Метирия Туреи: Жаңа Зеландия саяхатшысының өмірі мен саяси жолы

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Метирия Лианн Агнес Стэнтон Тюрей (1970 жылы туған) – Жаңа Зеландия ғалымы және бұрынғы саясаткер. Ол 2002 жылдан 2017 жылға дейін Парламент мүшесі, ал 2009 жылдан 2017 жылға дейін Жаңа Зеландияның «Жасыл партия» аялының тең төрағасы болды. Тюрей 2017 жылдың 9 тамызында тұрмыстық мақсаттағы жәрдемақы алу үшін Әлеуметтік даму министрлігіне жалған мәлімдеме жасағаны, сондай-ақ 23 жасында сайлауға қатысуға құқығы болмаған округте дауыс беруге тіркелгені туралы мәлімдемесінен туындаған саяси жанжалдың нәтижесінде тең төрағалық лауазымынан кетті. Ол 2017 жылғы жалпы сайлауға дейін «Жасыл партияның» тең төрағасы және тізімдік кандидат ретіндегі қызметінен қалып, саясаттан зейнетке шықты.

Алғашқы жылдар

Метирия Турей Солтүстік аралдағы Палмерстон-Норт қаласында жұмысшы топтық маори отбасында өсті. Ол Нгати Кахунгуну және Ати Хау нуи а Папаранги тегінен. 1989 және 1991 жылдар аралығында Турей Те Иви Маори Равакоре о Аотеароаның "Бастығы" ("Tumuaki") болды және Те Роупу Равакоре о Аотеароа қызметінде болды. Турей "Рандом Троллопс" атты перформанс өнер тобының негізін қалаушы мүшесі болды. Ол Окленд университетінде құқық білімін алды, кейін Симпсон Гриерсон фирмасында коммерциялық заңгер болып жұмыс істеді.

Саяси мансап

Ол 1993 жылғы сайлауда McGillicuddy Serious партиясынан, 1996 жылғы сайлауда Aotearoa Legalise Cannabis партиясынан, ал 1999 жылғы сайлауда қайтадан McGillicuddy Serious партиясынан кандидат болды. 2001 жылы ол Окленд қаласының мэрі лауазымына Жасыл партиясынан түсті, сайлауда 2,05% дауыс алып, бесінші орынды иеленді.

Парламент мүшесі

2002 жылғы жалпы сайлауда Жасылдар партиясы 7,00% дауыс алып, парламентте 9 орынға ие болды. Түрей партия тізімінде 8-орында болғандықтан, депутаттық тізім арқылы парламентке өтті. Сайланғаннан кейін Түрей Симпсон Гриерсон фирмасындағы корпоративтік заңгер қызметінен кетіп, Парламент мүшесі болды. Ол 2005 жылғы сайлауда Жасылдардың тізімінде 6-орында орналасып, парламенттегі орнын сақтап қалды.

2005-2008 жылдар

2009 жылы Түрэйдің Есірткі заттарды дұрыс пайдаланбау (дәрілік марихуана) туралы заң жобасы депутаттардың таңдауы арқылы мақұлданды. Заң жобасы бірінші оқылымда жалтару дауысына түсті, бірақ 84-34 есебімен жеңілді. Сол жылы оның Алкогольдік жарнама (телевизия және радио) туралы заң жобасы да таңдалып алынды, бірақ ол да сәтсіз аяқталды. 2008 жылы ол Жасыл партия тізімінде 4-орында болды және Дунедин Солтүстік сайлау округінен кандидат болды. Ол Дунедин Солтүстік сайлау округінде Лейборист партиясының өкілі Пит Ходжсонға жеңіліп, дауыстардың 11,09%-ын алып үшінші орынға ие болды. Дегенмен, ол Жасыл партия тізіміндегі жоғары орнының арқасында парламентке оралды.

2008-2011 жылдар

2009 жылдың 30 мамырында Турэй Жасыл партияның төртінші басшысы (және екінші әйел басшысы) болып сайланды. Жасыл партия саясатына сәйкес, басшылықта ер және әйел өкілдері болуы тиіс. Ол тәжірибелі депутат Сью Брэдфордтан бұрын сайланды. 2009 жылдың шілдесінде Турэйдің дельфиндер мен басқа да теңіз жануарларын қорғауды күшейтуге бағытталған Теңіз жануарларын қорғау заңын реформалау туралы заң жобасы депутаттардың таңдауы арқылы қарауға алынды. Аталған заң жобасы сол айдың соңында бірінші оқылымда қолдау таппады. 2009 жылдың қыркүйегінде Турэй Жаңа Зеландияның ұлттық парктерінде кен өндіруге рұқсат беру жоспарларына қарсы Жасыл партияның науқанын жетекшілік етті. Оның Ұлттық парктерінің қорғауын күшейтуге бағытталған Мемлекеттік минералды ресурстар (Төртінші тізімдегі мемлекеттік қорғау жерлерін қорғау) туралы түзету заң жобасы 2010 жылдың сәуірінде депутаттардың таңдауы арқылы қарауға алынды.

