Кіріспе

Лайонел Барттың ағылшын мюзиклі, "Оливер!" мюзиклі. "Оливер!" - Лайонел Барттың кітабы, музыкасы және әндері бар сахналық мюзикл. Мюзикль Чарльз Диккенстің 1838 жылғы "Оливер Твист" романы негізінде жазылған. Ол 1960 жылы Лондонның оңтүстік-батысындағы Уимблдон театрында тұңғыш рет көрсетілді, содан кейін Вест-Эндте ұзақ уақыт бойы рекордтық көрсеткіштерге қол жеткізді. "Оливер!" 1963 жылы продюсер Дэвид Меррик АҚШ-қа әкелгеннен кейін Бродвейде қойылды. Ірі лондондық қайта қойылымдары 1977 жылдан 1980 жылға дейін, 1994 жылдан 1998 жылға дейін, 2008 жылдан 2011 жылға дейін және 2011 жылдан 2013 жылға дейін Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарда болды. Сонымен қатар, Кэрол Ридтің режиссерлік еткен 1968 жылғы фильмге түсірілген нұсқасы, "Үздік фильм" номинациясы да бар, алты "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. "Оливер!" британдық мектептерде мыңдаған рет қойылды және ең танымал мектеп мюзиклдерінің біріне айналды. 1963 жылы Лайонел Барт "Үздік түпнұсқа музыка" номинациясы бойынша "Тони" сыйлығын алды. "Тамақ, тамақ, даңқты тағам", "Өзіңді мойында" және "Меннің бәрін істеуге дайынмын" сияқты көптеген әндер халыққа кеңінен танымал.

Өмірбаян

Оливер! – Чарльз Диккенстің танымал туындысының сахнадағы алғашқы музыкалық бейімделуі және үлкен жетістікке ие болған туынды. 1950 жылдары Диккенстің екі мюзиклі жарық көрген, олардың екеуі де "Рождество әні" романының теледидарға бейімделуі болған. Мюзикл мақсатында Диккенстің түпнұсқа романының сюжеті қатты қысқартылды, Фагин жамандықтан гөрі көмекейлі кейіпкер ретінде көрсетілді, ал оқиғаның соңғы бөлігінің үлкен бөлігі толығымен алынып тасталды. Диккенстің романы еврей Фагинді жамандыққа толы бейнелегендігі үшін антисемиттік деп айтылса да, Барттың (өзі еврей) қойған спектаклі көбірек мейірімділікпен қарады және көптеген еврей актерлері бас рөлдерде ойнады: Рон Муди (Рональд Мудник), Джорджия Браун (Лилиан Клот) және Мартин Хорси.

Бірінші акт

Мюзикл жұмыс үйінде басталады, аштықтан зардап шеккен жетім балалар үлкен асханаға кешкі асқа кіріп жатыр. Олар тек қайнатылған тамақпен тамақтанады, бірақ бай дастарханды елестету арқылы көңілдерін көтереді ("Тамақ – нұр"). Оливер көбірек сұрауға батылдық жинап, оны бірден приходтың бастығы мырза Бамбл мен жесір Корни, жұмыс үйінің жүрексіз және ашкөз қамқоршылары ("Оливер!") ұстайды. Мырза Бамбл мен жесір Корни жалғыз қалды, ал мырза Бамбл сүйіспеншілік білдіруге тырысады ("Мен айқайлаймын!"). Жесір Корни оның ықыласына ренжігендей болады, бірақ ол ұсыныс жасағанда мырза Бамблдің құшағына түседі. Содан кейін мырза Бамбл Оливерді ұстап, оны мәйіттерді дайындаушыға, мырза Соуэрберриге ("Сатуға бала") сатуға салады. Соуэрберри мен оның әйелі Оливер мен мырза Бамблді мазақтайды ("Бұл сіздің жерлеу рәсіміңіз"), бұл мырза Бамблдің ашулануына себеп болады. Оливерді табуттармен бірге жертөледе ұйықтауға жібереді ("Махаббат қайда?"). Келесі күні таңертең Ноа Клейпол, мырза Соуэрберридің тағы бір қызметкері, Оливердің қайтыс болған анасын қорлайды, содан кейін Оливер оны ұрып-соға бастайды. Соуэрберри мен оның қызы Шарлотта, ол да Ноаның сүйіктісі, кірді. Үшеуі Оливерді табутқа кіргізеді, ал мырза Бамблді шақырады. Мас күйде келген мырза Соуэрберри жағдайды нашарлатады, және барлық шатасулар кезінде Оливер қашып кетеді. Бір апта қашып жүріп, Лондон қаласына келіп, 16 жастағы "Артфул Доджер" деп танылатын жігітпен танысады. Доджер мейірімді бала болып көрінеді және Оливерді өзімен және достарымен бірге болуға шақырады ("Өзіңді қарастыр"). Доджер, Оливерге беймәлім, қалтақшы және Оливерді Фейгиннің орнына өмір сүруге шақырады. Фейгин – тәжірибелі қылмыскер, жас жігіттерді қалта тонауға жіберетін "жалау". Оливер қылмыстың ешбір түрін білмейді және жігіттер оларды ұрлаудың орнына қолшаптар жасап жатыр деп санайды. Оливер Фейгинмен және оның жігіттерімен танысады және олардың жолдарын үйренеді ("Бір-екі қалта таңдауың керек"). Келесі күні Оливер Фейгиннің тобының үлкен мүшесі Нэнсимен кездеседі, ол Фейгиннің қорқынышты серіктесі Билл Сайкстың сүйіктісі, ол оны жақсы көретіндіктен оның қатыгездігіне төзуге мәжбүр. Нэнси, оның жақсы досы Бет және жігіттер олардың әдеттен тыс, бірақ қауіпті өмір салтын қалай жақсы көретіндері туралы ән айтады ("Бұл керемет өмір"). Оливер Нэнси мен Бетке әдепті болуға тырысып, терең иіледі. Барлық жігіттер күліп, Оливерді еліктейді. Нэнси байлардың бір-біріне қалай қарайтынын көрсету үшін Доджерді ерекшелендіреді ("Мен бәрін де жасаймын"). Нэнси мен Бет кетеді, ал Оливер басқа жігіттермен бірге тұңғыш рет қалта ұрлығымен айналысады ("Жұмысқа тез оралу"). Фейгин Оливерге Доджер мен Чарли Бейтс есімді басқа жігітпен бірге баруды айтады, бірақ Доджер мен Чарли бай қарт Мистер Браунлоудан қолшап ұрлағанда, олар қашады, қорқып қалған Оливерді қылмыс үшін тұтқындауға қалдырады ("Ұрлық").

