Кіріспе

2001 жылы Ричард Томас пен Стюарт Лидің британдық мюзиклі

«Джерри Спрингер: Опера» – Ричард Томас пен Стюарт Лидің «Джерри Спрингер» ток-шоуы негізінде жазған британдық мюзиклі. Онда христиандық тақырыптарды бейкүнәлікпен қарау, көптеген арсыз сөздер және түс көру сияқты суреттер бар, мысалы, Ку Клукс Клан мүшелерінің шлепке би билеуі. Мюзикл 2003 жылдың сәуірінен 2005 жылдың ақпанына дейін Лондонда 609 рет қойылып, 2006 жылы Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарда болды. Ол төрт «Лоуренс Оливье» сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Жылдың ең жақсы жаңа мюзиклі» сыйлығы да бар. Солтүстік Америкадағы тұңғыш қойылымы Лас-Вегастағы «MGM Grand» сарайында өтті. Мюзикл бірнеше американдық өңірлік театрлар тарапынан қойылды және 2008 жылдың 29-30 қаңтарында Нью-Йорктегі «Карнеги Холл» концерт залында дебют жасады. Харви Кейтель Джерри рөлін ойнады. 2005 жылдың қаңтарында «BBC Two» телеарнасында көрсетілгеннен кейін 55 000 шағым түсті. «Christian Voice» ұйымы «BBC» кеңселерінің тоғызында көрсетілімге қарсы көшеде наразылық акциясын ұйымдастырды және екінші акттегі христиандық кейіпкерлердің бейнеленуіне байланысты дінге қарсы қылмыс жасады деген айыптауды жариялады. «Христиандық институт» «BBC»-ге қарсы жеке сот ісін қозғауға тырысты, бірақ судья шақыру қағазын беруден бас тартты, ал бұл шешім Жоғары сотта да қолдау тапты. 2006 жылы гастрольдік аялдамаларда және интернетте наразылық акциялары жалғасты.

Бірінші акт

Джерри Спрингердің атышулы телешоуына келгенін көрермендері қызу қарсы алады. Оның бірінші қонағы Дуайт, Персиканы Зандрамен алдап жүр. Үшеуі төбелес шығарып, Джерридің күзетшілері оларды айырып тастайды. Джерриге ішкі Валькириясы қысқаша сөгіс айтады. Дуайт сондай-ақ Тремонт есімді киім ауыстырушымен де астыртын қарым-қатынаста болады. Жарнамадан кейін Джерридің екінші қонағы Монтел, өзінің серіктесі Андреаға нәрестедей киінуді ұнататынын және оны кішкентай қыз болып киінетін Бейби Джейнмен алдап жатқанын айтады. Джерридің көңіл көтерушісі Андреаның жағдайына күшті соққы береді және жұмыстан босатылады. Джерри тағы да ішкі Валькириясымен күреседі. Джерридің соңғы қонақтары – Шонтел мен оның күйеуі Чакки. Ол стриптизер болғысы келеді және анасы Айрин келгенге дейін биін көрсетеді. Айрин Шонтелге шабуыл жасайды. Чакки өзін кінәлі емес деп мәлімдейді, бірақ Джерридің құпия камерасы Чаккидің стриптиз клубтарының тұрақты тұтынушысы және Ку-Клукс-Клан мүшесі екенін көрсетеді. Клан сахнаға көтеріледі, ал көңіл көтеруші Монтелге тапанша береді. Көңіл көтеруші Монтелді итеріп, ол Джерриді қатен атып жаралайды.

ІІ акт

Джерри мүгедек арбада жараланған күйінде, оның күзетшісі Стивпен бірге табылды. Оқиға орны – тазару орны, тұманға толы шұрайлы дала. Джерри өзінің ток-шоу қонақтарының көріністерімен кездеседі, олардың бәрі де жағымсыз тағдырға ұшыраған. Джерри өз іс-әрекеттерін көріністерге түсіндіруге тырысады. "Жылытушы" келіп, ол шайтан екені белгілі болады. Бейби Джейн шайтаннан Джерридің жанын сақтауды өтінеді. Шайтан Джерриді арнайы шоу жасау үшін өзімен бірге тозаққа қайтаруға мәжбүрлейді.

