Кіріспе

Жозеф Лаканал (14 шілде 1762 – 14 ақпан 1845) – француз саясаткері және Франция институтының негізгі мүшесі.

Ерте мансап

Серресте, қазіргі Ариеж аймағында дүниеге келген, бастапқыда Лаканал деген есімді болған, бірақ оның атын корольшіл ағаларынан ажырату үшін өзгертілді. Ол дінтануды оқыды және оқыту ордендерінің біріне (Pères de la Doctrine Chrétienne) қосылып, он төрт жыл бойы олардың мектептерінде сабақ берді. Буржеде риторика, ал Моулинсте философия профессоры болды. 1792 жылы ол туған департаментінен Франция Республикасының Ұлттық конвенциясына сайланды және 1795 жылға дейін оның құрамында болды; Лаканал француз революциясының көрнекті басшыларының бірі еді. Сайланған кезде ол өзінің еңбектес ағасы Бернард Фонттың (1723–1800), Памиердің конституциялық епископының викарийі қызметін атқарды. Конвенцияда ол «Тау» тобымен бірге отырып, король Людовик XVI-ны өлім жазасына кесуге дауыс берді.

Жобалар мен реформалар

1793 жылдың басында Лаканал Мемлекеттік нұсқау комитетінің мүшесі болды. Ұлттық ескерткіштерді сақтау, әскери мектептер, Жардн де Плантес бағын Ұлттық табиғи тарих мұражайы ретінде қайта ұйымдастыру және басқа да мәселелер (мысалы, Шығыс тірі тілдерінің мемлекеттік мектебін құру) бойынша көптеген пайдалы жарлықтар қабылдағаннан кейін, ол 26 маусымда өзінің Ұлттық білім беру жобасын (Imprimerie Nationale баспасында жарияланған) ұсынды. Бұл жобаға Эммануэль Жозеф Сиес те үлес қосты, бірақ конвент жобадан бас тартты және барлық мәселені алты мүшеден тұратын арнайы комиссияға жіберді. Комиссия Максимилиан Робеспьердің ықпалымен Луи Мишель Ле Пелетиер де Сент-Фаржоның (өліміне аз уақыт қалғанда) баяндамасын қабылдады. Комиссия мүшесі болған Лаканал енді жоғары білім беруді ұйымдастыруға кірісті, өзінің жобасының принципінен бас тартып, бастауыш, орта және университет білімі үшін мемлекеттік қолдау көрсетілетін мектептер құруды қолдады. 1793 жылдың қазан айында конвент оны оңтүстік-батыс департаменттеріне жіберді және Робеспьерді құлатқан Термидор төңкерілісінен кейін ғана Парижге оралды.

Термидор және анықтамалық

Ол Білім комитетінің президенті болды және Робеспьер қолдаған жүйені дереу жойды. Ол департаменттердегі үлгілік мектептер, бастауыш мектептер (бұрынғы жобасына сәйкес) және орталық мектептер үшін жоспарлар жасады; Лаканал өзінің жүйесіне қарсы қаулыларды қабылдады, бірақ 1795 жылы Бес жүз кеңесіне сайланғаннан кейін білім беру реформаларын жалғастырды. 1799 жылы Директория оны Рейн өзенінің сол жағындағы төрт департаменттің қорғанысын ұйымдастыру үшін жіберді (қазіргі Германия аумағында), олар контрреволюциялық күштердің (Екінші коалиция) шапқыншылығымен қауіптеніп отырды.

Кейінгі өмірі мен жер аударылуы

Консулдық және Империя кезінде Лаканал кәсіби қызметін қайта бастады, Шарльмен аталған лицейде профессор болып жұмыс істеді, ал Ватерлоо шайқасынан (1815) кейін АҚШ-қа зейнетке шықты. Ол онда президент Джеймс Мэдисонмен күш қуатқа толы қарсы алынды, ал АҚШ Конгресі оған Алабама штатындағы Жүзім және Зәйтүн колониясында жер берді. Содан кейін ол плантатор болып, құлдарға ие болды, және кейін Луизиана университетінің президенті болып сайланды, оны жергілікті масондық ложалардың қолдауымен қайта ұйымдастырды.