ІІ акт

Үш мүгедек пабтың ішінде, шулы клиенттердің тілегімен, Нэнси ескі таверна әнін ("Ом Па Па") төмендегі жандармен бірге ойнатады. Билл Сайкс алғаш рет пайда болып, көпшілікті таратып жібереді ("My Name"). Доджер Фейгинге Оливердің тұтқындалуы және Браунлоулар үйіне әкетілуі туралы хабарлайды. Оливер "оларды сатып кетпесе" деп уайымдайды (яғни, топты билікке жариялау), сондықтан Фэгин мен Билл Нэнсидің көмегімен Оливерді ұрлап, қайтадан өздеріне әкелуге шешім қабылдайды. Оливерге қамқорлық жасаған Нэнси көмектесуден бастапқыда бас тартады, бірақ Билл оны физикалық зорлыққа ұшыратып, мойынсұнуға мәжбүрлейді. Осыған қарамастан, Нэнси әлі де Биллді жақсы көреді және ол да оны жақсы көреді деп сенеді ("As Long as He Needs Me"). Келесі күні таңертең Блумсберидегі Браунлоу мырзаның үйінде үй шаруасын жүргізетін миссис Бедвин Оливерге ("Where Is Love? [Reprise]") ән айтады, ал Оливер көше сатушылары күндізгі жұмысын бастағанда оянады ("Кім сатып алады?"). Мистер Браунлоу мен доктор Гримвиг Оливердің сыртқа шығуға дайын екеніне көз жеткізеді, сондықтан Браунлоу Оливерді кітап сатушыға кітаптарды қайтаруға жібереді. Оливер көшедегі сатушылардың тобын көріп, олармен бірге ән айтады ("Кім сатып алады? [Қайталау]"). Сатушылар кеткен кезде Нэнси мен Билл келіп, Оливерді алып кетеді. Олар оны Фэгиннің үйіне әкеледі, онда Нэнси Оливерді Сикс ұрудан құтқарады. Нэнси өкінішпен олардың қорқынышты өмірін еске алады, бірақ Билл Фэгин жағдайды түзетуге тырысқанда, тіршілік теріс нәрседен жақсы деп санайды ("Бұл керемет өмір [Reprise]"). Жалғыз қалған Фэгин өзінің қазіргі өмірін және болашақтағы өзгерістерді ойлайды ("Жағдайды қарастыру"), бірақ түрлі сылтауларды ойлағаннан кейін, ол бәрібір өз күйінде қалуды шешеді. Бұрынғы жұмыс үйіне оралған Бэмбл мен Жесір Корни, енді бақытсыз некеде, қайтыс болған Салидің Оливердің анасы Агнес босанғанда алтын медальон қалдырғанын естиді. Сали медальонды ұрлап, Жесір Корниге өлер алдында береді. Мистер және миссис Бэмбл Оливердің бай туыстары болуы мүмкін екенін түсінеді ("Оливер! [Reprise]") және Оливер туралы хабарлаған Браунлоу мырзаға (Оливер туралы ақпарат үшін сыйлық ұсынған) барады, ақша табуды үміттенеді. Мистер Браунлоу олардың Оливердің әл-ауқатынан емес, тек ақшадан қызығушылық танытқанын түсініп, оларды үйден қуады. Медальондағы суретті қызының суреті деп танып, Оливердің шын мәнінде немересі екенін түсінеді. Нэнси мистер Браунлоуға келіп, өзінің және Биллдің Оливерді қалай ұрлағанын түсіндіреді және сол түні Лондон көпірінде Оливерді оған аман-есен жеткізуге уәде береді, бірақ өзінің бандит достарын жариялаудан бас тартады. Ол тағы да Билл туралы ойланады ("Егер ол маған қажет болса [қайталау]"). Нэнсиді күдікпен қараған Билл оның артынан қалады, ол Оливерді Фэгиннің үйінен жасырын алып шығады. Лондон көпірінде ол оларға қарсы шығып, Нэнсиді өлтіреді. Ол Оливерді ұстап алып, қашады. Мистер Браунлоу келіп, Нэнсидің денесін табады. Көптеген адамдар жиналады, олардың арасында қайғыға батқан Бет. Биллдің терьері Буллсай қожайынына қарсы шығып, қылмыс орнына қайта оралады, ал көпшілік оның соңынан Темзаға қарай беттейді. Сикс Оливерді Фэгиннің жасырын орнына көмек іздеуге әкелгеннен кейін, Фэгин мен оның жігіттері үрейленіп қашады. Полиция кіріп, Доджер қашып құтылмас бұрын тұтқындалады. Биллді жасырын орнынан таба алмаған көпшілік Темза бойындағы жағалауға қайта оралады. Билл көпірдің жоғарғы жағында пайда болады, Оливерді кепілге алып, оны өлтірумен қорқытады. Нэнсидің өлімі Биллді тоқтатқанда, екі полицей оған жасырын жақындап, біреуі Биллді атып, екіншісі Оливерді ұстап алады. Оливерді мистер Браунлоумен қайтадан кездестіргеннен кейін, көпшілік тарап кетеді. Фэгин пайда болып, өмірін түзеуге ең қолайлы уақыт келгенін шешеді ("Жағдайды қайта қарастыру").