ІІІ акт

Джерри тозаққа өзінің жер бетіндегі телестудиясының күйген нұсқасына келеді. Көрермендер қабырғадағы жарықтарға тігіліп қалады. Джерри Бейби Джейн дайындаған, іс-шараны жүргізіп тұрған Шайтанды таныстыратын карточкаларды оқиды. Шайтан жұмақтан қуылғаны үшін кешірім сұрайды және жұмақ пен тозақты қайта біріктіруді қалайды. Джерри карточкаларды адал оқып, келесі қонақ – Монтелге ұқсайтын Исаны таныстырады. Иса мен Шайтан бір-бірін айыптайды. Адам мен Хауа келесі болады; олар Чакки мен Шонтелді еске салады. Олар Исамен дауласып, Ева соңында оған шабуыл жасайды. Иренге ұқсайтын Исаның анасы Мәриям Исаны кінәлайды. Барлығы Джерриге қарсы шығады, ол кереметке үміттеніп тұрады. Құдай мен періштелер келіп, Джерриден жұмаққа көтеріліп, Құдайға адамзатты бағалауға көмектесуін сұрайды. Ол ұсынысты қабылдайды, бірақ періштелер мен шайтандар Джерри үшін тартысқа түседі; және ток-шоу жүргізушісі өзін оттың шұңқырының үстінде ілініп тұрғанын көреді. Джерри өмірін сақтап қалу үшін бірнеше сөздер айтады, бірақ ақырында мойынып, көрермендерге әсер ететін шыншыл мәлімдеме жасайды. Шайтандар, періштелер және барлығы өмірді мақтаған ән шырқайды. Қайта жерге басқанда, Бейби Джейн Джерриге Жерге қайта оралу керектігін айтады. Джерри телестудиясында оянады, оның өмірі Стивтің құшағында тоқтап, ақырында сарқып барады. Джерри соңғы сөздерін айтады, бәрі қайғыға батып, көңілі құлазып кетеді.

Өмірбаян

Ричард Томастың бір актілі операсы, «Туреттің Дивасы», 2000 жылдың мамыр айында Лондонның Баттерси өнер орталығында (BAC) қойылды, онда бұзық отбасының екі мүшесі бір-біріне дөрекі сөздер айтты. Бұл Томасты жеке шоуын жасауға итермеледі – «Джерри Спрингер туралы опера қалай жазуға болады», ол 2001 жылдың ақпан айында BAC-та орындалды. 2001 жылдың мамырында Томас BAC-ке «Джерри Спрингер туралы опера қалай жазуға болады» шоуымен қайтып келді, оған шағын студиялық театрда төрт әнші ​​қосылды. Бұл оң пікірлер мен инвестиция тартты. Стюарт Ли Томаспен бірігіп, екеуі «Джерри Спрингер: Опера» жаза бастады.

Баттерси өнер орталығы мен Эдинбург фестивалі

Шоу алғашқы қойылымын 2001 жылдың тамызында, әлі де дамып жатқан кезінде, BAC-та 12 актерден тұратын құраммен көрсетілді. Ол бір апта бойы сатылып, толық толды. 2002 жылдың ақпан айында шоу қайтадан BAC-қа оралғанда, үш апталық көрсетілімдер алдын ала сатылып бітті. Содан кейін шоу 2002 жылдың тамызында Эдинбург фестивалінде концерттік түрінде орындалды, бұл да толық сатылды. Джерри Спрингер шоуды көріп, мақұлдады, "Мен өзім ойлаған едім" деді. Эдинбургтегі көрсетімдерде Тремонт кейіпкері енгізілді – бұл екі бұрынғы кейіпкердің біріктірілген нұсқасы. Австралияда туған актер Эндрю Бевис осы жаңа рөлді жасады. Фестиваль аяқталғаннан кейін Николас Хитнер Лондонның Ұлттық театрының директоры ретіндегі алғашқы маусымында осы шоуды қосуды ұсынды.