2011-2014 жылдар

2012 жылдың қазан айында оның Қылмыстық табыстарды қайтарып алу туралы 2009 жылғы заңға (Казиноларға қатысты қолданылуы) түзету туралы заң жобасы тарту арқылы іріктеліп алынды. Бірақ, бірінші оқылымнан бұрын National, ACT және United Future партиялары оған дауыс бермейтіндерін айтты. Турей, Жасыл партияның қалған бөлігімен бірге, 2013 жылғы Неке (Неке туралы анықтама) түзету заңына қолдау көрсетті, бұл Жаңа Зеландияда бір жынысты жұптарға заңды түрде үйленуге мүмкіндік берді.

2017 жылғы жалпы сайлау

2017 жылғы сайлау науқаны барысында Тюрей TVNZ арнасының Q+A шоуындағы сұхбатында Жаңа Зеландияның Бірінші партиясының лидері Уинстон Петерстің "иммиграцияға қатысты өте нәсілшілдік көзқарас салдарынан" сәттілікке жеткенін ашық айтты. Оның бұл мәлімдемесі Петерстің және Жаңа Зеландияның Бірінші партиясының вице-лидері Трейси Мартиннің күшті сын-қарысына ұшырады. Мартин Тюрейдің пікірін жоққа шығарып, сайлаудан кейін Жасылдар партиясының Жаңа Зеландияның Бірінші партиясымен келіссөздеріне жағымсыз әсер ететінін ескертті. Тюрей кешірім сұраудан бас тартып, сайлаудан кейін Жасылдар партиясының Жаңа Зеландияның Бірінші партиясымен коалициялық келісімге келуге әлі де дайын екенін мәлімдеді. 2017 жылдың 16 шілдесінде Жасылдар партиясының 2017 жылғы сайлау науқанының ашылуында Тюрей 1990 жылдардың басында үш жыл бойы әлеуметтік жәрдемақыны заңсыз алғанын мойындады, ол Work and Income New Zealand ұйымына пәтерлестерінен жалдау ақысын алғанын жасырғанын айтты. Тюрей бұл әрекетін өзінің және кішкентай қызының өмір сүру үшін "Тұрмыстық мақсаттағы жәрдемақыға" тәуелді болғандығымен түсіндірді. Науқан барысында Тюрей жалғыз ата-аналар мен төмен кірісті отбасыларға берілетін тұрмыстық мақсаттағы жәрдемақыны көтеруді жақтады. Тюрейдің бұл ашық мәлімдемесі басқа саясаткерлердің, Жаңа Зеландия БАҚ-тарының және блогерлердің қарама-қарсы пікірлерін, сондай-ақ Әлеуметтік даму министрі Энн Толлидің, Лейбористік партияның лидері Эндрю Литтлдің және БАҚ комментаторлары Барри Сопер мен Патрик Гоуэрдің сынына ұшырады. Солшыл журналист Крис Троттер мен блогер Мартин Брэдбери оны қолдап, Work and Income ұйымының жәрдемақы алушыларға "жазалаушылық" қарым-қатынас жасайтынын айыптады. 22-27 шілде аралығында өткен Colmar Brunton сауалнамасы бойынша Жасылдар партиясына қолдау 15%-ға дейін өсті, ал Лейбористік партияға қолдау 24%-ға дейін төмендеді. Төмен рейтингілер Литтлдің 1 тамызда Лейбористік партия лидерлігінен кетуіне себеп болды. Жаңа Зеландия салық төлеушілерінің одағының оңшыл қысым тобы оған 57 000 доллар көлемінде залал өтеу талабын жібермек екенін мәлімдеді, бірақ ол бұл саяси трюк екенін және жауап бермейтінін айтты. Кейбір жәрдемақы алушылар мен кедейлікке қарсы күрес топтары Тюрейді қолдады, ал ол Work and Income ұйымынан өздерінің жәрдемақылары туралы ақпаратты жасырып жүрген басқа да жәрдемақы алушылармен сөйлескенін айтты. 