Лондондық түпнұсқалық өндіріс

Оливер! 1960 жылдың 30 маусымында Уимблдон театрында алғашқы көрсетіліміне ие болды, содан кейін Нью-Театрда (қазіргі Ноэль Ковард театры) ашылып, 2618 қойылымға дейін сахналанды, ол сол кездегі Лондон мюзиклдері үшін рекордты көрсеткіш еді. Режиссері – Питер Ко, хореографы – Малкольм Клэр, костюмдері мен декорациялары – Шон Кенни. Бастапқы актерлік құрамында Фейгин рөлінде Рон Муди, Нэнси рөлінде Джорджия Браун және жерлеуші мырза Соверберри рөлінде Барри Хамфрис болды. Алғашқы Оливер рөлін сомдаған Кит Хамшер қазір Голливудта фотограф; алғашқы Артул Доджер рөлін сомдаған Мартин Хорси актер және режиссер болып жұмыс істеді, сонымен қатар «L'Chaim» пьесасының авторы. Жасөспірімдердің басты рөлдерін кезекпен орындаған жігіттердің арасында Фил Коллинз, Леонард Уайтинг және Дейви Джонс та бар, олар Артул Доджер рөлінде ойнады. Актерлік құрамында Тони Робинсон (Жұмыс үйінің балалары / Фейгиннің бандасы) және Джон Блутал (Фейгин) да болды. Бұрынғы кәсіби боксшы Дэнни Сеуэлл Билл Сайкс рөлінде алғашқы рет сахнаға шықты және ол рөлде (Бродвейдің алғашқы және АҚШ бойынша гастрольдік қойылымдарында) шамамен алты жыл бойы ойнады. Стив Мариотт жұмысшы үйінің балаларын, соның ішінде Артул Доджерді ойнады және ол түпнұсқа саундтрек LP-де ұсынылған. Майкл Кэшман өндіріс кезінде Оливер рөлін ойнады. Сид Джеймс Фейгин рөлінен бас тартты, өйткені өндірістің уақыты оның өзін танымал еткен көлеңкелі және алаяқ рөлдерден қашықтауға жасаған әрекеттерімен сәйкес келді.