Ұлттық театр және Кембридж театры

Музыкалықтың алғашқы толыққанды сахналық қойылымы 2003 жылғы 29 сәуірде Ұлттық театрда 33 актерден тұратын құраммен, оның ішінде Бевис Тремонт рөлінде және Майкл Брэндон Джерри рөлінде орындалды. Көрермендерге толы залдарда ойналып, жағымды пікірлер алды. Шоу 2003 жылғы 30 қыркүйекте Ұлттық театрда соңғы рет көрсетілді, содан кейін Вест-Эндке көшті. 2003 жылғы 10 қарашада шоу Кембридж театрында Ұлттық театрдың қойылымындағы актерлердің сол құрамымен ашылды және 2005 жылғы 19 ақпанға дейін онда өтті, содан кейін Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар бастады. Вест-Эндтегі қойылымды British Sky Broadcasting компаниясы демеушілік етті. 2004 жылғы 12 шілдеде Дэвид Соул Майкл Брэндоннан Джерри рөлін қабылдады. 2004 жылы Бродвейде қойылым қойылатыны жарияланды, бірақ кейін ол жойылды.

2006 жылғы Ұлыбритания гастролі

2005 жылдың қыркүйегінде, Лондонның Вест-Эндідегі қойылым аяқталғаннан кейін жеті ай өткен соң, бұл қойылым Ұлыбританияның 21 аймақтық театры бойынша гастрольдік сапарға шығатыны жарияланды. Бастапқыда қойылымды өткізуге жоспарланған тоғыз театр, "Christian Voice" ұйымы пикет ұйымдастыруы мүмкін екенін мәлімдегеннен кейін, сапарынан бас тартты. Бұған қоса, Англияның өнер кеңесі қаржыландыру өтінімін қабылдамады, шешімнің шоудың коммерциялық табысына негізделгенін, ал емес "экстремистік топтардың қысымына" байланысты екенін түсіндірді. Гастрольдік сапар 22 аптаға созылды және 2006 жылдың 27 қаңтарында Плимут қаласындағы Корольдік театрда басталды. Плимут қаласындағы қойылым ашылғанға дейін, оңшыл "Британдық Ұлттық партиясының" мүшелері жергілікті деңгейде қойылымдарға қарсы науқанға қатысып жатқаны хабарланды, бірақ "Christian Voice" олардың қатысуын жақтырмайтынын мәлімдеді. Гастрольдік сапарға Лондондық қойылымның бірнеше актері қатысты, ал америкалық актер Рольф Саксон Джерри Спрингер рөлінде Дэвид Соулды ауыстырды. Гастрольдік қойылымда декорациялар мен эффектілер қарапайымдатылған, сондай-ақ сахнадағы "көрермендер" саны да азайтылды.

Нью-Йорк

Шоу 2005 жылы Бродвейде ашылуы тиіс еді, бірақ ол ешқашан қойылған жоқ. Шоу 2008 жылдың қаңтар айында Нью-Йорктегі Карнеги залында Харви Кейтель басты рөлді ойнаған екі концерттік қойылымда орындалды. Шоу 57-ші көшеде американдық «TFP» ұйымы пикетке шығарды, олар спектакльдің айқышқа шегелену, мисса, евхаристияны қорлағанын, сондай-ақ Исаны «семіз» және «біршама гомосексуалды» деп бейнелегенін «құдайға қарсы мазмұн» деп атады. Шоудың Нью-Йорктегі алғашқы ресми қойылымы 2018 жылдың 23 қаңтарынан 11 наурызына дейін Бродвейден тыс Першинг-сквердегі қолтаңба орталығында өтті, онда Терренс Манн басты рөлді, ал Уилл Свенсон Шайтан рөлін ойнады. Спектакльді «The New Group» ұйымы Джон Рандо режиссерлігімен қойды және 2018 жылдың 1 сәуіріне дейін ұзартылды, ал Мэтт МакГрат Джерри Спрингер рөлін қабылдады. 2018 жылғы қойылым құдайға қарсы мазмұны үшін аз дау тудырды. Дегенмен, қойылым сынға ұшырады, екінші және үшінші актілер тек «сапалы драматургияны бағалайтындарға» ғана ренжітетіндей болды. Тағы бір сыншы Операның шабуылдайтын және комедиялық қырын Спрингердің төмендеген мәдени маңызы мен қазіргі заманғы дискурстың өзгеруіне байланысты жоғалтқанын айтты. 2018 жылы сұхбат бергенде Ричард Томас Операның дөрекі сөздерін және құдайға қарсылықты қорғады, бірақ гомосексуалдық айыптауларды «қажетсіз агрессивті» деп алып тастағанын мойындады.

