Кіріспе
Патрик О'Брайанның ойдан шығарылған кейіпкері Джон "Джек" Обри – Патрик О'Брайанның "Обри-Матурин" романдары сериясындағы ойдан шығарылған тұлға. Романдар сериясы Наполеон соғыстары кезінде Корольдік теңіз флотында лейтенанттан контр-адмирал деңгейіне дейін өрлеуін көрсетеді. Жиырма (және бір аяқталмаған қолжазбасы бар) кітаптан тұратын серия Обридің оқиғаларын және контр-адмиралдық туды көтеру жолындағы түрлі басшылықтарын қамтиды. Оның кейбір теңіз шайқастары мен оқиғалары Корольдік теңіз флоты тарихынан алынған, тікелей Томас Кокрейннің өмір жолына негізделген. Сериядағы қалған 17 романның көпшілігінде Обри математика мен астрономияға қызығушылық танытады, музыканы ұнатады және скрипкада ойнайды, жақсы әнші, ал әдетте оның досы және кемедегі серігі Стивен Матурин виолончельде ойнап отырады. Ол мақалдарды бұрмалап, дұрыс қолдана алмауымен белгілі, кейде Матуриннің де қатысуымен, мысалы: "Аюдың терісін тігіспей санама" және "Темір ыстық кезде шөп шабудың да пайдасы бар". Обриді 2003 жылғы "Мастер және командир: әлемнің алыс жағы" фильмінде Рассел Кроу, ал BBC Radio 4 радиосындағы романның бейімделуінде Майкл Траутон мен Дэвид Робб сомдады.
John "Jack" Aubrey , is a fictional character in the Aubrey–Maturin series of novels by Patrick O'Brian. The series of novels portrays his rise from lieutenant to rear admiral in the Royal Navy during the Napoleonic Wars. The twenty (and one incomplete draft) book series encompasses Aubrey's adventures and various commands along his course to flying a rear admiral's flag. Some of his naval battles and adventures are drawn from Royal Navy history. are directly based on the chequered career of Thomas Cochrane. Often in the other 17 novels in the series,
Besides reaching the peak of naval skills and authority, Aubrey is presented as being interested in mathematics and astronomy, a great lover of music and player of the violin, a hearty singer and is generally accompanied by his friend and shipmate Stephen Maturin on the cello. He is noted for his mangling and mis splicing of proverbs, sometimes with Maturin's involvement, such as “Never count the bear’s skin before it is hatched” and “There’s a good deal to be said for making hay while the iron is hot.”
Aubrey is played by Russell Crowe in the 2003 film Master and Commander: The Far Side of the World and by Michael Troughton and David Robb in the BBC Radio 4 adaptations of the novels.
Білім және ерте өмір
Обридің анасы ол кішкентай кезінде қайтыс болды; ол жалғыз бала. Оның әкесі, генерал Обри, ұзақ өмір сүреді және кейбір романдарда кейіпкер болып көрінеді, көбінесе ұлының мансабына кедергі келтіретін саяси амалдарға барады. "Теңіз сардары" романында Обри өзінің сәл үлкен көршісі "Куиннидің" оған латын тілін және желкенді кеме мен оның навигациясына қатысты математиканы үйретуге жасаған тырыстықтарын еске алады, осылайша ол лейтенант емтиханын тапсыруы мүмкін болды, бұл оқиға алғашқы романнан бұрын болған. Куиннидің отбасы Обри бала кезінде генерал Обридің меншігіне жақын, Дэмплоу үйінде тұрған ("олар біздің саябағымызға жақын еді").
