Жаңа Зеландияның Оң аралдағы Артур Пас тау өтегі туралы ақпарат. Кентербери мен Батыс жағалауының шекарасында орналасқан, Christchurch қаласынан 140 км қашықтықта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы тау асуы – Артур асуы, Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Оңтүстік Альп тауларында орналасқан. Асу теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және Батыс жағалау мен Кентербери аймақтарының шекарасының бір бөлігін көрсетеді. Крайстчерч қаласынан 140 км және Греймут қаласынан 95 км қашықтықта жатқан асу, Отира өзені (батыста Тарамакау өзенінің саласы) және Били өзені (шығыста) арасындағы жотаның бір бөлігін құрайды. Артур асуы Селвин және Вестленд аудандарының шекарасында орналасқан. Асудың оңтүстігінде, шамамен 5 км қашықтықта, сол аттас қалашық (Артур асуы) орналасқан. Асу Артур Дадли Добсонның құрметіне аталған, ал асуда орнатылған ескерткіш оның есімін сақтайды.
the mountain pass in New Zealand
Arthur's Pass is a mountain pass in the Southern Alps of the South Island of New Zealand. The pass sits above sea level and marks part of the boundary between the West Coast and Canterbury regions. Located 140 km from Christchurch and 95 km from Greymouth, the pass comprises part of a saddle between the valleys of the Ōtira River (a tributary of the Taramakau River in the west) and of the Bealey River (in the east). Arthur's Pass lies on the border of the Selwyn and Westland districts. A township of the same name (Arthur's Pass) lies about 5 km south of the mountain pass. The pass is named after Arthur Dudley Dobson and a memorial at the pass commemorates him.
Тарих
Жүздеген жылдар бойы маорилер жаз айларында қардан таза болған әрбір жолмен Оңтүстік Альптен өтіп кеткен. Бұл қиын сапардың себебі – Оңтүстік аралдың батыс жағалауында ғана табылған, қаттылығымен және сұлулығымен бағаланатын жасыл тас (поунаму) еді. Еуропалықтар келген кезде, тұрақты пайдаланылатын жалғыз өткел – қазір Харпер өткелі деп аталатын, Артур өткелінің солтүстігіндегі өткел болатын. 1857 жылы Леонард Харперді маори жетекшілері оның атымен аталатын өткел арқылы алып өткенде, Мауаре (қазіргі Греймут) маори елді мекенінің басшысы Тарапухи оған Отира өзенінің бастауындағы, ешкімнің есінде жоқ тау жолы туралы айтты. Жаман ауа райы Харперге оны зерттеуге мүмкіндік бермеді. 1860 жылы жазушы және зерттеуші Сэмюэл Батлер Били аңғарының бастауындағы өткелді көрді, бірақ жалғыз болғандықтан, атын қараусыз қалдырғысы келмеді, сондықтан "зерттеуден бас тартты". 1864 жылы Артур Дадли Добсон (1841–1934) және оның інісі Эдвард еуропалықтардың арасында алғаш рет мұздықты кесіп өтті. 1863 жылы Добсон жеті айға жуық уақыт бойы зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін көбінесе зерттелмеген Батыс жағалауға барды. Оның жұмыс аймағы Грей өзенінен Абут-Хедке дейін, ал ішкі жағынан Бас бөлініске дейін созылды. Ал оның інісі Эдвард Харпер өткеліндегі жолды тазалап жатты. Артур Добсон Крайстчерчқа оралып, өзінің зерттеулерін бас геодезист Томас Касқа жеткізді. Касс 1864 жылы Артур Добсонға Уаймакарири су алабынан Батыс жағалауға баратын қолайлы өткел бар-жоғын анықтауды тапсырды. Джордж және Артур Добсон 1864 жылдың наурыз айында жолға шықты, кейіннен Эдвард інісі Крейгбернде оларға қосылды. Джордж жолдарды тексеріп жатқанда, Эдвард пен Артур биік таулы жерлерді зерттеуге кірісті. 13 наурыз 1864 жылы олар Тарапухи Харперге айтқан өткелді тауып алды, ол Отира деп аталатын жерге тік түсетін. Олар Рольстон өзенінің саласымен бірісетін жерге дейін шатқалды зерттеді, бірақ жақсы қой шабындығын таба алмады, сондықтан кері қайтты. Артур есеп дайындады, онда ол "Арахура саздығы" деп атаған өткелдің суретін қосты, оның Арахура өзеніне жетеді деп ойлады және оны Касқа ұсынды. Біраз уақыттан кейін алтынның табылуы Батыс жағалауындағы алтын асыруға асыққандық тудырды. Облыстық инженер, олардың әкесі Эдвард Добсонға Уаймакарири, Тарамакау және Хурунуи өзендерінің су алаптарынан Батыс жағалауына дейінгі барлық мүмкін өткелдерді тексеру тапсырылды. Тексеруді аяқтағаннан кейін ол алтын кендеріне жету үшін "Артур өткелі" ең қолайлы екенін мәлімдеді.
