Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс музыканты (1818–1882)
German musician (1818–1882)
Теодор Кулак (12 қыркүйек 1818 – 1 наурыз 1882) – неміс пианиношысы, композиторы және педагогы.
Theodor Kullak (12 September 1818 – 1 March 1882) was a German pianist, composer, and teacher.
Өмірбаян
Кулак Позен Ұлы Герцогтігіндегі Кротощинде (Кротошин) дүниеге келді. Ол фортепиано оқуын Позенде (Познань) Альбрехт Агтедің шәкірті ретінде бастады. Сегіз жасында ол өнер адамы Антон Радзивиллдің қызығушылығын оятарлық жетістіктерге жетті. Әуесқойлардың қолдауын тарту қабілеті – ол көп жылдар бойы өте тиімді пайдаланған өнер еді. 1829 жылы ханзада өзінің ықпалын Берлиндегі сарай концертін өткізу үшін қолданды. Ол сопрано әншісі Генриетта Сонтагпен бірге өнер көрсетті. Әдетте жайлы мінезді патша Фридрих Вильгельм IV Кулакқа отыз алтын Фридрихтен сыйлық берді. Берлинде өткен алты апта – нағыз оқиға болды, ол Бреслаудағы концертімен аяқталды, концертке қатысушылар ризашылықпен қол соқты. Ыстық жүректі Радзивилл ханзадасы Кулақтың білімін толықтыруға көмектесіп, оны Польшадағы Сулехов қаласындағы мектепке оқытуға қаржы жұмсады. Соңында Кулак Радзивиллтің қамқорлығын жоғалтты және он үш жасынан он сегіз жасына дейін фортепианоға сирек қол жеткізе алды. Он тоғыз жасында әкесінің тілегі бойынша ол ақылға қонымды мамандық таңдап, Берлинде медицина оқуға түсті. Жаңа аристократ досы, граф фон Ингенхайм оған шағын стипендия берді, соның арқасында ол Зигфрид Дехн мен Вильгельм Тауберттен музыка сабақтарын алды. Ингенхайм оған жоғары мәртебелі бірнеше оқушыларды табуға да көмектесті. Медицина Кулақтың көңіліне жақын емес еді. Музыка одан да маңызды шақыру болды, ал 1842 жылы Гермин фон Массоу оның атынан тиісті орындарда араласып, Фридрих Вильгельм IV Кулакқа фортепиано оқуы үшін арнайы 400 талер бөлді.
Kullak was born in Krotoschin (Krotoszyn) in the Grand Duchy of Posen. He began his piano studies as a pupil of Albrecht Agthe in Posen (Poznań). He progressed sufficiently to excite the interest of the artistic Prince Anton Radziwill in his eighth year. This early ability to attract noble patronage was an art he continued to deploy to advantage for many years to come. In 1829 the prince used his influence to secure a Berlin court concert. He appeared with soprano singer Henriette Sontag. The usually undemonstrative King Frederick William IV was so delighted that he presented young Kullak with thirty Friedrichs d'or. Six weeks in Berlin was a real adventure which was topped off with a concert in Breslau that was received with gratifying applause. The kindly Prince Radziwill then saw to a rounded education for Kullak, sponsoring his school fees in Sulechów (now in Poland). Kullak eventually lost Radziwill's patronage and from the age of thirteen to eighteen had to make do with just occasional access to a piano. At age nineteen, at his father's behest, he opted for a sensible profession and went to study medicine in Berlin. A new aristocratic friend, Count von Ingenheim, provided a small stipend which allowed him music studies with Siegfried Dehn and Wilhelm Taubert. Ingenheim was also instrumental in providing him with several pupils of rank. Medicine was not close to Kullak's heart. Music was a more pressing vocation and in 1842 Hermine von Massow interceded on his behalf in the right places, and Frederick William IV placed 400 thaler at Kullak's disposal, specifically for piano studies.
