Бетонның қолынан шыққан және сонымен қатар Бетонды корольдіктің губернаторы және король Джеймстің қызы және мұрагері шотланд королегі Мэридің қамқоршысы етіп тағайындаған. Бетон тұтқындалғаннан кейін, 20 қаңтар 1543 жылы Арчибальд губернатор болып сайланған Арран графы Джеймс Гамильтонға қарсы күресті жалғастыру үшін күш жинауға өз жерлеріне кетті. Көп ұзамай Аргилл, Хантли, Морей және Ботуэлл графтары, көптеген барондар мен жер иелері, сондай-ақ епископтар мен абаттар Пертке жиналып, губернатордың шараларына қарсы тұру туралы уәде берді. Губернатордың тарауға шақыруына қарсылық білдірмеді, бірақ Англия королі Генрих VIII жас королева Мэри мен оның ұлы, Эдуард Тюдордың арасындағы неке туралы келісімді жасастырғаны белгілі болғанда, Аргилл, Хантли, Ботуэлл және Леннокс графтары он мың адамнан тұратын күшпен Стирлингтен жүріп шығып, губернаторды өздеріне, нәресте королеваға, тапсыруға мәжбүр етті. Олар Стирлингке қайтып оралды. 1544 жылдың жазында Генрих VIII-дің партиясына қосылған Леннокс графының 4-ші Мэтью Стюарт Арран аралын тонады және Генрих патшаның 18 кемесі мен 800 адамының қолдауымен Бьют аралы мен Ротсей қамалының қожайыны болды. Клайд өзенінен жүзіп келе жатып, Арчибальд оған оқ атып, төрт мың адамымен Дунун қамалынан қашып шықты. Ағылшын офицерлерімен кеңескеннен кейін Леннокс Дунун қамалына шабуыл жасап, жақын маңдағы ауыл мен шіркеуді өртеп жіберді. Арчибальд үлкен шығынға ұшырап, қамалдан қуылды. Кейіннен Леннокс Кинтайрдың үлкен бөлігін қиратты, бірақ ол өзінің бекінісі Думбартон қамалының иелігін қайта алуға үлгермегендіктен, Леннокс өзінің кемелеріне қайтып, 28 мамыр 1544 жылы Англияға жөнелтілді. Кейіннен Леннокс иелігінен айырылған кезде Арчибальд ең үлкен үлесімен марапатталды. Леннокс аралдарда наразылық туғызуды жалғастырғанмен, оның іс-әрекеттерінің практикалық нәтижесі Аргилл графының күшін арттырды. Пинки шайқасында 1547 жылы 10 қыркүйекте Аргилл графты төрт мың батыс таулы жерлерімен шотланд армиясының оң жақ қанаты басқарды. 1548 жылдың қаңтарында ол Броути қасiлын басып алу үшін Дандиге қарай аттанады; бірақ ағылшын келіссөзшілері оны, тіпті ол Англияға жақтас және сатып алынған деген хабарларды жоққа шығарса да, одан бас тартты. Хэддингтонды қоршауда ол Ангус және Хантли графтарымен бірге Франция королі Генрих II-нің "Кокльдің рыцары" болды. Аргилл 1554 жылы 12 тамызда, оның Батыс аралдарындағы көтерілісті басу туралы нұсқауларын алғаннан кейін, Дунстаффнадж қасарындағы Мэри Гизге хат жазды. Ол Муллға қарай жүгіріп, Джеймс Макконнелл мен Маклейнмен кездеседі, ал Дунбардың капитаны Салабус өз сарбаздарын алып келді. Арчибальд Кэмпбелл Джон Нокс пен Шотландия реформациясының ықпалына ұшырады. 1556 жылы Женеваға бара жатқанда Нокс онымен Кемпбел қасапатында қалды. 1557 жылдың желтоқсан айында барондар реформацияланған уағыздаушылардың жеке үйлерде уағыздауға рұқсат алғанға дейін, үкімет оларға жұрт алдында уағыздауға рұқсат бермеу керектігі туралы келісімге келгеннен кейін, Арчибальд Кармел дінінің дінбасысы Джон Дугластың қорғауына ие болды. Арчибальдты реформаторлық сенімнен бас тартуға итермелеу үшін, Сен-Эндрюс архиепископы Джон Гамильтон оған ұзын хат жолдады, оған ол егжей-тегжейлі жауап берді. Арчибальд Кэмпбелл 1558 жылдың 21 тамызы мен 2 желтоқсаны аралығында Шотландиядағы Дулнинн қаласында қайтыс болды. Ол Шотландиядағы Коуалдағы Килмун шіркеуіне жерленді. Оның өлімінен кейін, оның ұлы, сондай-ақ Арчибальд Кэмпбелл оның орнына келді.