2017 жылдың 26 шілдесінде Тюрей Әлеуметтік даму министрлігінің тергеу бөлімімен кездесіп, қайтарып беруге тиіс соманы есептеуі туралы мәлімдеді. Кейін 1993 жылы Тюрейдің баласының әкесімен бір мекенжайда дауыс беруге тіркелгені белгілі болды. Тюрей әкесімен бірге тұрмағанын жоққа шығарды, өйткені бұл оның тұрмыстық мақсаттағы жәрдемақы алу құқығынан айырылуына әкелер еді. Ол бұл мекенжайға досына дауыс беру үшін тіркелгенін, мұндай әрекеттің Сайлау заңы бойынша құқық бұзушылық екенін мәлімдеді. 2017 жылдың 7 тамызында Жасылдар партиясының депутаттары Дэвид Клендон мен Кеннеди Грэм 2017 жылғы сайлауда Жасылдар партиясының кандидаттарынан бас тартатындарын мәлімдеді, себебі партия оларды орнынан алуға тырысқан. Тюрей 2017 жылдың 9 тамызында Жасылдар партиясының тең төрағасы лауазымынан және 2017 жылғы сайлауға тізім бойынша үміткер ретінде кетіп, "отбасына жасалған бақылау төзімсіз болды" деді. Ол сайлаудан кейін парламентке қайта оралмайтынын мәлімдеді. 26 тамыздағы санында New Zealand Listener газеті жағдайды былай қорытындылады: "Метирия Тюрейдің жәрдемақы және сайлау алаяқтығын мойындауы оның мансабын ғана аяқтаған жоқ, сонымен қатар екі әріптесін құлатты, жақсы сауалнама рейтингін құртты және Лейбористік партияның басшылығын ауыстыруына және тағдырын өзгертуіне әкелді. Бұл жағдайға қатысты Жаңа Зеландия БАҚ-тарының қоздырған шуы және негізгі БАҚ-тардың жәрдемақы алаяқтығын кеңінен жариялауы БАҚ-тың саяси күн тәртібін ілгерілетуіне байланысты мәлімдемелерге әкелді. Атап айтқанда, бұл жағдай Билл Инглиштің (және БАҚ пен қоғамдық наразылықтың салыстырмалы түрде аздығы) және аз дәрежеде Джон Кейдің жағдайымен салыстырылды. The Spinoff журналының журналисі Мадлен Чэпманның айтуынша, Тюрейдің отставкаға кетуі Ардерннің өзінің командасының екі мүшесін, яғни Грант Робертсон мен бас штаб жетекшісі Нил Джонсты Жасылдар партиясының тең төрағасы Шоуға және оның командасына Ардерннің еңбекші үкіметінде Тюрейге министрлік лауазым бермейтінін хабарлау үшін жібергенінен туындады. Тюрей өзінің беделін сақтау үшін баспасөз мәслихатын ұйымдастырып, еңбекші үкіметінде министрлік лауазым сұрамағанын, бірақ 2017 жылғы сайлауға дейін Жасылдар партиясының тең төрағасы болып қалатынын мәлімдеді. 2017 жылғы сайлауда Тюрей Те Тай Тонга маори сайлау округінен (Веллингтон және Оңтүстік Аралдың барлық аймақтарын қамтиды) үміткер болды. Ол Лейбористік партияның үміткері Рино Тирикатенге жеңіліп, саясаттан кетті.