Музыкалық мансап
24 жастағы музыкант веналық білім алуды жөн көрді. Карл Черни оның пианино сабағын қуана қабылдады, ал Отто Николай мен Саймон Сехтер теориялық білім берумен айналысты. Франц Лист пен Адольф фон Хензельттің де ықпалы зор болды. Кулак сол жылы Австрияда сәл ойнады, бірақ 1843 жылы Берлинге қайтып келді, онда фраулейн фон Хеллвиг оған ханзада Карлдың қызы, ханшайым Аннаға фортепианодан сабақ беру лауазымын ұсынды. Бұл жаңа бастама ғана еді. Кейіннен Кулак патшалық үйдің ханзадалары мен ханшайымдарына, сондай-ақ оның жоғары профессорлік қабілетін, байланыстарын және, әрине, мінсіз әдеп-ғайыбын білетін көптеген жоғарғы топтың отбасыларының балаларына оқытуды мамандық етті. 1844 жылы Кулак Берлинде «Тонкюнстлер» қоғамын құрып, көп жылдар бойы оған жетекшілік етті. Екі жылдан кейін, жиырма сегіз жасында, ол Пруссия сарайының пианині атанды, ал төрт жыл өткен соң Юлиус Штерн мен Адольф Бернхард Маркспен бірлесіп Берлин музыка мектебін (Куллак институты деп те аталады) құрды. Алайда, келесі бес жылда туған келіспеушіліктерге байланысты Кулак институтынан зейнеткерлікке шықты, ол кейін Ханс фон Бюлов басшылығымен Стерн консерваториясы болып танылды. 1855 жылы Кулак жаңа мектеп ашты, ол ұзақ жылдар бойы сәтті жұмыс істеді және «Кулак академиясы» деп аталып, көпке танылды. Ол пианистерді даярлауға маманданған және бүкіл Германиядағы ең ірі жеке музыка мектебіне айналды. Оның 25 жылдық мерекесіне дейін жүз ұстаз және мың бір жүз студент болды. Кулак 1861 жылы профессор атанды және Флоренциядағы Корольдік музыка академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Оған тағы да көптеген наградалар табыс етілді. Оның ұлы Франц (1844–1913) әкесінің Академиясында музыкалық білім алды, кейін Карл Вель мен Генри Литольфпен Парижде оқуын аяқтады, бірақ жүйке ауруына байланысты концерттік мансабын тастап, 1882 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін оның орнына директор болған «Неуэ Академияда» сабақ берді. Кулак пианиноға арналған көптеген оқулық музыка туындыларын жазды. Оның 1848 жылы жарық көрген және 1877 жылы қайта өңделген «Октавалық ойнау мектебі» (Die Schule des Oktavenspiels) ерекше танымал. Оның басқа да музыкалық шығармалары, соның ішінде до минорындағы фортепиано концерті және екі сонатасы, қазіргі кезде сирек орындалады. Теодор Кулак Фредерик Шопеннің фортепиано туындыларының 13 томдық жинағын редакциялап, түсіндірмелер жазды, ол 1880 жылдары Шлезингер баспасымен және Г. Ширмер Inc. және басқаларымен бірлесіп жарық көрді. Сондай-ақ, ол Феликс Мендельсонның толық фортепиано туындыларын, соның ішінде «Сөзсіз әндер» атты шығармасын, C. F. Peters баспасынан шығарды. Кулақтың көптеген шәкірттерінің арасында Август Арнольд, Альфред Грюнфельд, Агата Бэкер Грондаль, Генрих Хофман, Александр Ильинский, Леонард Либлинг, Мориц Мошковский, Силас Гамалиел Пратт, Юлиус Рубке, Николай Рубинштейн, Ксавер Шарвенка, Отто Бендикс, Ханс Бишофф, Эми Фей, Джеймс Кваст және Фред Вернер болды. Белгілі богемиялық пианист және композитор Франц Бендель академияда сабақ берді.