In a charter of 28 April 1542, Archibald Campbell was called "master of the king's wine cellar". Along with the Earl of Huntly and the Earl of Moray, he was named one of the Council of the Scottish Monarchy in the document which Cardinal Beaton produced as the will of King James V, and which also appointed Beaton governor of the Kingdom and guardian to the infant Mary, Queen of Scots, daughter and heir of King James. After the arrest of Beaton, on 20 January 1543, Archibald retired to his own lands to muster a force in order to maintain the struggle against James Hamilton, Earl of Arran, who had been chosen governor. Shortly afterwards, the Earls of Argyll, Huntly, Moray, and the Earl of Bothwell, supported by many of the barons and landed gentry, as well as by the bishops and abbots, assembled at Perth, vowing their determination to resist the measures of the governor. On being summoned by the governor to disperse, they did not resist; but when it became known that King Henry VIII of England had succeeded in arranging a treaty of marriage between the young queen Mary and his son, Prince Edward Tudor, the Earls of Argyll, Huntly, Bothwell, and Lennox marched from Stirling with a force of ten thousand men, and compelled the governor to surrender to their charge, the infant Queen, with whom they returned to Stirling. In the summer of 1544, Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox, who had joined over to the party of King Henry VIII, plundered the Isle of Arran, and made himself master of the Isle of Bute and Rothesay Castle, with the support of eighteen ships and 800 men supplied by King Henry. As he sailed down the River Clyde, he was fired on by Archibald, who with four thousand men occupied Dunoon Castle. After a consultation with his English officers, Lennox attacked Dunoon Castle, as well as burning the nearby village and church. Sustaining great loss, Archibald was driven out of the castle. Lennox subsequently then laid waste a large part of Kintyre, but as he had not succeeded in regaining possession of his stronghold, Dumbarton Castle, Lennox retreated to his ships and sailed for England around 28 May 1544. Later, on the forfeiture of the estates of Lennox, Archibald was rewarded with the largest share. Although Lennox continued to arouse discontent in the Isles, the practical result of his actions only increased the power of the Earl of Argyll. At the Battle of Pinkie, on 10 September 1547, the Earl of Argyll, with four thousand west Highlanders, held command of the right wing of the Scottish army. In January 1548, he advanced to Dundee to capture Broughty Castle; but English negotiators deterred him, even if he denied the rumours that he favored England and had been bought off. At the siege of Haddington, he was made "Knight of the Cockle" by King Henry II of France, at the same time as the Earls of Angus and Huntly. Argyll wrote to Mary of Guise from Dunstaffnage Castle on 12 August 1554 after receiving her instructions to suppress rebellion in the Western Isles. He would proceed towards Mull and meet up with James McConnell and MacLaine, and Salabous, the Captain of Dunbar, had brought his soldiers. Archibald Campbell had come under the influence of John Knox and the Scottish Reformation. On his way to Geneva in 1556, Knox stayed with him at Castle Campbell. After the agreement of the barons, in December 1557, that the reformed preachers should teach in private houses till the government should allow them to preach in public, Archibald took on the protection of John Douglas, a Carmelite friar. To induce Archibald to renounce the reformed faith, John Hamilton, Archbishop of St. Andrews, sent him a long letter, to which he wrote a detailed answer. Archibald Campbell died between 21 August 1558 and 2 December 1558 in Dulnynn, Scotland. He was buried at Kilmun Parish Church in Cowal, Scotland. Upon his death, he was succeeded by his son, also named Archibald Campbell.