Бродвейдің түпнұсқалық қойылымы

Дэвид Меррик «Оливер!» спектаклін Бродвей сахнасына әкелді, ол 6 қаңтарда Империал театрында тұңғыш рет көрсетілді. 1964 жылғы 14 қарашада 774 қойылымнан кейін жабылды. Актерлік құрамында бала актер Брюс Прохник, Джорджия Браун, Дэнни Сеуэлл және Барри Хамфрис болды, олар Нэнси, Билл Сайкс және Мистер Соуэрберри рөлдерін Батыс Эндтегідей қайта ойнады, ал Клайв Ревилл Рон Мудиді алмастырып Фэгин рөлінде ойнады. Ұлттық тур және жазбада Майкл Гудман «Артфул Доджер» рөлінде болды, бірақ Бродвейде бұл рөлді Лондондық өндірістің тағы бір қатысушысы, болашақ «Monkee» тобының мүшесі Дэви Джонс ойнады. Бродвей қойылымы сәулетшілер тарапынан жоғары бағаланды және «Үздік мюзикл», «Мюзиклдегі үздік актер», «Мюзиклдегі үздік актриса» және «Мюзиклдегі үздік эпизодтық актер» сияқты он «Тони» сыйлығына ие болды. Ол «Үздік сахналық безендіру», «Үздік түпнұсқа музыка» және «Үздік музыкалық жетекшілік» сыйлықтарын жеңіп алды. Бродвей қойылымы алғашқы қойылым аяқталғаннан кейін көп ұзамай қайта жандандырылды. Қайта қойылым 1965 жылы ашылды және оны Питер Коу қойды. Ол Мартин Бек театрында 64 қойылым көрсетілді, онда Виктор Стайлз Оливер, Робин Рамсей Фагин, Мора К. Уедж Нэнси, Джоуи Байо «Артфул Доджер», Доминик Чианез Мистер Соуэрберри, Алан Крофут Мистер Бамбл, Дэнни Сеуэлл Билл Сайкс, Брам Носсен Мистер Браунлоу және Доди Протеро Миссис Бедвин рөлінде ойнады. Жазба Лос-Анджелесте Нью-Йорктегі ашылуға дейін жасалды. Джорджия Браун, Дэви Джонс, Ронни Кролл, Джоан Ломбардо және Робин Рамзи «Оливер!» спектаклінен екі музыкалық нөмірді ("I'd Do Anything" және "As Long as He Needs Me" әнінің екінші бөлімі) 1964 жылғы 9 ақпан күні кешке Эд Салливан шоуында орындады, сол күні Beatles тобы осы шоуда АҚШ теледидарында алғаш рет пайда болды.

1967 және 1977 жылы Лондон қайта жандандырулары

1967 жылы сәуірде Пикадилли театрында қайта қойылым ашылды, онда басты рөлде Пол Бартлетт, Фэгин рөлінде Барри Хамфрис, Нэнси рөлінде Марти Уэбб ойнады, бұл қойылым 331 рет көрсетілді. Оны Дэвид Петхен қойды, продюсері Дональд Альбери болды, декорацияларын Шон Кенни жасады. Камерон Маккинтош 1977 жылы Лондонда «Оливер!» спектаклін қайта жаңғыртты. Ол Альбери театрында (кейін Жаңа театр, қазір Ноэль Ковард театры) ойналды, онда Фэгин рөлінде Рой Хадд (кейін Рой Дотрис және Джордж Лейтонмен ауыстырылды) ойнады және екі жылдан астам уақыт бойы сахнада болды. Бұл қойылым 1960 жылғы түпнұсқа нұсқасына толығымен адал болды, Шон Кеннидің декорацияларын пайдаланды. Түпнұсқа қойылымның сахнаның артқы қабырғасына салынған сепия түстік фоны әлі де сақталған еді.