For hundreds of years Māori had crossed the Southern Alps by every pass free of snow in the summer months. The reason for making this difficult journey was greenstone (pounamu), highly prized both for its hardness and beauty and found only on the West Coast of the South Island. By the time Europeans arrived, the only pass in regular use was is now known as Harper Pass, north of Arthur's Pass. When Leonard Harper was led in 1857 by Māori guides across the pass which now bears his name, Tarapuhi, chief at the Māori settlement of Māwhera (now Greymouth), told him about a route across the mountains at the head of the Ōtira River that had not been used in living memory. Bad weather prevented Harper from exploring it on his return journey. In 1860 writer and explorer Samuel Butler had seen a pass at the head of the Bealey Valley, but was travelling alone and did not want to leave his horse unattended so "shirked investigation". In 1864 Arthur Dudley Dobson (1841–1934) along with his brother Edward were the first Europeans to cross the pass. In 1863 Dobson went to the mostly unexplored West Coast for seven months of survey work. His area of work extended from the Grey River to Abut Head, and inland up to the Main Divide. His brother Edward, meanwhile, was clearing a rough track over Harper Pass. Arthur Dobson returned to Christchurch and reported his findings to the chief surveyor, Thomas Cass. Cass then commissioned Arthur Dobson in 1864 to find out whether there was a suitable pass from the Waimakariri watershed to the West Coast. George and Arthur Dobson set out in March 1864, later to be joined by their brother Edward at Craigieburn. While George surveyed road lines there, Edward and Arthur proceeded to explore the high country. On 13 March 1864 they found the pass mentioned by Tarapuhi to Harper, which steeply descended to what became known as Otira. They explored the gorge as far as the junction of the Rolleston River, but saw no good sheep country so retraced their steps. Arthur prepared a report, which included a sketch of the pass which he described as the "Arahura Saddle", thinking it led to the Arahura River, and presented it to Cass. Soon after, the discovery of gold triggered the West Coast Gold Rush. The provincial engineer, their father Edward Dobson, was commissioned to examine every possible pass to the West Coast from the watersheds of the Waimakariri, Taramakau and Hurunui Rivers. After finishing his examination, he declared that "Arthur's pass" was by far the most suitable to get to the gold fields.
Жол байланысы
73-ші мемлекеттік тас жол Артур асуынан өтеді және Оңтүстік Альп тауларын кесіп өтетін үш жолдың ең биік жолы болып табылады, ал қалғандары – Хааст асуы мен Льюис асуы. Дегенмен, Портерс асуы, осы тас жолда, Артур асуынан биік (939 м), бірақ ол альпілік асулардың бірі деп есептелмейді, себебі ол Спрингфилд қаласынан көп алыс емес Кентербери төбелерінде орналасқан. Бұрынғыда жер көшкіні немесе қар көшкінінен кедергі көруі мүмкін болған асудың батыс жағында 1990 жылдардың соңында ауқымды инженерлік жұмыстар жүргізілді. Ең бастысы, Отыра поселкесіне жақын орналасқан және 440 метрлік тұрақсыз жерді көпірмен жалғайтын әсерлі Отыра виадугі 1999 жылы аяқталды.
State Highway 73 passes over Arthur's Pass and is the highest of only three roads crossing the Southern Alps, the other crossings being the Haast Pass and the Lewis Pass. However, Porters Pass, on the same road, is higher (at 939 m) than Arthur's Pass, but it is not considered one of the alpine passes, as it is located in the Canterbury foothills not far away from Springfield. Previously prone to be blocked by landslides or avalanches, the road on the western side of the pass has seen extensive civil engineering work in the late 1990s. Most notably, the impressive Otira Viaduct, near the settlement of Otira and spanning 440 metres of unstable terrain, was completed in 1999.
Темір жол байланысы
Крайстчерч пен Батыс жағалауды байланыстыратын Мидленд жолы Артур өткелі мен Отира арасындағы Отира туннелі арқылы Бас суайырығын кесіп өтеді. 1923 жылы ашылғанда, бұл туннель Британ империясындағы ең ұзын туннель еді.
The Midland Line, connecting Christchurch and the West Coast, crosses the Main Divide by means of the Otira Tunnel, between Arthur's Pass township and Otira. When opened in 1923, the tunnel was the longest in the British Empire.