Кіріспе
1909 ж. АҚШ-тың кейбір импорттық тауарларға тарифтерді арттыру туралы заңы. 1909 жылғы Пейн-Олдрич тарифтік заңы (ch. 6, 36 Stat. 11), Өкілдер палатасының мүшесі Серено Э. Пейне (R–NY) және сенатор Нельсон У. Олдрич (R–RI) есімдерімен аталады. Бұл заң АҚШ-қа импортталатын тауарларға белгілі бір тарифтерді көтеру туралы заң жобасы ретінде АҚШ Өкілдер палатасында қарастырылды. Жоғары тариф ставкалары республикалық реформаторларды наразылыққа итерді және республикалық партиядағы терең жарылысқа себеп болды.
The Payne–Aldrich Tariff Act of 1909 (ch. 6, 36 Stat. 11), named for Representative Sereno E. Payne (R–NY) and Senator Nelson W. Aldrich (R–RI), began in the United States House of Representatives as a bill raising certain tariffs on goods entering the United States. The high rates angered Republican reformers, and led to a deep split in the Republican Party.
Тарих
Протекционизм – республикашыл коалицияны біріктіріп тұрған идеологиялық цемент болды. Республикашылдар жоғары тарифтерді бизнеске сату көлемін арттыруға, өнеркәсіп жұмысшыларына жалақыны көбейтуге және ауыл шаруашылығы өнімдеріне сұранысты ұлғайтуға уәде беру үшін пайдаланды. Прогрессивті оппозиция бұл монополияны ынталандырады деді. Демократтар бұл қара халықтан алынатын салық екенін айтты. Ең көп қолдау Солтүстік-Шығыста болды, ал ең көп қарсылық Оңтүстік пен Батыста байқалды. Орталық Батыс – бәсекелес аймаққа айналды. Президент Тафттың тарифтерді төмендетпегені Теодор Рузвельтке ұнамады, соның салдарынан Тео қайта сайлауға түсті. Дауыс беруде екі республикашыл болғандықтан, партияның дауыстары бөлінді. Бұл жақын арада Вудро Вильсонның сайлануына әкелді. Бірақ АҚШ Сенаты Олдрич жазған заң жобасын жылдам ауыстырды, ол тарифтерді азайтудың орнына көбейтуді көздеді. Бұл 1897 жылғы Дингли заңынан бергі тарифтік заңдарға енгізілген алғашқы өзгеріс болды. Прогрессивті республикашылдар тарифтерді төмендетуді қалаған, бірақ консервативті көшбасшы сенатор Олдрич кейбір демократтарды өз жағына тартқаннан кейін басымдыққа ие болды (демократиялық ұлттық платформа тарифтерді төмендетуді талап етсе де). Бұл демократтар темір кені, ағаш, былғары, көмір және басқа да тауарларды импорттайтын өнеркәсіп салаларына ие штаттарды білдірді. Техас штатының сенаторы Джозеф Бейли осы дауыс беруді қорғады, бірақ демократтар Уильям Дженнингс Брайан, Генри Уоттерсон және Джозефус Дэниелс оған қарсы шықты. Жауап ретінде демократиялық фракция 1911 жылы демократтар Палатаны бақылауға алғанға дейін тәртіпті күшейтті. Заң жобасының тағы бір ережесі тарифтерді өзгерту мәселесін жан-жақты зерттеу және болашақта Конгресс пен Президенттің пайдалануы үшін осы тақырып бойынша ақпарат жинау үшін тарифтік кеңес құруды көздеді. Тағы бір ереже сол кезде Американың бақылауында болған Филиппинмен еркін сауда жасауға рұқсат берді. Конгресс бұл заң жобасын 1909 жылдың 9 сәуірінде ресми түрде қабылдады. Заң жобасында «бұл заң қабылданған күнінен бастап күшіне енеді» делінген. Президент Тафт 1909 жылдың 5 тамызында сағат 17:05-те заң жобасына ресми түрде қол қойды.
Әсері
Пайн заңы тарифтерді төмендетуді жақтаушыларды дереу көңілін қалдырды. Әсіресе, бұл заң жобасы прогрессивтерді қатты ашуландырып, олар президент Тафтқа қолдау көрсетуді тоқтатты. Баспагерлер қолданатын баспа қағазына баж салығы арттырылғандықтан, баспа индустриясы президентті қатал сынап, оның беделін одан әрі түсірді. Тафт заң жобасы талқыланатын кезде Конгресспен кездесіп, кеңес алғанмен, сыншылар оның өз ұсыныстарын, мысалы, баж ставкаларының баяулатылуын сияқты, көбірек енгізуі керек деп айыптады. Алайда, оның ізашары (Теодор Рузвельттен) өзгеше, Тафт президент заң шығаруға тікелей араласпауы керек және Конгресске өз қалауынша әрекет етуге толық еркіндік беруі керек деп ойлады. Тафт 1909 жылғы 5 тамызда заңға қуана қол қойды, оның экономиканы жандандырып, саяси беделін арттырады деп күтті. Ол әсіресе АҚШ тауарларына қатысты кемсітушілік жасайтын елдерге баж ставкаларына өсіруге президентке берілген құқыққа және Филиппинмен еркін сауда жасау мүмкіндігіне ризашылық білдірді. Орталық Батыстағы наразы республикашылдардың қолдауын жоғалтуы Тафттың қолдауының төмендеуіне бастады. Бұл табиғатты қорғау, ықпал ету және прогрессивті заңнамалар бойынша келіспеушіліктерді күштендірді. Осылайша, тариф дауы республикалық партияны прогрессивтер мен консерваторларға бөліп, 1910 жылғы конгресс сайлауында партияның жеңіліске ұшырауына әкелді.
Корпоративтік табыс салығы
Заң жобасы сонымен қатар корпорация ретінде қызмет ету құқығы үшін шағын табыс салығын бекітті, бұл Жоғарғы Соттың «Флинтке қарсы Стоун Трейси компаниясы» ісінде (кейде «Корпорациялық салық ісі» деп те аталады) расталды.