Кіріспе

Ченг Вейши Лун (Cheng Weishi Lun, CWSL, Санскрит реконструкциясы: *Vijñaptimātrāsiddhiśāstra, ағылшын тілінде: Тек сананың доказдалуы туралы трактат, Тайшо каталогының 1585 нөмірі), – Йогакара буддизмінің философиясы туралы толыққанды трактат және Васубандхудың маңызды еңбегі – Тримсика виджнапатиматара (Тек сана туралы отыз өлең) бойынша түсіндірме. Қытайға оралған Сюаньцзан Үндістандағы оқуларының негізінде Васубандхудың "Тримсика виджнапатиматарасы" туралы толық түсіндірме жазды. Осы синтетикалық түсіндірме "Ченг Вейши Лун" аталды. Куижи Дхармапаланың түсіндірмелері ғана CWSL-де дұрыс деп есептелгенін және Сюаньцзан Дхармапаланың пікірлерін ұстанғанын мәлімдеді. Дегенмен, қазіргі ғалымдар Куижидің Дхармапалаға Стираматидың еңбектерінде кездесетін кейбір түсіндірмелерді тегіс жатқызып айтқанын анықтады. Мысалы, Дэн Лустхаус сияқты кейбір заманауи ғалымдар CWSL-дің Сюаньцзанның ұстазы Прасенажиттің көзқарастарын, сондай-ақ Сюаньцзанның Йогакарабхуми сияқты басқа да көздердегі кең зерттеулерін көрсететініне сенімді.

Табысы мен түсініктемелері

Чэнь Вэйши Лун Шығыс Азияның йогакарасының маңызды мәтіндерінің біріне айналды, оны қытай ("Факсян") және жапон ("Хоссо") ойшылдары пайдаланды. Бұл дәстүрдің маңызды ілімдік көзі және жиынтығы, сонымен қатар "Жалғыз сана мектебі" (Wéishí zōng) деп белгілі. Сюаньцзянның тағы бір ықпалды шәкірті, корей монахы Вончеук өзінің "Ченг Вэйши Лун Чешу" атты түсіндірмесін жазды, ол Куиджидің бірнеше ұстанымдарымен келіспейді. Вончеук Йогакараның Шелун мектебінің (攝論宗) ізбасары болды, ол Парамартаның (499-569) еңбектеріне сүйенді. Бұл дәстүр Парамартаның "таза сана" (амалавиджана) деп аталатын тоғызыншы сананың бар екендігін қорғады. Бұл ұстанымды Сюаньцзян мен Куиджи қабылдамады. Сюаньцзянның тағы бір шәкірті, жапон монахы Дошо (道昭, 629–700 C. E.) 660 жылы CWSL-ді Жапонияға әкелді, бұл Нараның Гангоджи ғибадатханасындағы жапондық сана (Jp: Hossō) мектебінің ілімдік негізін қалады. Пуссеннің аудармасына Куиджидің түсіндірмесінен көптеген түсініктемелер мен үзінділер қосылды. 2017 жылы Мотилал Банарсидас "Виджнипти матрата сидхи: Васубандхудың Тримшикасына Сюаньцзянның түсіндірмесі (Ченг Вэйши Лун)" деген кітапты жариялады. Бұл Лодро Сангпо, Мигме Чодрон және А. Л. Майердің еңбегі. Питер Лунде Джонсон 2019 жылы "Санның виртуалды табиғаты ғана бар екенін түсіну туралы" атты аудармасын жариялады.