The 24 year old opted for a Viennese education. Carl Czerny happily took over his pianistic schooling, and Otto Nicolai and Simon Sechter, the theoretical side of things. Franz Liszt and Adolf von Henselt were also highly revered influences. Kullak played a little in Austria that year but in 1843 returned to Berlin where Fraulein von Hellwig secured him the post of pianoforte instructor to Princess Anna, the daughter of Prince Karl. This was just the beginning. Kullak seemed subsequently to make a speciality of teaching princes and princesses of the Royal house, as well as the offspring of many upper class families who became aware of his excellent professorial qualifications, connections and, presumably, his unimpeachable manners. In 1844 Kullak founded the Tonkünstler Verein in Berlin and presided over it for many years. Two years later, at the age of twenty eight, he was made Pianist to the Prussian Court, and four years after that founded the Berliner Musikschule (also known as the Kullak Institute) in partnership with Julius Stern and Adolf Bernhard Marx. However, due to dissension in the ensuing five years, Kullak retired from his institute, which then became known as the Stern Conservatory, with Hans von Bülow as a director. In 1855 Kullak established a new school, the Neue Akademie der Tonkunst, which proved a lasting success and was affectionately referred to as "Kullak's Academy". It specialised in the training of pianists and became the largest private music school in the whole of Germany. By the time of its twenty fifth anniversary it boasted a hundred teachers and eleven hundred students. Kullak was made professor in 1861 and was also elected to honorary membership of the Royal Academy of Music in Florence. Many other distinctions were also accorded him. His son Franz (1844–1913) received his musical education at his father's Akademie; he and completed his studies under Karl Wehle and Henry Litolff in Paris, but abandoned a concert career because of a nervous complaint, and instead taught at the Neue Akademie where he succeeded his father as director upon his father's death in 1882. Kullak wrote a large amount of instructional piano music. His Die Schule des Oktavenspiels (The School of Octave Playing), published in 1848 and edited in 1877, is especially well known. His other music, including a piano concerto in C minor, and two sonatas, is very rarely played today. Theodor Kullak edited and annotated a 13 book edition of the piano works of Frédéric Chopin that was published by Schlesinger and co issued by G. Schirmer Inc. and others in the 1880s. He also edited the complete piano works of Felix Mendelssohn, including Songs Without Words, published by C. F. Peters. Among Kullak's many pupils were August Arnold, Alfred Grünfeld, Agathe Backer Grøndahl, Heinrich Hofmann, Alexander Ilyinsky, Leonard Liebling, Moritz Moszkowski, Silas Gamaliel Pratt, Julius Reubke, Nikolai Rubinstein, Xaver Scharwenka, Otto Bendix, Hans Bischoff, Amy Fay, James Kwast and Fred Werner. Noted Bohemian pianist and composer Franz Bendel taught at the academy.
Оркестрлік
До минордағы фортепиано концерті, Op. 55 (фортепиано және оркестр) (шамамен 1850 жылы жазылған)
Piano Concerto in C Minor, Op. 55 (Piano and Orchestra) (composed around 1850)
Камералық музыка
Скрипка және фортепианоға арналған Анданта, Op. 70
Ми мажордағы фортепиано триосы, Op. 77
Andante for Violin and Piano, Op. 70
Piano Trio in E, Op. 77
Әндер
4 ән, Op. 1
4 songs, Op. 1
Дискография
Кулак, Теодор: Фортепиано концерті c moll op. 55, Hyperion Records 1999 (сериясы: "Романтикалық фортепиано концерті" 21-том. Фортепиано: Пирс Лейн. Глазго қаласының BBC Шотландия симфониялық оркестрі)
Kullak, Theodor: Klavierkonzert c moll op. 55, Hyperion Records 1999 (series: 'The Romantic Piano Concerto' Vol. 21. Piano: Piers Lane. Glasgow BBC Scottish Symphony Orchestra)