Австралия

Бұл пьеса 2009 жылдың 21-26 сәуір аралығында Сидней опера театрында қойылды. Басты рөлдерде Дэвид Уэнхам (Джерри), Дэвид Беделла (Джонатан Вейрус/Шайтан), Урсула Йович (Андреа/Архангел Михаил), Кейт Миллер Хайдке (Бейби Джейн), Элисон Джиар (Шонтел/Ева) және Маркус Грэм (арнайы қонақ жұлдызы) болды. Сондай-ақ Эндрю Бевис және Джеймс Миллар да қатысты.

Канада

Канададағы алғашқы қойылым 2009 жылғы 16 қаңтарда Онтарио штатының Торонто қаласындағы Харт Хаус театрында өтті. Оны театр сыншысы және режиссер Ричард Узуниан қойды. Музыкалық жетекшісі – Лили Линг, хореографиялық жетекшісі – Шэннон Коут. Бұл қойылым 2008-09 маусымында Торонтода ең көп сатылған шоу болды. Басты рөлде Байрон Руз, ал «Джонатан/Шайтан» рөлінде Жан Пол Бевилаккуа ойнады. Басқа да канадалық актер құрамында Линда Галлант (Шонтел/Ева), Скотт Горман (Монтель/Адам), Джоселин Говард (Пирсик/Бейби Джейн), Бранди Хьюитт (Зандра/Ирен/Мэри), Иан Бендер (Тремонт/Габриэль), Бенджамин Мель (Чакки/Иса), Хейли Тоан (Андреа/Ангел Майкл), Грегори Финни (Двайт/Құдай) және Джеймс Шедлич (Стив Уилкос) болды.

Ирландия

NYMT (Ұлттық жастар музыкалық театры) Ирландия Джерри Спрингер: Операның Ирландиядағы тұңғыш қойылымын Дублин қаласындағы Гранд Канал театрында сахналады. Симон Делани Джерри рөлінде, ал Эон Кэннон Джонтан Вейрус/Шайтан рөлінде ойнады. Көрсетілім 2011 жылдың 31 қазанынан 5 қарашасына дейін жалғасты.

Ұлыбритания

2019 жылдың тамызында «Northern Ricochet» өндіріс компаниясы Манчестердегі «Хоуп Милл» театрында «Джерри Спрингер: Опера» спектаклін бір ай бойы қойды. Режиссерлігін Джеймс Бейкер жасады, хореографиясы – Синди Ричардсон, жарық дизайны – Аарон Дж. Дутсон, декорациясы – Виктория Хинтон, дыбыс дизайны – Крис Богг жасаған. Басты рөлді Майкл Хоу орындады, оған Мэри/Зандра/Ирене рөлінде Элизабет Чадвик, Чакки/Адам рөлінде Робби Уо, Шонтел рөлінде Сиси Хауэллс, Двайт/Құдай рөлінде Мэтт Бонд, Персик/Бейби Джейн рөлінде Эмили Честертон, Андреа/Архангел Майкл рөлінде Джорджина Джеймс, Стив рөлінде Кай Джоли, Шайтан/Джонатан Уэйрус рөлінде Том Ллойд, Тремонт/Ангел Габриэль рөлінде Эндрю Патрик Уокер, Эмили Кларк және Меган Дэвис Труин (дублер/ансамбль) және 13 адамнан тұратын хор қатысты.

