Кіріспе

Ауа жолдарын ашық ұстауға арналған медициналық құрылғы

Ларингеалды маска (ЛМ), сондай-ақ ларингеалды маска деп те аталады, – пациенттің тыныс жолдарын анестезия кезінде немесе олар ессіз болғанда ашық ұстауға арналған медициналық құрылғы. Бұл жоғарғы көмейден тыс тыныс жолдарының бір түрі. Оларды көбінесе анестезиологтар операция кезінде және ауруханаға дейінгі жағдайларда (мысалы, фельдшерлер мен жедел медициналық көмек көрсетуші мамандар) өкпеге оттегі немесе ингаляциялық анестетик жіберу үшін пайдаланады. Ларингеалды маска – пациенттің аузынан төмен, кеңеспеге дейін енгізілетін, манжеті бар эллипстік маскаға жалғасқан тыныс жолы түтігінен тұрады. Ол жайылғаннан кейін кеңеспе үстінде герметикалық тығыздық құрайды (трахеялық түтіктер кеңеспе арқылы өтеді, ал ларингеалды маска одан тысқары орналасады), бұл денсаулық сақтау қызметкеріне тыныс жолын сенімді басқаруға мүмкіндік береді. Ларингеалды масканы британдық анестезиолог Арчибальд Брейн 1980 жылдардың басында ойлап тапты, ал 1987 жылдың желтоқсанында Ұлыбританияда алғашқы коммерциялық ларингеалды маска қолжетімді болды. Ларингеалды маска бүгінгі күні әлем бойынша кеңінен қолданылады және оның түрлі мамандыққа бағытталған нұсқалары бар.

Қолданылуы

Ол өкпеге оттегі мен ингаляциялық анестезияны жеткізеді. Оны анестезия кезінде немесе науқас есінен танығанда қолдануға болады. Ларингеальды маскалар тыныс жолын қамтамасыз етудің және науқасты желдетудің оңай жолы ретінде жасалған – бұлшықеттерді босаңсытатын препараттар мен ларингоскопия қажет болмағандықтан, трахеялық интубацияға қарағанда оларды орнату оңай. Сондай-ақ, олар тістерге немесе көмекейге зиян келтіру ықтималдығы аз. Олар ауа өткізбейтін герметикалық жабылуды қамтамасыз ете алады. Маскалар әртүрлі өлшемдерде қол жетімді. Ларингеальды маскалар қапшықтық-клапанды маскамен жұмыс істегенде асқазанға ауа толтырудың алдын алу үшін бет маскасына балама ретінде қолданылуы мүмкін.

Қарсы көрсетілімдер

Ларингиялық маскалы тыныс жолдары, әдетте, асқазан ішіндегісінің сорылу қаупі жоғары операцияларда қолданылмайды. Бұл ең әсіресе 2 сағаттан ұзаққа созылатын операцияларға қатысты. Ол көбінесе төмен қысыммен инфляцияланады, сондықтан өкпе серпімділігі төмен аурулары бар науқастарға қолайсыз болуы мүмкін. Ол трахеялық интубациядан ірілеу және кедергі келтіруге бейім болғандықтан, ауыз және жұтқыншақ хирургиясында қолданылмайды.

Тұжырымдама

Арчи Брейн жоғарғы тыныс жолдарының анатомиясы мен физиологиясын қазіргі тыныс жолдарымен байланысты зерттей бастады. Брэйн пациентке жасанды тыныс жолдарын қосудың қазіргі әдістері идеалды емес деген қорытындыға келді. Оның ойынша, егер тыныс алу жолын көмейге дейін созылатын түтік ретінде қарастырып, осы түтікті жасанды тыныс жолымен байланыстыру мақсаты болса, ең логикалық шешім – тікелей ұшқы-ұшқы қосылыс жасау болар еді. Қазіргі тыныс жол құрылғылары мұндай қосылыс жасауға қабілетсіз болды; бет маскасы бетке тығыз жабысып, ал эндотрахеальды түтік тым терең еніп, қосылыс трахеяның басында емес, трахея ішінде пайда болды.

Бірінші зерттеу

Алғашқы ларингеалдық масканы 23 науқаста зерттеу 1982 жылы Лондон ауруханасында жүргізілді. 16 әйел пациентте анестезия алған, парализденген жағдайда ларингеалдық масканы енгізу және желдету сәтті аяқталды, барлық пациенттерде 20 см H2O-дан жоғары герметикалық деңгейге қол жеткізілді. Анестезиядан ояну да қиындықсыз болды және тек 3 пациент тамағының ауыруына шағымданады, бұл эндотрахеальды түтікше анестезиясымен күрт контраст жасады. Алғашқы зерттеудің сәтті аяқталуынан кейін, Брэйн 6 анестезия алған, бірақ парализденбеген науқасты сәтті енгізіп, желдетті. Бірінші және екінші топтағы пациенттер арасында ешқандай айырмашылық болмағандықтан, Брэйн енгізу үшін бұлшықеттерді босаңсыту қажет емес екенін түсінді. Соңында, доктор Брэйн бұл құрылғыны тіс жұлып алу операциясынан өткен науқаста қолданды. Ол, масканың көмегімен көмекейдің ішкі және айналасындағы кеңістік толтырылғандықтан, тампонаж қажеттілігі азайды және одан да маңыздысы, көмекей хирургиялық қалдықтардан толық қорғалды. Брэйн ларингеалдық масканың бас және мойын хирургиясында қолданылуы мүмкін екенін түсінді, сондай-ақ "екі науқастың анатомиялық ерекшеліктері эндотрахеальды интубацияны кем дегенде орташа қиындықтармен байланыстыруы мүмкін еді. Алайда, екеуі де ларингеалдық масканы енгізуде қиындыққа тап болған жоқ" деді. 1985 жылға қарай ларингеалдық маска прототипімен тәжірибе 4000 жағдайға жетті. Брэйн 1985 жылы "Анестезия" журналында 3 науқастың (тыныс алу жолдары қиын) емделуін сипаттаған сериялық жазбаларын жариялады, сондай-ақ тыныс алу жолын құтқару үшін ларингеалдық масканы қолдануды көрсетті. Брэйн 5 автормен бірлесіп, 500-ден астам науқаста ларингеалдық масканы қолдануды сипаттаған екінші мақала жариялады, бұл ларингеалдық маска тұжырымына үлкен сенім артты. Дегенмен, прототиптердің шектеулері сақталды, жаңа материал шұғыл түрде қажет болды.

