Кіріспе

Француз сарбазы граф Жозеф Лагранж (10 қаңтар 1763 – 16 қаңтар 1836) – француз әскерінің сарбазы болған. Француз революциялық соғыстары кезінде шендік сатыдан өсіп, генерал-офицер дәрежесіне жеткен, содан кейін Наполеон соғыстары кезінде сәтті мансапқа ие болып, дивизия генералының жоғары әскери шеніне көтерілді. Оның аты "Арк де триумф де л'Этоиль" аркасының батыс жағына жазылған. Кейіннен ол Герс департаментінде саясаткер болды. Оның елордасы Ауш қаласындағы қалалық мұражайда оның портреті сақталған, ал 2002 жылдың қаңтарында жандармерия казармасына оның есімі берілді.

Революциялық соғыстар

Ол саудагер Арман Лагранж бен оның әйелі Марианна Баруиттің ұлы болды. 1791 жылы Лектур қаласының мэрі болды, бірақ үш жылдан кейін 2-ші Герс ерікті батальонының капитаны ретінде әскерге қосылды, 1796 және 1797 жылдардағы итальяндық науқандарда Каринтия және Тирольде шайқасты. Ол тез арада шендерді көтеріліп, Бонапарт оны Францияның Мысырға басып кіруіне қатысуға таңдады. Ол Мысыр мен Сирияда соғысып, 14 шілде 1798 жылы бригадир-генерал дәрежесіне жетті. Ол Каирге авангардтың алдында кіріп, Эль-Ариштің қоршауында, Акраның қоршауында және Гелиополис шайқасында көзге түсті. Мысырдан қайтқаннан кейін ол жандармерияның бас инспекторы және дивизия генералы болды, содан кейін 1800 жылдың 23 қыркүйегінде 14-ші әскери дивизияның қолбасшысы болып тағайындалды. 1803 жылдың 11 желтоқсанында Легион құрметінің рыцарі атанды, ал 1804 жылдың 14 маусымында жоғары офицер дәрежесіне көтерілді.

Наполеон соғыстары

1805 жылы Лагранж Антиль аралдарындағы британдық колонияларға қарсы экспедицияның бас қолбасшысы тағайындалды. Розоға қонғаннан кейін ол порттағы кемелерді, гарнизонды, оның артиллериясын және жабдықтарын басып алды, содан кейін бекіністерді және қоймаларды жойды. 1806 жылдың басында Еуропаға оралған ол Голландияға жіберілген дивизияның құрамына басшылық етті және 1806 жылы маршал Мортье басшылығымен Гессен-Кассель сайлаушысына қарсы пруссиялық науқанның сәтті аяқталуына үлес қосты. Ол Вестфалия Корольдігін ұйымдастыру комитетінің мүшесі болды, содан кейін оның бірінші королі Жером Бонапарттың соғыс министрі және штаб бастығы болды. 1808 жылы ол Пиреней соғысына шақырылды, онда 18 қарашада Ласкантиға шабуыл жасады және жауды Террачинаға дейін қуды. Маршал Ланнның басшылығымен ол Тудела шайқасындағы жеңіске және Кастаньосқа тигізген ауыр шығындарға үлес қосты. 1809 жылы ол Германияға Баденнің Ұлы герцогы Карл I-нің жасағына басшылық етуге жіберілді. 1810 жылдың 26 сәуірінде ол империяның графы атанды. 1812 жылы Ресейге француз әскерлерінің басып кірген кезде ол Жоғарғы Швабияның губернаторы және 9-шы армия корпусының дивизия командирі болды. 1813 жылы ол маршал Мармонт корпусына өтті, Хоэртельді қоршауда, Бобинск батпақтарында, Дрезден шайқасында және Лейпциг шайқасында шайқасты. Ол 1814 жылғы француз науқанында да ерекше көзге түсті, атап айтқанда 1814 жылдың 2 ақпанындағы Лесмонт шайқасында және 1814 жылдың 10 ақпанындағы Шампубер шайқасында, онда ол басынан ауыр жарақат алды.

Саясатшы

Наполеон алғаш рет құлаған кезде ол Гизорға зейнетке шығып, "Жүз күн" кезеңінде қызметке оралмады. 1817 жылы Герс сайлау округінің президенті болып тағайындалды және 20 қыркүйекте 797 дауыстан 513 дауыспен сол департаменттен депутат болып сайланды. Ол роялистердің көпшілігінде отырды және 1818 жылы жандармерияның бас инспекторы болып қайта тағайындалды. 1821 жылғы 1 мамырда оған Легион құрметі орденінің Ұлы кресі табысталды. 1830 жылғы шілде революциясына қатыспады. Людовик Филипп I үкіметі оны 1831 жылғы 9 қарашада Пирлер палатасына мүше етіп тағайындады және 1832 жылғы 11 маусымда генерал-лейтенант шенімен зейнетке шығуға рұқсат берді. Ол өмірінің соңына дейін Жоғарғы палатада үкіметтік көпшілікпен бірге отырды.