Қарсылық және дау

BBC студиясындағы христиандық наразылықтардан өзге, 2006 жылғы гастрольдер барысында бірнеше оқиға орын алды. "Манчестер ивнинг ньюс" газетінің рецензенты наразылықты орынсыз деп есептеп, "батыл және скандалды, бірақ соңында моральдық және ой тартатын қойылым, өмірінде ашудың бір дозасын қабылдай алатын әркімге ұсынылады" деп жазды. Тағы бір рецензент: "Осылай ренжімеңіз, түсіріп тастаңыз да, ләззат алыңыз" деп кеңес берді. Бирмингемде қойылымға бірнеше наразылық білдірушілер келді, ал көрермендерге жарнама парақшалары ұсынғанда, олар пікір таласып, жағдайды шиеленістірді. Йорк қаласында "Сақшы Армиясы" мен "Христиандық Дауыс" ұйымдарының аз ғана өкілдері жарнама парақшаларын таратты. Эдинбургте "Христиандық Дауыс" ұйымының бір өкілі бірнеше кеш бойы жарнама парақшаларын таратты. Кардифф және Оңтүстік Уэльс аймағында 100 шіркеу басшысы қойылымның тоқтатылуын тілейтін хатқа қол қойды. Уэльс архиепископы Барри Морган қойылымның "қасақана мазалаушылық" екенін айтып, алаңдаушылығын білдірді. Ол былай деді: "Бұл операның продюсері егер ол діни жеккөрушілікті тудыра алса, опера өз міндетін орындаған болады дейді: менің ойымша, опера үшін мұндай ниет қорқынышты". Жүздеген христиандар Уэльс Мыңжылдық орталығының алдында наразылық білдіріп, плакаттарды көтеріп, театрға келген көрермендерге ән шырқады. Абердинде "Христиандық Институт" жергілікті кеңес мүшелеріне, "Абердин сахналық өнері" және "Пресс және Журнал" басқармаларының директорларына лобби жасау үшін жақтастарын іздеді. Стюарт Ли бұл реакцияны қойылымға ең қатыгез реакциялардың бірі деп атады. Нәтижесінде, театр алдында бірнеше адам ғана жарнама парақшаларын тарата отырып, пикетке шықты.

Марапаттар мен ұсыныстар

Шоу 2004 жылғы Лоренс Оливье сыйлығында төрт марапатты жеңіп алды: «Ең жақсы жаңа музыкалық қойылым», «Ең жақсы дыбыс дизайны», «Музыкалық қойылымдағы ең жақсы актер» (Дэвид Беделла) және «Музыкалық қойылымдағы ең жақсы қосалқы рөл» (Хор). Сондай-ақ, ол 2004 жылғы Critics' Circle Theatre Awards, 2003 жылғы Evening Standard Awards және 2004 жылғы WhatsOnStage.com Театр көрермендерінің таңдау сыйлығында «Ең жақсы жаңа музыкалық қойылым» және «Лондонның жылдың жаңа жұлдызы» (Бенджамин Лейк) аталымдары бойынша жеңіске жетті. Шоу 2003 жылы Nowt2Do.com Awards-та төрт марапатқа ие болды: «Музыкалық қойылымдағы ең жақсы актер» (Дэвид Беделла), «Музыкалық қойылымдағы ең жақсы актриса» (Алисон Джиар), «Лондондағы ең жақсы қойылым» және «Ең көңілді қойылым». 2006 жылы шоу TMA Awards-та «Ең жақсы гастрольдік өндіріс» жүлдесін жеңіп алды. Бұл – барлық төрт «Ең жақсы музыкалық қойылым» сыйлығын жеңіп алған жалғыз қойылым.

