Кіріспе

Патрик О'Брайанның 1999 жылғы "Blue at the Mizzen" романы – Патрик О'Брайанның "Обри Матурин" сериясындағы жиырмасыншы және аяқталған соңғы тарихи роман, ол алғаш рет 1999 жылы жарық көрді. Оқиға Наполеон соғыстарынан кейін, Чилидің Испаниядан тәуелсіздік алу үшін күресі кезінде өрбуде. Джек Обри мен Стивен Матурин Ватерлоо шайқасында Наполеонның жеңілісі туралы хабарды естіп, соңғы шайқаста алған олжаларынан өз үлесін жинағаннан кейін, Чили жағалауын картаға түсіру және Испаниядан тәуелсіздікке ұмтылушыларға көмектесу мақсатымен саяхатқа шығады. Матурин мен оның әріптесі доктор Амос Джейкоб жасырын барлау агенттері ретінде, сондай-ақ Обридің саяси кеңесшілері болып, оқиғаның дамуын жеделдетеді, ал Обри Чилидегі түрлі топтармен шешімді қадамдар жасап, күреседі. Романға сыншылар жағымды баға берді, оны "көркемдік құндылығы жоғары туынды", "күрделі, көп қырлы жұмыс – жақыннан зерделегенде де өз құндылығын жоғалтпайтын сирек кездесетін роман" деп сипаттады. Кітапта Чилидің тәуелсіздік қозғалысының тарихи тұлғасы Дон Бернардо О'Хиггинс та бейнеленген. О'Хиггинс 1820 жылы испан фрегатын басып алды, бұл оқиғада көрсетілгенге қарағанда кейінірек болды.

Кока жапырақтары

Перуде Матурин мен Джейкоб кока жапырақтары туралы да әңгімелеседі. Матурин өз жапырақтарын, әк пен қажетті сыртқы қаптамасымен бірге ішкі қалтасындағы қалташада сақтайды. Матурин оларды көп мөлшерде қолданудың және биіктікке байланысты болатын салдары туралы қызығушылық танытады. Ол Перу Анд тауларындағы жүк тасушыларды мысалға келтіреді, олар ауыр жүкті өте биік жотадан көтеріп өтуге мәжбүр болғанда дозасын арттырады. Джейкоб коканың көптеген түрлері бар екенін айтады, мысалы, Тиа Хуана; сондай-ақ, астмамен ауыратын және мигреньге шалдыққан науқастар көбінесе галлюцинациялар көреді, олардың күші мен жиілігі биіктікке байланысты өзгеріп отырады.

Нағыз жерлерге сілтеме жасау

Шелмерстон, HMHV Surprise кемесі Мэтурин сатып алғаннан бері ойдан шығарылған, бірақ Англияның батыс жағалауындағы, Девондағы Торридж өзенінің жанындағы Эпплдор нақты жеріне негізделген. Фуншал Португалияның Мадейра аралының көп жылдар бойы астанасы болды. Гибралтар – Жерорта теңізіндегі британдық база, бұл шындық. Фритаун Британдық Батыс Африканың үкімет орталығы болды, қазір Сьерра-Леоне астанасы. Оңтүстік Американың оңтүстік ұшы – Хорн мүйісі – желкенді кеме үшін өте қиын сапар. Вальдивия, Консепсьон, Вальпараисо және Сантьяго – Чилидегі нақты жерлер. Кальяо – Перудегі портовый қала, Испаниядан тәуелсіздік алғанға дейін Перу вице-корольдігінің бір бөлігі болған. Магеллан бұғазы – Магеллан ашқан, Отты Жердің солтүстігіндегі Атлант мұхитынан Тынық мұхитына дейінгі өткел. Желкенді кемелер шығыстан батысқа қарай жүргенде, бұғаздың тарлығы мен батыс желдерінің күшіне байланысты, Хорн мүйісін айналудан қиынрақ. Батыстан шығысқа қарай жүргенде, жағдайға қарай бұғаз арқылы жылдам өтуге болар еді.

Пікірлер

Kirkus Reviews жаңа кейіпкер Хорацио Хансонды жақсы көреді, осы серияны қадағалайтын оқырмандардың санының артып келе жатқанын көрсетеді және көптеген сыншылар сияқты (әрекетсіз) одан кейін жаңа роман шығады деп үміттенеді, себебі бұл роман – "ең зиялы және қиын қашқару". Бұл романда Матурин тағы да ғашық болады, ал Обриге жас мичманды тәрбиелеуге мүмкіндік туады, сондай-ақ Обридің «Surprise» кемесімен испандық флотқа шабуыл жасауы оқиғаның мән-жайы ретінде сипатталған. Олар сондай-ақ «ақсүйектің заңсыз ұлы Хорацио Хансонның мичман ретінде кемеге келуін, кемедегі ересектерге қарсы жас және шайқасқа дайын қарсыласты» атап өтті. Джон Кейси The Washington Post газетінде О'Брайанның «Ватерлоодан кейінгі жылды қамтығанын, сондықтан ол Корольдік теңіз флоты және кеме жасаушылар, саудагерлер мен жағалаудағы теңізшілерден құралған оның ілесуші халқы үшін экономикалық және эмоционалдық құлдырау кезеңін сөздейтінін» жазды және ол «осы жағдайды оқиғаның бірінші бөлімінде қысқа да, нұсқаулықта да баяндады» деді. Содан кейін екі басты кейіпкердің Чилиге көмек көрсету миссиясы бар, және «әрине, Джек пен Стивен сол жаққа теңіз саяхаты жасауы керек, ал оқырмандар О'Брайанның кемедегі өмірге, оқиғалар мен жағдайларға деген шеберлігіне куә болады». The Guardian газетінде жазған Ян Моррис «осы жылнама да ескірді. Ол өзінің жандылығын жоғалтты, сілтемелері бұлыңғыр және қарқыны баяулады. Бұл ешқандай сын емес. Француздың айтқандай: «Стиль – адамның өзі», Обри ертедегі романдардағы жас командир болмағандықтан, О'Брайанның повествосы да онымен бірге жетілді. Біз де солай едік».