During the 2017 election campaign, Turei publicly stated during an interview on TVNZ's Q+A Show that the New Zealand First leader Winston Peters "was on a roll partly because of a very racist approach to immigration." Her comments triggered fierce criticism from Peters and NZ First Deputy Leader Tracey Martin, who rejected Turei's claims and warned that there would be consequences for the Greens in any post election talks with NZ First. Turei refused to apologise and reiterated that the Greens were still committed to negotiating a coalition deal with NZ First following the election. On 16 July 2017, during the launch of the Green Party's 2017 election campaign, Turei admitted to benefit fraud over a period of three years in the early 1990s, stating that she had not disclosed to Work and Income New Zealand that she was accepting rent from flatmates. Turei justified her action on the grounds that she and her young daughter depended on the Domestic Purposes Benefit to survive. During the campaign, Turei advocated raising the domestic purposes benefit for solo parents and low income families. Turei's disclosure attracted polarising responses from other politicians, the New Zealand media, and blogosphere, and criticism from Social Development Minister Anne Tolley, Labour Party leader Andrew Little, and media commentators Barry Soper and Patrick Gower. The left wing journalist Chris Trotter and blogger Martyn Bradbury spoke out in support of her, faulting what they considered Work and Income's "punitive" treatment of beneficiaries. When the next Colmar Brunton poll came out covering the period 22 to 27 July, the Green vote had surged to 15%, with some of the support coming from Labour which had fallen to 24%. The low ratings caused Little to resign the Labour Party leadership on 1 August. The right wing pressure group New Zealand Taxpayers' Union announced it would invoice her $57,000 in damages but she said it was a political stunt and she would not respond. Some beneficiaries and anti poverty advocacy groups spoke in support of Turei and she said she had spoken with other beneficiaries who had been withholding information about their benefit status from Work and Income. On 26 July 2017, Turei announced that she would be meeting with the Ministry of Social Development's investigative unit to calculate how much she would pay back in compensation. It was then revealed that in 1993 Turei had been enrolled to vote at the same address as her child's father. Turei denied living with the father, which would have disqualified her eligibility for the domestic purposes benefit. She stated that she had enrolled at that address in order to vote for a friend; such conduct constitutes an offence under the Electoral Act. On 7 August 2017, Green Party MPs David Clendon and Kennedy Graham announced that they were planning to resign as Green Party candidates for the 2017 election, due to the fraud revelations and Turei's handling of the resulting situation. after the party made moves to remove them. Turei resigned as co leader of the Green Party and as a list candidate for the 2017 election on 9 August 2017, saying that the "scrutiny on [her] family has become unbearable." She stated that her intention was to not return to Parliament after the election. In its 26 August edition, the New Zealand Listener summarised the situation as follows:

text=Metiria Turei's spectacular own goal in admitting to benefit and electoral fraud not only effectively ended her career but also took down two of her colleagues, savaged a healthy poll rating and led to Labour's changing of the guard and reversal of fortunes. The media outcry over the case and extensive coverage given to the benefit fraud by the mainstream media in New Zealand has led to claims of political agendas being promoted by the media. Specifically the case has been contrasted with that of Bill English (and the relative lack of media and public "outrage"), and to a lesser extent, that of John Key. According to The Spinoff journalist Madeleine Chapman, Turei's resignation had come as a result of Ardern sending two members of her team, rumoured to be Grant Robertson and her chief of staff Neale Jones, to inform Greens co leader Shaw and his team that Ardern would not be giving Turei a cabinet or ministerial position within a potential Labour government. As a face–saving measure, Turei had organised her own press conference where she announced that she would not ask for a ministerial position in a Labour–led government but would remain co leader of the Greens until the 2017 election. During the 2017 election, Turei contested the Te Tai Tonga Māori electorate (which covers Wellington and the entire South Island). She was defeated by Labour's candidate Rino Tirikatene and retired from politics.

Саясаттың кейінгі өмірі

2018 жылдың қазан айында Метирия Төрей саясаттан кеткеннен кейін алғашқы сұхбатын берді. Сұхбатта ол Дунедин өнер мектебінде сурет өнерін оқып жатқанын және Дунединдегі Blue Oyster Art Project Space галереясында "wā o mua" топтық көрмесіне жұмыстарын ұсынғанын мәлімдеді. Оның футуристикалық "tūruapō" өнер жинағы 2021 жылы Оклендтегі Уоллес өнер орталығында көрмеге қойылды. Қазіргі таңда (2022) Отаго университетінде заң ғылымдарының лекторы болып жұмыс істейді.

Жеке өмір

Метирия Тюрейдің Пиупиу Тюрей есімді қызы бар және ол Уорвик Стэнтонға үйленген. 2014 жылдың ақпан айында Тюрей және оның күйеуі Дунединнің солтүстігіндегі Блюскин шығанағының жағалауына жақын Вайатиде тұрды. Блюскин шығанағы – теңіз жағасындағы құятын жер. Ол сондай-ақ сахналық өнерге әуес және "Рандом Троллопс" атты өнер тобында, сондай-ақ өз үйінде ортағасырлық қайта жаңғырту шараларында қатысты. Тюрей Адриен Винкельманнның пиджактарын кигені үшін Ұлттық партияның бірнеше депутаттары, оның ішінде Джудит Коллинз сынға алды.