Лондондық түпнұсқалық өндіріс

2003 жылғы сыйлық табыс ету рәсімі Санат Тұрғызылғандар Нәтижесі 2003 жылғы Evening Standard сыйлығы Ең үздік мюзикл Nowt2Do.com сыйлығы Ең үздік Лондондық қойылым Ең үздік мюзиклдегі актер Дэвид Беделла Уиллс Морган Ең үздік мюзиклдегі актриса Элисон Жиар Ең үздік актерлік ансамбль Ең көруге тұрарлық мюзикл Көңілді кеш Ең ойын-сауыққа толы кеш Ең әсерлі қойылым Ең ерекше кеш 2004 жылғы Critics' Circle Theatre сыйлығы Ең жаңа мюзикл Ең үздік мюзиклдегі актер Дэвид Беделла Майкл Брендон Ең үздік мюзиклдегі актриса Элисон Жиар Мюзиклдегі екінші рөльдегі ең үздік орындаушы Хоры Ең үздік режиссер Стюарт Ли Ең үздік театр хореографы Дженни Арнольд Ең үздік дыбыс режиссері Майк Уолкер Laurence Olivier сыйлығы Ең жаңа мюзикл Ең үздік мюзиклдегі актер Дэвид Беделла Майкл Брендон Ең үздік мюзиклдегі актриса Элисон Жиар Мюзиклдегі екінші рөльдегі ең үздік орындаушы Хоры Ең үздік режиссер Стюарт Ли Ең үздік театр хореографы Дженни Арнольд Ең үздік дыбыс дизайны Майк Уолкер Theatregoers' Choice сыйлығы Ең жаңа мюзикл Ең үздік мюзиклдегі актер Дэвид Беделла Майкл Брендон Ең үздік мюзиклдегі актриса Элисон Жиар Жылдың ең жаңа келгені Бенджамин Лейк Ең үздік хореограф Дженни Арнольд

Теледидарлық хабар тарату

Джерри Спрингер: Опера 2005 жылғы 8 қаңтарда BBC Two телеарнасында Джерри Спрингер тақырыбындағы кешкі бағдарламаның бір бөлігі ретінде көрсетілгенде көп дау тудырды. Көрсетілім туралы жаңалықтар теледидар стандарттарын сақтаушы Mediawatch ұйымын BBC төрағасы Майкл Грейдке хат жазып, мюзиклді көрсету туралы шешімді қайта қарауды сұрануға итермеледі. 7 қаңтарда, эфирден бір күн бұрын, BBC мюзиклді көрсету жоспарына қатысты 47 000-нан астам шағым түскенін хабарлады – бұл британдық теледидар эфиріне қатысты ең көп шағымдардың саны еді. Дегенмен, клиенттердің шағымдарынан кейін Sainsbury's және Woolworths дүкендері DVD сатуды тоқтатуға шешім қабылдады. Көптеген блогтар мен Либералды-демократтық партиясының депутаты Линн Федерстоун дүкендердің бұл әрекетін корпоративтік цензура деп сынады, бірақ екі саудагер де мұны жоққа шығарды. Басқа дүкендердің көпшілігі DVD сатуын жалғастырды. DVD-нің түсіндірмесінде діни ұйымдардың қысымы салдарынан шоуды Ұлыбритания бойынша гастрольдеу мүмкін емес екені айтылды, бірақ DVD жарықтанғаннан кейін 2006 жылғы Ұлыбританиялық гастрольдер сәтті өтті. DVD-нің түсіндірмесінде Стюарт Лидің Алисон Джиардың импровизациялық әрекетіне наразы екені де айтылды. Екінші актідегі «Адам, Хауа және Мариям» көрінісінде Джиар Исаның белдігінің астына қолын салғанда, Иса рөлін сомдаған Леон Крейг таңғалып қарады. Ли түсіндірмеде: «Ол мұны істемегені жақсы болар еді» деді.