Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңы

1914 жылғы Клейтон монополияға қарсы заңы (Clayton Antitrust Act of 1914), АҚШ-тың монополияға қарсы заңнамасының бір бөлігі болып табылады және АҚШ-тың монополияға қарсы заң жүйесін күшейтуді мақсат етеді; Клейтон заңы бәсекеге қатысты зиянды әрекеттердің бастапқы кезеңінде орын алуын болдырмауға бағытталған. Бұл жүйе 1890 жылғы Шерман монополияға қарсы заңымен басталды, ол тұтынушыларға зиян келтіретін (монополиялар, картелдер және трастар) тәжірибелерді заңсыз деп жариялаған алғашқы федералдық заң болды. Клейтон заңы нақты түрде тыйым салынған мінез-құлықты, үш деңгейлі күш қолдану схемасын, ерекшеліктерді және өтеу шараларын белгілейді. Шерман заңы сияқты, Клейтон заңының мазмұнының көп бөлігі АҚШ соттары, әсіресе Жоғарғы Сот тарапынан қалыптастырылды және дамытылды.

Өмірбаян

1890 жылғы Шерман монополияға қарсы заңынан бастап, АҚШ соттары картельдерге қатысты заңды кәсіподақтарға да қолданылатынын түсіндірді. Бұл жұмысшылар үшін мәселе тудырды, олар жұмыс берушілермен тең сауда жүргізу үшін ұйымдасуға мұқтаж болды. Шерман заңы АҚШ тарихындағы ең ірі бірігу толқынына әкелді, себебі компаниялар картель құрудың орнына, бір корпорацияға бірігіп, картельдің нарықтық күшінің барлық артықшылықтарын алуға болатынын түсінді. Тафт әкімшілігінің соңында және Вудро Вильсон әкімшілігінің басында Өнеркәсіптік қатынастар жөніндегі комиссия құрылды. Комиссияның отырыстары кезінде және 1914 жылдың 23 қазанындағы алғашқы баяндамасын күтіп, АҚШ Өкілдер палатасына Алабама штатының демократы Генри Де Ламар Клейтон кіші заң жобасын енгізді. Клейтон заңы 1914 жылдың 5 маусымында 277 дауысқа 54 дауыспен қабылданды. Сенат 1914 жылдың 2 қыркүйегінде 46-16 дауыспен өз нұсқасын қабылдаса да, заңның соңғы нұсқасы (Сенат пен Палата арасындағы келіссөздерден кейін жазылған) Сенатта 6 қазанға дейін, ал Палатада 8 қазанға дейін мақұлданбады.

Басқа актілермен салыстыру

Бір жақты бағалық дискриминация Шерман заңының 1-тарауының қолданыс аясынан тыс, себебі ол тек "бірлескен әрекеттерге" (келісімдерге) ғана қатысты. Эксклюзивті сауда, байланыстыру және бірігулер – бұл келісімдер және теориялық тұрғыдан алғанда, Шерман заңының 1-тарауына жатады. Сондай-ақ, монополия құратын бірігулер Шерман заңының 2-тарауы бойынша қудаланады. Клейтон заңының 7-тарауы Шерман заңының 2-тарауына қарағанда бірігулерді реттеуде көбірек мүмкіндік береді, өйткені ол бұзушылық орын алғанға дейін монополияға бірігуді талап етпейді. Ол Федералды сауда комиссиясы мен Әділет министрлігіне барлық бірігулерді реттеуге мүмкіндік береді және үкіметке бірігуді мақұлдау немесе мақұлдамау құқығын береді, бұл қазір де жиі қолданылады. Үкімет көбінесе нарық концентрациясын анықтау үшін Herfindahl-Hirschman индексін (HHI) пайдаланады, бірігудің бәсекеге қарсы екенін анықтау үшін; егер нақты бірігу үшін HHI деңгейі белгілі бір шектің артығын көрсетсе, үкімет оның бәсекеге қабілетті әсерін анықтау үшін қосымша тергеу жүргізеді.

7-бөлім

7-бөлімде Клейтон заңының маңызды және шешуші ұғымдары егжей-тегжейлі қарастырылады; "холдингтік компания" – "басқа компаниялардың акцияларын ұстауды негізгі мақсат еткен компания" және "көне түрдегі" тресттің қарапайым корпоративтік нысаны ретінде анықталады. 7-бөлімде бәсекелестікті күрт төмендетуге немесе монополия тудыруға мүмкіндік беретін иелік етулерге тыйым салынады. Ескеру қажетті тағы бір маңызды фактор – 1950 жылы Конгресс Клейтон заңының 7-бабына енгізген өзгеріс. АҚШ үкіметінің бірігулер мен иелік етулерге қатысты бастапқы позициясы 1950 жылғы Celler-Kefauver толықтырулары арқылы нығайтылды, осылайша активтерді де, акцияларды да иелік ету қамтылды.