1983 жылы Лондон мен Бродвей қайта жаңғырулары

1983 жылы Макинтошқа Питер Коудің режиссерлігімен Алдвич театрында бес апталық Рождестволық маусымға шоуды қайта жаңарту тапсырылды. Рон Муди Фейгин рөліне оралды, Джеки Маркс – Нэнси, Линал Хафт – Билл Сайкс, Мег Джонсон – Корни ханым, Питер Бейлисс – Бамбл мырза, ал Джеффри Туун – Браунлоу мырза болды. Оливерді Энтони Пирсон, ал "Зерек балақты" Дэвид Гарлик ойнады. Шон Кеннидің бастапқы декорациялары қолданылды. Шон Кеннидің түпнұсқа сахналық дизайнын пайдаланған соңғы кәсіби қойылым 1986 жылы Эссекс округындағы Хорнчерч қаласындағы Королева театрында болды. Бұл қойылымда Виктор Спинетти Фагин рөлін сомдады. 1983 жылы Лондонда қайта жанданылған «Оливер!» 1984 жылы Бродвейге көшті. Ол Марк Хеллингер театрында ашылып, 1984 жылдың 29 сәуірінен 1984 жылдың 13 мамырына дейін 17 қойылым мен 13 алдын ала көрсетімге ие болды. Рон Муди Фейгин рөлін қайта ойнады, ал Пэтти ЛуПон Нэнси рөлінде өнер танытты. Дэвид Гарлик Вест-Эндтегі өнерін «Зерек балақты» рөлінде қайталады, ол Дэви Джонстан кейін Бродвей сахнасында пайда болған алғашқы британдық жас актер болды, соның нәтижесінде Актерлер алмасу бағдарламасы құрылды. Бұл қойылымда режиссер Питер Коу сияқты шығармашылық топтың барлық мүшелері жұмыс істеді. Бұл қойылымда «I Shall Scream» әні алынып тасталды. ЛуПон өз естеліктерінде бұл қойылымның ұзаққа созылуы керек еді дейді, түпнұсқа декорациялары, костюмдері, сахналауы және режиссерлік шешімдері қолданылғанын атап өтеді және: «Хмм, мүмкін, мәселе сонда болды» деді. Муди, қысқа ғана көрсетілгеніне қарамастан, «Тони» сыйлығына ұсынылды. Шоуға тек бір ғана жағымсыз пікір жазылды, ол «The New York Times» газетінің Фрэнк Ричтен келді, ол қойылымды «тек ең кішкентай және бағынушы балалардың назарын аударуы мүмкін» және «жалықтыратын» деп сипаттады. Бұл жағдай негізгі демеушілердің бірін қаржысын кері тартып алуға мәжбүр етті. Жақсы пікірлер шоудың жарнамасында келтірілді, соның ішінде Клайв Барнстың сөзі: «Оливер! – Бродвей үшін тамаша тағам». ЛуПон шоудың музыкалық жетекшісінен өзінің тоналығын өзгертуді сұрады, өйткені олар оған тым төмен болды, бірақ оған рұқсат берілмеді. Ол «музыкалық жетекшімен көптеген даулар болды», олардың бірі «vamp» терминіне қатысты болды; «ол менің диалогымды аяқтауымды күтпеді». Фагин рөлін кейін көптеген белгілі британдық актерлер мен комедия шеберлері сомдады, олардың ішінде Джордж Лейтон, Расс Эббот, Джим Дейл және Роберт Линдсей (1997 жылы өзінің рөлі үшін «Оливье» сыйлығын жеңіп алды) бар. Билл Сайкс рөлін Стивен Хартли мен Джо МакГэнн, ал Нэнси рөлін Соня Сваби, Клэр Мур және Рути Хеншалл ойнады. Музыкалық қойылым 1998 жылдың 21 ақпанында жабылды.

1998 жылғы Ұлыбритания гастролі

Palladium қойылымынан кейін, 1998 жылы Маккинтош (Плимут Корольдік театрымен бірлесіп) ұйымдастырған Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар басталды. Гари Уилмот Фагин рөлінде, Соня Сваби Нэнси рөлінде, ал Дэвид Биррелл Билл Сайкс рөлінде ойнады.