Ерте мансап
Бұл бөлім Обридің "Обри Матурин" сериясына дейінгі карьерасын қамтиды. Осы кезең туралы толық ақпарат алу үшін жеке кітаптарға жүгініңіз. Британдық флоттағы көптеген офицерлер сияқты, Обри өмірінің көп бөлігін теңізде өткізіп, өте ерте жасында теңіз күштеріне қосылды: ол тоғыз жасында тізімде болды және он екі жасында теңізге шықты. Генерал Обридің досы капитан Дуглас басқарған HMS Resolution кемесінде мичман болып қызмет еткен кезде, Джек кемеде қызды жасырғаны үшін қарапайым теңізшіге төмендетілді. Ол алты ай қарапайым теңізші болып қызмет еткеннен кейін қайтадан мичман рөліне қайта орналастырылды. 1798 жылы Нил шайқасында HMS Leander кемесінде лейтенант болып қызмет еткендігі үшін күміс Нил медалін алды, бұл туралы "Мастер және Командир" кітабында айтылған. Нил медалі Обри түс киімін киген кезде еске алынады. Нил шайқасы Ұлыбритания мен Наполеон Франциясы арасындағы ұзақ соғыстардағы маңызды шешімді кезең болды, осы шайқас теңіздегі басымдық Ұлыбританияға тиесілігін анықтады. Горацио Нельсон 1798 жылғы шайқастағы рөлі үшін батыр атанды.
Романдағы мансап және сипаттамалары
Обри алғашқы оқиға басталғанда жиырмадан отызға дейінгі жаста, Минорка аралында музыкалық қойылымда уақыт өткізетін лейтенант. Қонақ үйіне оралғанда, оны капитан-коммандерлікке көтеру туралы хат күтіп тұр. Ол өзінің алғашқы командасын алады: он төрт зеңбірекпен жабдықталған бриг-слот HMS Sophie. Корольдік теңіз флотындағы дәстүр бойынша, капитан-коммандерлер тізіміне енгеннен кейін, Наполеон соғыстары кезінде орын алған романдар сериясының соңында адмирал дәрежесіне көтерілу тізімінде жоғарылайды. "HMS Surprise" романында айтылғандай, Обри мансабының басында математикада шебер болмаған. Сол кітапта ол математиканы оқып, "математиканы зерттеді және басқа кейінірек дамығандар сияқты үлкен қарқынмен жетістікке жетті" делінеді. Кейінгі кітаптарда Обри математика мен астрономияға қызығушылық танытып, білікті ретінде суреттеледі. Ол музыканы өте жақсы көреді және скрипкада ойнайды, сондай-ақ жақсы әнші. Ол мінезі тұрақты, көбінесе көңілді, әлеуметтік және кемедегі әріптестерінің сезімталдығына назар аударатын адам. Ол кемелердің барлық аспектісін біледі және желкендерді пайдаланып, мұхиттарда жылдамдыққа қалай жетуге болатынын, сонымен қатар мачталар мен рейкаларға тым көп күш түсірмей (сонда олар сынып қалуы мүмкін), күрделі және қиын білімді қалай алуға болатынын біледі. Ол "әжуалы және өте білікті Обри" деп сипатталған. Ол шайқастың қуанышын сезінеді, шабуылдарын жоспарлауда және оларды оқтармен немесе қолма-қол ұрыс арқылы жүзеге асыруда шебер. Алайда, ол жақын досы доктор Матурин операция жасағанда көре алмайды және Матурин денесіндегі қанды көріп қорқады, бұл операция жасаудың табиғи салдары. Кемеде Обри скрипкада ойнағанда, әдетте досы және кемедегі әріптесі Стивен Матурин виолончельде ойнайды. Обри әсіресе Корелли мен Боккеринидің музыкасын жақсы көреді. Ол мақалдарды бұрмалап, дұрыс қолдана алмауымен белгілі, кейде Матуриннің қатысуымен, мысалы: "Аңның терісін санамас бұрын оны тігіп ал" және "Темір ыстық кезде шөп шабудың да пайдасы бар".