Біріктіру туралы алдын ала хабарлама

7а, , бөлімі компанияларға Федералды сауда комиссиясына және АҚШ Әділет департаментінің монополияға қарсы бөлімінің Бас прокурорының көмекшісіне белгілі бір шекті мәндерге жететін немесе одан асатын жоспарланудағы бірігулер мен сатып алулар туралы хабарлауды талап етеді. Hart–Scott–Rodino монополияға қарсы жақсартулар заңының 7А(a)(2) тармағы Федералды сауда комиссиясын жалпы ұлттық өнімнің өзгеруіне сәйкес, 8(a)(5) тармағына сәйкес осы шекті мәндерді жыл сайын қайта қарауға және Федералды тіркелімде жарияланғаннан кейін 30 күннен кейін күшіне енуге міндеттейді. (Мысалы, қараңыз және .)

8-бөлім

Заңның 8-бабында бір адамның екі немесе одан астам корпорацияның директоры лауазымында болуына тыйым салынады, егер белгілі бір шекті көрсеткіштерге қол жеткізілсе. Бұл көрсеткіштер Федералды сауда комиссиясының қаулысымен белгіленеді және Харт-Скот-Родино антимонополиялық заңға сәйкес, жалпы ұлттық өнімнің өзгеруіне байланысты жыл сайын жаңартылады. (Мысалы, қараңыз .)

Басқа

Эксклюзивті сауда және байланысты келісімдер нақты көрсетілгендіктен, олар қатаң тексеруге түсуі мүмкін, тіпті заңсыз деп танылуы да ғажап емес. Бұл, Джефферсон округінің №2 ауруханалық округі мен Хайд арасындағы сот ісінде көрсетілгендей, байланысты келісімдерге де қатысты. Алайда, эксклюзивті мәмілелер Клейтон заңының 3-тарауы (немесе Шерман заңының 1-тарауы) бойынша қарастырылғанда, «ақылға қолайлылық қағидасы» қолданылады. «Ақылға қолайлылық қағидасы» бойынша, бұл мінез-құлық тек заңсыз деп танылады және талапкер сотқа жауапкерлердің маңызды экономикалық зиян келтіргенін дәлелдеген жағдайда ғана жеңіске жете алады.

Ерекшеліктер

Клейтон актісі мен оның алдыңғысы – Шерман актісінің маңызды айырмашылығы – Клейтон актісі кәсіби одақтардың қызметі үшін қауіпсіздік шараларын қарастырды. Актінің 6-бабында (кодификацияланған) еңбек одақтары мен шаруашылық ұйымдары босатылып, «адамның еңбегі тауар немесе сауда нысаны емес, ал еңбек ұйымдары өздерінің заңды мақсаттарын іске асыруға құқылы» делінген. Сондықтан бойкоттар, бейбіт ереуілдер, бейбіт пикеттер және ұжымдық келісімдер осы заңмен реттелмейді. Мүліктік зиян тудыру қаупі болған жағдайда ғана еңбек дауларын шешу үшін сот шешімі қолданылуы мүмкін. AFL Актінің 6-бабын қатты қолдады, AFL төрағасы Сэмюэл Гомперс бұл заңды «Еңбектің Магна Хартасы» немесе «Құқықтар туралы билль» деп атады. 1922 жылы «Федералды бейсбол клубы Ұлттық лигаға қарсы» ісінде Жоғарғы Сот Бас лига бейсболының «мемлекеттік аралық сауда» емес екенін және демек, федералдық монополияға қарсы заңға бағынбайтынын қабылдады.

Атқару

Процедуралық тұрғыдан алғанда, Заңның бұзылуынан зардап шеккен жеке тұлғаларға 4-тарау бойынша үш еселенген залапты өтеу және 16-тарау бойынша сотқа шара қолдануға құқық береді. Жоғарғы Сот шешімі бойынша, мүлікті бөліп алу 16-баппен рұқсат етілген "сотқа шара қолданудың" бір түрі болып табылады. Клейтон заңына сәйкес, сотқа тек азаматтық істер жіберілуі мүмкін және бір ереже "федералды соттарда сот шығындары мен адвокат гонорарын қоса алғанда, антимонополиялық заңдарда тыйым салынған әрекеттерден туындаған нақты залаптың үш еселенген сомасын өндіруге рұқсат береді". Заңның орындалуын Федералды сауда комиссиясы және АҚШ Әділет министрлігінің антимонополиялық бөлімі жүзеге асырады. Федералды сауда комиссиясы Вильсон президенттігі кезінде Федералды сауда комиссиясы туралы заңмен құрылып, оған қажетті өкілеттік берілген.