2009 жылы Лондон қайта жаңғыру

1994 жылғы "Палладий" қойылымы негізінде жасалған қойылым 2009 жылдың 14 қаңтарында Лондонның Вест-Энде ашылды. Продюсерлік тағы да Камерон Маккинтошқа тиесілі болды, ал бұл қайта жаңғыртуды Шекспир сарапшысы Руперт Гулд режиссерлік етті, ал хореографияны және қосымша режиссураны Мэтью Борн жасады. Энтони Уорд өзінің атышулы сахналық және костюмдік дизайндарын қайталады, ал Уильям Дэвид Брон оркестрлеуші ретінде командаға қосылып, музыкалық аранжировкалардың кейбіреулерін өзгертті. Дизайнер Энтони Уорд бүкіл сахнаға жаңа, тас төселген эффект жасады, ал оркестрлеуге "Өзіңді қалайсың" және "Кім сатып алады?" әндеріне жаңа би аранжировкалары қосылды, сондай-ақ жаңа қосымша музыка мен шығу музыкасы да енгізілді. "Палладий" қойылымынан пролог алынып тасталды, енді қойылым 1960 жылы бастапқыда ашылғандай, жұмыс үйінің балалары "Тамақ, даңқты тамақ" әнін орындап кіреді. Британдық комедияшы Роуэн Аткинсон Фагин рөлін сомдады. Ол бұрын мектептегі қойылымда ойнаған, бірақ "Палладий" қайта жаңғыртуында одан бас тартқан. Бёрн Горман Билл Сайксты ойнады, бұл оның Вест-Эндтегі музыкалық дебюті болды. Оливер рөлін үш актер бөлісіп ойнады: Гарри Стотт, Лоренс Джефкойт және Гвион Уин Джонс. Роберт Мэдж, Росс МакКормак, Эрик Дибб Фуллер және Джек Глистер "Артфул Доджер" рөлін сомдады. Джоджи Пренгер Нэнси рөлін жеңіп алды, ол әр аптада екі рет ойнаған австралиялық Тамсин Кэрроллмен бөлісті. "Мен бәрін де жасаймын" бағдарламасының финалисі Сара Ларк рөлді орындауға дайындық жасады. Корольдік Шекспир компаниясының актері Джулиан Гловер мистер Браунлоу рөлін ойнады, ал Джулиан Блич мырза Соверберри/доктор Гримвиг, Луиза Голд мырза Соверберри, Джулиус Д'Сильва мырза Бамбл және Венди Фергюсон жесір Корни рөлінде болды. Бұл қайта жаңғырту 2010 жылғы үш Оливье сыйлығына ие болды: Музыкалық қойылымды қайта жаңғыртудың ең жақсысы, Музыкалық қойылымдағы ең жақсы актер (Аткинсон) және Театрлық хореографияның ең жақсысы, бірақ ешқайсысын жеңе алмады. Бастапқы Оливерлер кеткеннен кейін рөл Зак Херстке, Франческо Пьянцентини Смитке, Эдвард Кукке, Эдвард Холтомға және Итан Смитке берілді. Эдвард Холтом өте қиын жағдайға тап болды, ол жоспарланған демалысына бір ай қалғанда және келісімшартының мерзімі біткенде кетіп қалды. Бұл шешімнің себебі айтылмады. 2009 жылдың сәуір айында Роуэн Аткинсон ауырып қалғанда, Рас Эббот уақытша рөлді орындады. Ол 1997 жылғы "Палладий" қойылымында басты рөлді ойнаған. 2009 жылдың шілдесінде британдық комедияшы Омид Джалили Аткинсонды Фагин рөлінде алмастырды, бұл оның жұмысы оң пікірлерге ие болды. 2009 жылдың желтоқсанында Гриф Рис Джонс Фагин рөлін, ал Стивен Хартли Билл Сайкс рөлін сомдады. Хартли 1997 жылғы "Палладий" қойылымында Сайкс рөлін ойнаған. 2010 жылдың наурыз айында Керри Эллис Нэнси рөлін қабылдады, ол да оң пікірлер алды. Сонымен қатар, Блич, Д'Сильва және Фергюсонды Джейсон Морелл, Кристиан Паттерсон және Клэр Мачин алмастырды. 2010 жылдың маусым айында Рас Эббот қайтадан Фагин рөлін орындады. Стивен Мур мистер Браунлоудың орнын басты. Алғашқы Фагин рөлін сомдаған Рон Муди 2010 жылдың 14 маусымындағы қойылымның соңында шоудың 50 жылдығын тойлау үшін актерлік құрамға қосылды. Гриф Рис Джонс 2010 жылдың желтоқсанында Фагин рөліне оралды. Қойылым 2011 жылдың 8 қаңтарында жабылып, театрда Шрек мюзиклінің түпнұсқа лондондық қойылымы көрсетілді.

2011 жылғы Ұлыбритания мен Ирландия гастролі

2009 жылғы қайта жаңғыру 2011 жылдың қаңтарында аяқталғаннан кейін, Кэмерон Маккинтош Лоуренс Коннордың жаңа декорациялары мен режиссерлік қоюымен Дрюри Лейн қойылымының негізінде жаңа қойылым 13 айлық Ұлыбритания және Ирландия гастрольдік сапарына шығатынын жариялады. Гастроль 2011 жылдың желтоқсанында Кардиффтегі Уэльс Мыңжылдық орталығында басталып, 2013 жылдың ақпанында Бристоль ипподромында аяқталады. Гастрольде Нейл Моррисси мен Брайан Конли Фагин рөлін бөлісіп ойнайды, ал Саманта Баркс (BBC-нің "I'd Do Anything" реалити-шоуында үшінші орын алған, ал жеңімпаз Джоди Пренгер 2009 жылғы қайта жаңғыруда Нэнси рөліне ие болған) Нэнси рөлінде ойнайды деп хабарланды. 2012 жылдың қаңтарында Маккинтош қойылымның соңында күтпеген жерден пайда болып, Баркстің "Кәсіреттер" фильмінде Эпонина рөліне тағайындалғанын жариялады, осыған байланысты ол 1 сәуірде Бирмингем ипподромындағы қойылым кезінде гастрольді тастап, оның орнына Кэт Симмонс келді. Баркс кейіннен маусым айында Эдинбург ойын үйінің соңғы екі апталығына оралып, Морриссимен бірге қайтадан қосылды. Ол 2013 жылғы "Оскар" марапаттау рәсімінде өнер көрсету үшін тағы да ерте кетті.

