Кіріспе

Патрик О'Брайанның "Сары адмирал" романы – ағылшын жазушысы Патрик О'Брайанның "Обри Матурин" сериясындағы он сегізінші теңіздік тарихи романы, алғаш рет 1996 жылы жарық көрді. Оқиға Наполеон соғыстары дәуірінде өрбуде. Обридің екі миссиясы (Африканың құл сауда жағалауына және Ирландияның батыс жағалауына) аяқталғандықтан, адмиралтейство оның эскадрильясын таратып жібереді, ал Обри енді коммодор емес. Капитан Обри "HMS Bellona" кемесіне қолбасшылық етеді. Ол оны Францияның Брест порты төңірегіндегі блокадада жүргізеді, адмиралдың басшылығымен, ол құрлықтағы іс-әрекеттері үшін оны ұнатпайды және Корольдік теңіз күштерінде Обриге қиындық туғызады. Құрлықта ол Уулкомбте, отбасылық мүлігінде, манаптық өкілеттіктермен қоныстанады. Обридің қаржылық қиындықтары олжа ұстауы арқылы жеңілдетіледі. Доктор Матурин отбасын қайтарып алады, бірақ мүлігін емес, олар Обри отбасының үйінің бос қанатына қоныстанады. Наполеонға қарсы соғыс аяқталуға жақын болғандықтан, Матурин Обриді Чилидің жағалауын карталау үшін жеке меншігіндегі "Сюрприз" кемесінде теңізде ұстап тұру жоспарын жасасады, ал Матурин Чилидің тәуелсіздік қозғалысына көмектеседі. Обри карьерасындағы ең жаман тағдырдан – тізімнен шығарылып, өз эскадрильясы болмай, "сары" болудан сақтану үшін теңіз тізімінен өзін шеттетеді, оның беделін қайта жаңғырту үшін, осы мақсатта Наполеон соғысты қайта бастау арқылы көмектеседі. "The Telegraph" газеті бұл романды "аралық роман" деп атады, ал ең жақсы бөлігі Обри мен оның әйелі арасындағы қарым-қатынаста. Бұл сериядағы оқиғаның бір бөлігі құрлықта өтетін бұрынғы романдар "Матуриннің барлау жұмысымен жанданған" кезде жақсырақ. "The Telegraph" жергілікті жалпы жерді "жалған көршілердің" қоршауынан қорғау мәселесін "қарапайым" деп есептейді. Тіпті Матуриннің әйелі Диана да бұл романда сұрғыр көрінеді. Кемеде сюжет қайта жанданады, "кадеттің өлімі шынайы О'Брайанның теңіздегі қорқынышты зорлық-зомбылық пен нәзіктіктің араласуын сезіндіреді". Осыған ұқсас, серияның кейінгі кітабына шолу жасай отырып, Джон Кейси "The Washington Post" газетінде былай деп жазды: "О'Брайанның жанкүйерлері арасында "Сары адмирал" шыққанда алаңдаушылық болды. Ол бұрынғы бөлімдерге қарағанда көбірек көрінді". Терри Тейшоут "The New York Times" газетінде "Обри Матурин хроникасының соңғы үш-төрт бөлімінен сәл көңілім тоймады, бірақ "Сары адмирал" болжамды болғанымен, өмірге толы" деді. Серияны тұтастай қарастырғанда, Тейшоут екі пікір білдірді: романдар "өз түрінің ең жақсы туындылары, бәсекелестікпен салыстыру мүмкін емес, бірегей тамаша, және мүмкіндігінше кең аудиторияға лайық". Екінші жағынан, ол былай деді: "Бұл кітаптар өз түріне сай: керемет ойын-сауық, бай мәнді және тұрақты қызығушылық тудыратын, бірақ Остин мен Троллоптың белгілеген деңгейіне жете алмайды". "Publishers Weekly" басылымы нағыз шебердің керемет әңгімелеуін тапты, атап айтқанда "О'Брайан өзінің сәнді стилінің шыңында". Олар Обридің блокададағы және әйелімен болған қиындықтарын, Матуриннің Чилидің тәуелсіздік көшбасшыларымен болған интригаларын, "әзілдің байлығын" (теңіз офицерлерінің сөзі "теңіздік сипаты үшін аралас компанияға жарамсыз"), кейбір тамаша көріністерді (жалаңаш қолмен бокс, тіршіліктің теңіз шайқастары), шынайы және әрқашанғыдай, лапидарлық прозаны атап өтті. Джон Балзар "Los Angeles Times" газетінде "О'Брайанның сыйының ең маңыздысы – шынайылық" деп жазды. Ол сериалды "әдебиеттік тарихтан қашудың ең керемет сериясы" деп сипаттады. Балзар үшін сюжеттер, осы романның сюжеті сияқты, аса маңызды емес, өйткені олар "шарапқа жүзім сияқты: өте маңызды, бірақ өздері салтанатты емес". Ол жазудың шеберлігін "оқиғаның бір тамшысы сезімдерді оятып, қайда болсаңыз да, әдетке айналған құштарлықты тудырады" деп тапты. "The Washington Post" газетінің журналисі Джонатан Ярдли О'Брайанның "жаңа оқырмандарды тарту үшін емес, секта мүшелері үшін жазылған" бұл романында оқырмандарын өздеріне қарастырмағанын сезінді. Ярдли О'Брайанның стилін мақтады; "оның танымалдығына үлкен үлес қосатын ерекше әзіл-сықақ, қарапайым сән".

Тарихтағы нақты оқиғалар мен тұлғаларға сілтеме жасау

Корольдік теңіз флотында офицерлер шен бойынша өсу жүйесі болған. Егер ол тірі қалса, қызмет еңбек жылдары бойынша жоғарылап, контр-адмирал атанды, сосын әскерге қолбасшы болады. Корольдік флот Наполеонға қарсы ұзақ соғыстар кезінде өскенде, бұл тәжірибе үзіліп, кейбір пост-капитандар жоғарылаудың орнына зейнеткерлікке шықты, немесе жоғарылатылды, бірақ Көк, Ақ немесе Қызыл эскадрильясыз қалды, сол себепті оларды "сары адмирал" деп атады. Ол бұл жағдайды Корольдік теңіз флотындағы ұзақ және табысты қызметіне жасалған құрметсіздік деп есептеді. 1813 және 1814 жылдардың басында Наполеон шайқастарда жеңіліп, жеңіске де жетті, бірақ оның батыс жағы әлсіз болды, ал Веллингтон армиясы Португалия мен Испания арқылы өтіп, Парижге жол тартқанда сәуір айында Тулузаны басып алды. 1814 жылдың сәуір айында Наполеон Елба аралына император ретінде жер аударылуға келісті. Ол аралдан шамамен он айдан кейін, 1815 жылдың 26 ақпанында қашып, бірнеше күннен соң Франция жағалауына қонды. 1815 жылдың 7 наурызында Гренобльдің оңтүстігінде Францияның Бесінші полкімен кездесті, олар Парижке қарай бет алғанда оған қосылуға шешім қабылдады.