Сыйлықтар мен сыйақылар
Обри күміс Нил медаліне ие болды және оны әрқашан парадтық формасында киіп жүрді (форма киген кезде әр романның дерлік ішінде еске алынады). Ол оны 1798 жылғы Нил шайқасында, серия басталғанға дейін лейтенант шенінде көрсеткен ерлігі үшін алды. Оның портреті үйде ілу үшін салынды, онда ол Маврикий экспедициясынан оралғаннан кейін, “Desolation Island” романының басында сипатталған, Bath орденінің қызыл лентасын тағып тұрған күйінде бейнеленген. Сол кездегі Bath ордені – рыцарлық орден болатын және орден иесі, егер жоғарырақ атағы болмаса, міндетті түрде «Сэр» деп аталатын. Алайда, О’Брайан ешқашан Обриді Сэр Джон деп атамайды, сондай-ақ автордың ешбір кейіпкері романдардың ешқайсысында оны Сэр Джон деп атамайды. Ол сондай-ақ түріктерден “Иония миссиясында” алған және “Сыбайлас жемқорлық гавані” романында Киллик құтқарып қалғаны айтылған, әсем алмазды челенгкке де ие болды. Оның Lloyd компаниясының 100 гинейлік құрметті қылышы бар, ол “Медальдің кері жағы” романының басында және “Жаңғақтың тынысы” романында еске алынады. Bath орденінің лентасы Джек Обридің аяқталмаған “Джек Обридің соңғы аяқталмаған саяхаты” романында қайтадан еске алынады, онда Обри Көк теңіздің контр-адмиралы ретінде кең байрағымен кемеге көтерілуге дайын тұрады. Обридің әскери наградалары “Медальдің кері жағы” романының басында сипатталған. Саудагерлік кемелерінің иелері Обридің олардың кемелері мен жүктерін қорғағаны үшін күміс ыдыстар мен ақшалай сыйлықтармен марапаттады. “HMS Surprise” романында Калькуттадағы саудагерлер оның кемесін жөндеуге ақы төлейді. “Марканың хаты” романында Обри “Сюрприз” кемесі ұстаған француз-американдық каперлердің кемелерін қиын жағдайға түсірген саудагерлерден күміс ыдыстар сыйлық ретінде алады, ал “Сюрприз” өзі британдық марканың хаты болды.
Геральдика
Обрейлер ескі жер иеленуші әулет болды, олар түрлі, бірақ атағы жоқ, маны иеліктеріне ие болды. Олардың гербі көк түсті, үш қойдың басы өшірілген, дұрыс бейнеленген. Сонымен қатар, Джек Маврикий кампаниясындағы табысы үшін осы гербке екі мавр басын қосуға рұхсат алды. Төмендегі толық жетістік Джек алған наградаларды көрсетеді: оның құрметті адмиралы Нельсон берген күміс Нил медалі және Бат орденінің Ұлы крестінің рыцары белгісі. Оған Маврикий кампаниясы үшін Бат ордені берілді (шамамен 1809 жылдан кейін) және орден 1815 жылы қайта ұйымдастырылғанға дейін. 1815 жылғы қайта ұйымдастыруға байланысты, бұрынғы Қауымдас рыцарлары (60 адам) Ұлы крест рыцарларына айналды. Ұлы крест және командир рыцарлары, 1815 жылға дейінгі рыцарлар сияқты, өздерінің есімдеріне «Сэр» префиксін қою құқығына ие. Бұл рыцарлардың әйелдері өздерінің тегіне «Леди» префиксін қоюға болады. Алайда, Джек пен Софи романдарда ешқашан «Сэр» немесе «Леди» деп аталған жоқ. Ұлы крест рыцарлары геральдикалық қолдаушылар алуға да құқылы. О'Брайан Джек гербіне қолдаушылар туралы ештеңе айтқан жоқ. Сонымен қатар, Ұлы крест рыцарлары өздерінің гербін шеңбермен (мотосы бар қызыл шеңбер) және орден тағасымен белдеуге құқылы; алғашқысы соңғысының сыртында немесе үстінде бейнеленеді. Сондай-ақ, Джек Корольдік теңіз флотындағы шенінің символы ретінде қиылысқан теңіз сілтеуіштері мен қиылысқан тулар көрсетілген, оң жақтағы ту оның кітаптардағы соңғы шені – Көк су әскерінің вице-адмиралы екенін көрсетеді.
Романның бейімделулерінде бейнеленген
Джек Обриді 2003 жылғы «Мастер және командир: Әлемнің алыс жағы» фильмінде Рассел Кроу сомдады. Оны BBC Radio 4 романдарының радиоқоюларында Дэвид Робб ойнады. Ал 1995 жылы BBC Radio 4 радиосындағы «Мастер және командир» атты алты бөлімдік радиоқоюда Майкл Траутон сомдады.