Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауырсынуды басқару үшін омыртқа миының хирургиясы
Spinal cord surgery for pain management
Кордотомия (немесе хордотомия) – омыртқа миындағы ауырсынуды жеткізетін белгілі бір жолдарды өшіру арқылы ауырсыну және температура сезімін жоятын хирургиялық процедура. Бұл процедура көбінесе қатерлі ісік немесе басқа да емделмейтін ауруларға байланысты күшті ауырсынуды сезінетін науқастарға жасалады. Антеролатеральды кордотомия бір жақты соматикалық ауырсынды жеңілдетуде тиімді, ал висцеральды немесе екі жақты ауырсыну үшін екі жақты кордотомиялар қажет болуы мүмкін.
Cordotomy (or chordotomy) is a surgical procedure that disables selected pain conducting tracts in the spinal cord, in order to achieve loss of pain and temperature perception. This procedure is commonly performed on patients experiencing severe pain due to cancer or other incurable diseases. Anterolateral cordotomy is effective for relieving unilateral, somatic pain while bilateral cordotomies may be required for visceral or bilateral pain.
Көрсеткіштер
Кордотомия, әдетте қатерлі ісікке байланысты, бірақ әрқашан емес, емдеуге келмейтін қатты ауырсынуы бар науқастарға жасалады. Бұл процедура қайтымсыз және салыстырмалы түрде инвазивті болғандықтан, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ауырсыну сатысының 3-ші деңгейіне (морфин сияқты күшті опиаттарды қолдану) дейінгі емдеу тиімсіз болған жағдайларда ғана қолданылады. Кордотомия, әсіресе асбестпен байланысты қатерлі ісіктер, мысалы, плевралық және перитонеалдық мезотелиома салдарынан туындаған ауырсынуға көрсетіледі.
Cordotomy is performed as for patients with severe intractable pain, usually but not always due to cancer. Being irreversible and relatively invasive, cordotomy is used exclusively for pain where treatment to level 3 of the World Health Organization pain ladder (i. e., use of major opiates such as morphine) has proved inadequate. Cordotomy is especially indicated for pain due to asbestos related cancers such as pleural and peritoneal mesothelioma.
Процедура
Қазіргі кезде көптеген кордотомиялар флюороскопиялық немесе КТ бақылауымен тері арқылы жасалады, ал пациент жергілікті анестезия астында ояу болады. Спиноталамустық тракт әдетте С1-С2 деңгейінде кесіледі. Ашық кордотомия, ламинектомияны (бір немесе бірнеше омыртқаның бөлігін алып тастауды) қажет етеді, жалпы анестезиямен жүргізіледі және жазылу уақыты ұзақ, ал тұрақты әлсіздік сияқты қосымша әсерлердің тәуекелі жоғары. Дегенмен, тері арқылы кордотомия жасау мүмкін болмаған жағдайларда, әсіресе балаларда немесе басқа да емделуге жарамсыз пациенттерде бұл әдіс кейде қолданылады. Ашық кордотомияда көкірек арқылы жасау әдеттегідей, осылайша тыныс алу бұлшықтарын басқаратын жұлын жолдары қауіпке ұшырамайды.
Most cordotomies are now performed percutaneously with fluoroscopic or CT guidance while the patient is awake under local anesthesia. The spinothalamic tract is normally divided at the level C1 C2. Open cordotomy, which requires a laminectomy (removal of part of one or more vertebrae), takes place under general anaesthetic and has a longer recovery time and a higher risk of side effects including permanent weakness. However, it is still sometimes used where percutaneous cordotomy is unfeasible, especially in children or other patients who are unable to co operate. In open cordotomy, a thoracic approach is normally used so that the spinal cord tracts controlling the breathing muscles are not put at risk.
Жағымсыз әсерлер
Сыр емізу операциясы ауырсынуды басандатуда өте тиімді болуы мүмкін, бірақ маңызды жанама әсерлері бар. Оларға дистезия (аномальды сезіну), несеп тоқтауы және (екі жақты мойын сегментінің сыр емізуі кезінде) ұйқыда апноэ (қалыптасқан орталық гиповентиляция синдромы) жатады, бұл ретикулоспинальды жолдардың кездейсоқ кесілуінен туындайды.
Cordotomy can be highly effective in relieving pain, but there are significant side effects. These include dysesthesia (abnormal sensation), urinary retention and (for bilateral cervical cordotomy) apnea during sleep (acquired central hypoventilation syndrome) caused by inadvertent division of the reticulospinal tracts.
Тарих
Кордотомияны алғаш рет 1912 жылы америкалық нейрохирургтар Уильям Гибсон Спиллер (1863–1940) және Эдвард Мартин (1859–1938) жасады. Хирургиялық тәуекелдерге байланысты, 1965 жылы тері арқылы жасалатын техника әзірленгенге дейін бұл процедура сирек болды. 1990-жылдары процедураның қолданылуы азайды, себебі медициналық ауырсынды басқару мүмкіндіктері жақсарды және ішік қылықтар туралы алаңдаушылықтардың әсері болды. Дегенмен, қазір де бұл ауыр сырқатты емдеудің тиімді жолы саналады.
Cordotomy was first performed in 1912 by the American Neurosurgeons, William Gibson Spiller (1863–1940) and Edward Martin (1859–1938). Due to the surgical risks, it remained a rare procedure until the percutaneous technique was developed in 1965. During the 1990s the procedure became less widely used, partly because medical pain control options had improved, and partly due to concern about side effects. Nevertheless, it is still considered an effective treatment for severe pain.