2023 жылғы Бродвейден тыс қайта жаңғыру

2022 жылдың маусым айында Нью-Йорк Сити Центрінің Encores! сериясының аясында «Оливер» спектаклін қоятыны жарияланды. Курамында Лили Купер (Нэнси), Рауль Эспарза (Фагин), Джулиан Лернер (Артфул Доджер), Там Муту (Билл Сайкс), Брэд Оскар (Мистер Бамбл), Бенджамин Пейяк (Оливер), Майкл Сиберри (Мистер Браунлоу) және Мэри Теста (Жесір Корни) болды, режиссері – Лир деБессонет. Спектакль 2023 жылдың 3-14 мамыр аралығында көрсетілді. Гавин Ли Фагин рөліне дублер болды, бірақ қойылым барысында бірнеше рет сахнаға шықты.

2024 жылы Лондонға қайта келу жоспарланған

Камерон Маккинтош ұсынған жаңа қойылым 2024 жылдың 8 шілдесінен 7 қыркүйегіне дейін Чичестер фестиваль театрында көрсетіледі, содан кейін 14 желтоқсаннан бастап Лондонның Вест-Эндедегі Гиелгуд театрына көшіріледі. Ол Маккинтош жаңадан өңдеп, Мэтью Борн режиссерлік және хореографиялық жұмысын жүзеге асырады, Лез Братрстон декорациясын жасаса, актерлік құрамында Фейгин рөлін Симон Липкин, Нэнси рөлін Шанай Холмс, Билл Сайкс рөлін Аарон Сидвелл, Искусны Доджер рөлін Билли Дженкинс және мистер Браунлоу рөлін Филип Франкс сомдайды.

Ұлыбританияның өңірлік өнімдері

2013 жылдың желтоқсан айында Дэниел Эванс қойған қайта жаңғырту Шеффилдтегі Крусибл театрында мерекелік маусымда Том Эдден Фэгин рөлінде ашылды. Ньюберидегі Уотермилл театрында Люк Шепард режиссерлігімен, Камерон Блейкли Фэгин және Элис Фэрн сияқты актерлер қатысқан музыкант-актерлік қойылым 2015 жылдың 31 шілдесінен 19 қыркүйегіне дейін өтті. 2015 жылдың желтоқсанында Лестердегі Керв театрында Пол Керрисон режиссерлігімен, Питер Поликарпу Фэгин, Кэт Симмонс және Лора Питт Пулфорд Нэнси рөлінде ойнаған мерекелік маусымдық қойылым өтті. 2023 жылдың қарашасында Лидс ойын үйінде (театр дөңгелек орналасқан күйінде қайта жабдықталды) Джеймс Брайнинг режиссерлігімен, Стив Фурст Фэгин және Дженни Фицпатрик қатысқан мерекелік маусымдық қойылым ашылды.