Жаңа материал іздеу

Жаңа материал қажет екенін түсінгеннен кейін, Брейн бірнеше нұсқаны қарастырды; поливинилхлорид тым қатаң болды, ал синтетикалық көбік қайта пайдалануға жарамсыз еді. Силикон прототиптері үміт беретіндей болды, себебі олар жалпақ орталық бөлігі бар эллипс түрінде жасалған, және дұрыс кесілген жағдайда, эпиглотиттің дистальды апертураға түсуін болдырмау үшін апертура табағын жасауға қолданылуы мүмкін еді. Силикон прототипі де тегіс болды және вафлидей жұқа эллипс түріне дейін сығылды, алайда силикон маска қажетті иілімді сақтай алмады және дизайнға жылдам түзетулер енгізу мүмкін болмады. Силикон Данлоп прототипі Голдман прототипінен артық болды, ол Брайннің латекс Голдман тіс маскасының манжетінен жасалған алғашқы прототиптерінің бірі еді, алайда Брайнға келесі силикон қалыптар құйылғанша дизайнға икемділік беретін материал қажет болды. 1986 жылы Брейн латекстен әртүрлі өзгерістермен прототиптер жасауды жалғастырды: манжетке инфляциялық түтік қосу, манжеттің тең кеңеюіне әкелетін жұқа қабырғалы эллипстік сақина, манжеттің тығыздығының сенімділігін арттыру үшін үлкен өлшем жасау және манжеттің қалыпталған артқы пластинасы. 1986 жылдың желтоқсанына қарай Брейн алғашқы толық тәуелсіз сынақты жүргізуге дайын болды және сынақты жүргізу үшін силикон прототиптерін алу мақсатымен Джон Наннды таңдады. "LMA-ның өздігінен тыныс алатын науқастарда үш ерекше артықшылығы болды. Біріншіден, 98% науқаста тамақ жолының өте жақсы ашықтығы қамтамасыз етілді және анестезия барысында нашарламады. Екіншіден, жақты қолмен ұстау қажет болмағандықтан, анестезиологтың қолы бақылау, жазба жүргізу және басқа да міндеттер үшін босатылды. Үшіншіден, науқасты қалпына келтіру бөлмесіне тасымалдау кезінде тамақ жолының таза күйінде ұстау мүмкін болды". Осы сынақтың 1989 жылы жариялануы Ұлыбританияда ларингеальды масканы қолдануды жеделдету үшін маңызды болды.

Бірінші коммерциялық ларингеялық маска

1987 жылдың 5 желтоқсанында Brain The Laryngeal Mask Company Limited компаниясы таратқан, заводта жасалған, силиконды манжеті бар LMA Classic ларингеальды масканың алғашқы данасын алды. LMA Classic Ұлыбританияда қолданысқа енгізілді және британдық анестезиологтар қауымдастығы ларингеальды масканың әлеуетті пайдасын тез түсінді. Ұлыбританияда қолданысқа енгізілгеннен кейін 3 жыл ішінде бұл құрылғы кем дегенде 2 миллион науқасқа қолданылды және барлық ауруханаларда қолжетімді болды. 1992 жылға қарай ларингеальды маска Австралия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Корея, Гонконг, Тайвань, Малайзия, Үндістан және АҚШ-та сатуға мақұлданып, сатыла бастады. Анестезиологтар қауымдастығы практикалық нұсқаулар талап еткен болатын, ал 1992 жылы ASA ауыр тыныс жолдарымен жұмыс істеуге арналған практикалық нұсқауларды әзірлеу үшін топ құрды. Ауыр тыныс жолдарына арналған ASA алгоритмі 1993 жылы жарияланды және егер бет маскасымен желдету жеткіліксіз болса, ларингеальды масканы енгізуге ертерек талпыну қажеттігін баса көрсетті. Ларингеальды маска анестезия практикасында революция жасады және 1995 жылға қарай 100 миллионнан астам науқасқа қолданылды, әлемнің 80-нен астам елінде қолжетімді болды. Бұл маскалар тыныс жолдарын басқарудың бір түрі ретінде кеңінен қабылданып, мойындалды. 1988 жылдан 2017 жылға дейін 200 миллионнан астам науқас ларингеальды масканы қолданды. 1989 мен 2000 жылдар аралығында The Laryngeal Mask Company ұсынған LMA Flexible (1990), LMA Fastrach (1997), LMA Unique (1997) және LMA ProSeal (2000) сияқты түрлі арнайы ларингеальды маскалар шығарылды.