Халықаралық қойылымдар

1963 жылы голланд музыканты Сет Гааикема мюзиклді голланд тіліне аударды. 1968 жылы «Оливер» мюзиклын жапондық «Toho Productions» кинокомпаниясы Жапонияға алып кетті. «Өзіңді қарашы» әні жапон тіліне аударылды. Режиссерлік жұмысты Ұлыбританиядағы қойылымдарда жұмыс істеген Джеффри Феррис жасады. Фагин рөлін австралиялық актер Робин Рамзи сомдады. Касттың көп бөлігі британдықтардан құралды, оның ішінде Иан Кальвин және екі лондондық жұмыс үйінің (Workhouse) жігіті – Рей Миллрос пен Терри Лэтам. Қалғандары американдықтар еді. Винсент Прайс 1974 жылы Огайо штатының Колумбус қаласындағы жазғы театр өндірісінде, ал 1976 жылы Техас штатының Далас қаласындағы «Fair Park» музыкалық залы мен Сент-Луис қалалық опера театрын қамтыған аймақтық турда Фагин рөлін ойнады. 1983 жылы «Оливердің» жаңа қойылымы Филадельфияның «Walnut Street Theatre» театрының алғашқы маусымының бөлігі ретінде сахналанған алғашқы мюзикл болды. Австралиялық тур 2002 жылдан 2004 жылға дейін Сидней, Мельбурн және Сингапур қалаларында сәтті өтті. Сэм Мендестің қойылымын Грэм Гилл қайта жаңартып жасады. Джон Уотерс Фагин рөлін, Тамсин Кэрролл Нэнси рөлін ойнады, ал Стюарт Вагстафф, Стив Бастони, Мэдисон Орр және Киган Джойс басты рөлді кезекпен сомдады. Артфул Доджер рөлін Мэтью Уотерс пен Тим Мэтьюс бөлісіп орындады, ал ашылу кешінде Уотерс өнер көрсетті. Уотерс Сиднейдегі қойылымнан кейін «Питер Пэн» голливудтық фильміне түсу үшін турнеден бас тартты. 2003 жылы Солтүстік Америкалық турне Камерон Маккинтош пен «Networks» компаниясының продюсерлігімен басталды. Ол 2005 жылдың наурызына дейін АҚШ-тың көптеген ірі театр сахналарында және Канададағы бір сахнада көрсетілді. Қойылымды Лондондық команда, Сэм Мендестің лондондық және австралиялық турнелерін басқарған режиссер Грэм Гилл басқарды. Кастқа Марк МакКракен Фагин рөлінде, Рената Рене Уилсон Нэнси рөлінде және Джастин С. Перейра Оливер рөлінде кірді. 2008 жылдың қазан айында Клейтон Филипс режиссерлік еткен Солтүстік Американың жаңа ұлттық турнесі «Columbia Artists Theatricals» компаниясымен ұйымдастырылды. Қойылым 2009 жылдың наурызына дейін гастрольдік сапарда болды. Эстониядағы алғашқы қойылым 1990 жылдардың басында Тарту қаласында көрсетілді. 2003 жылдың қараша-желтоқсан айларында қайта қойылған қойылымда Аивар Томмингас Фагин, ал Эвелин Сэмюэл Нэнси рөлін ойнады. Мюзикл 1966 және 2008 жылдары Израильде екі рет қойылды, алғашқы қойылымда Шрага Фридман мен Ривка Раз, екіншісінде Сассон Габаи мен Аня Букштейн ойнады. 2010 жылдың желтоқсанында мюзиклдің голланд тіліндегі нұсқасы Бельгияның Гент қаласында ашылды, содан кейін сол айдың соңында Антверпенге көшірілді. 2011 жылы Сирияның Дамаск опера театрында Сириялық қойылым көрсетілді. 2012 жылы Дубайда «Popular Productions» компаниясы жаңа қойылым ұйымдастырды. Филип Кокс Фагин, ал Люси Хантер Джеймс Нэнси рөлінде ойнады.

Басты кейіпкерлер

Оливер Твист, әңгіменің басты кейіпкері. Ол жұмыс үйінде дүниеге келген жалғыз жетім бала, тағы да қайнатпа сұрайды. Фейгин – ашкөз қылмыскер, үйсіз балаларды қабылдап, оларға қалта тонауға үйретеді. Нэнси, Билл Сайкстің серіктесі. Ол Оливерді жақсы көріп, оған және қалтақтарға өз балаларындай қарайды, бірақ ақырында Оливер үшін жасаған әрекеттері үшін өлтіріледі. Билл Сайкс, Нэнсидің қатыгез және зорлық-зомбылыққа бейім серіктесі, ұры және оның соңында өлтірушісі. Фейгиннің бұрынғы табысты қалтақшыларының бірі. Мистер Браунлоу, Оливердің атасы, бай және әдепті адам. Бамбл мырза, Оливер дүниеге келген жұмыс үйінің мақтанышпен билеушісі. Ұғымды Dodger, Фейгиннің ең ақылды қалтақшысы, ол Фейгинді Оливермен таныстырады. Ол Нэнсимен тығыз байланыста екені көрінеді. Бет, Нэнсидің жақын досы. Кейде ол оның қарындасы ретінде бейнеленеді. Чарли Бейтс, Доджердің досы және Фейгиннің тобының мүшесі, ұры. Кітаптың соңында ол өз моральдық қағидаларын өзгертіп, ұрлық жасауды тоқтатуға шешім қабылдайды. Мистер және миссис Совербери, Оливерді қабылдап, оны жерлеу ісінде пайдаланатын сезімсіз жұбайлар. Жесір Корни, Оливер туған жұмыс үйінің бастығы, кейіннен Бамбл мырзаға үйленеді. Шарлотта Совербери, мырза және миссис Соверберидің әдепсіз және көбінесе флиртке бейім қызы. Ол Ноа Клейполмен флиртке толы қарым-қатынаста болады. Ноа Клейпол, Соверберилердің шәкірті, Оливерді анасы туралы мазақтап, Шарлоттамен флиртке толы қарым-қатынаста болады. Доктор Гримвиг, әдемі киінетін дәрігер және Мистер Браунлоудың досы. Ол Оливердің жағдайын екінші актінің басында бағалап, оны сыртқа шығуға жарамды деп табады. Миссис Бедвин, Мистер Браунлоудың үй қызметшісі және Оливердің күтушісі. Ескі Сали, Оливер туған кезде медбике болған. Ескі Сали Агнесстің (Оливердің анасының) алтын медальонын ұрлайды, ол Оливердің кім екенін анықтаудың жалғыз серпіні. Ол қайтыс алғаннан бұрын медальонды Бамбл мырза мен Корниге береді.