Тұрақтап тіршілік етуші ағзалардың топтасуы – бұл бір түрдің өкілдерінің пайдалы мақсаттар үшін жақын орналасуы. Абиотикалық факторлар мен тамақ іздеу себеп болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Биологиялық мінез-құлық
Biological behavior
Топтасу – әдетте, тұрақтап тіршілік ететін организмдерде кездесетін, белгілі бір түрге жататын жекелеген ағзалардың бір-біріне жақын орналасуы, оның пайдалы мақсаттары болуы мүмкін. Топтасу организмді қоршаған абиотикалық ортаның әсерінен туындауы мүмкін. Мысалы, балықшалар төмен су тасқанда ең аз уақытқа ғана ашық болатын тастарға топтасады. Әдетте, тұрақтап тіршілік ететін жануарларда топтасу бір организмнің тас сияқты қатты бетке бекінуімен басталады, содан кейін сол түрдің басқа өкілдері қосылады. Шөп жейтін бұршақтар жеткілікті мөлшерде балдыр бар жерлерде топтасады.
Clumping is a behavior in an organism, usually sessile, in which individuals of a particular species group close to one another for beneficial purposes. Clumping can be caused by the abiotic environment surrounding an organism. Barnacles, for example, group together on rocks that are exposed for the least amount of time during the low tide. Usually, clumping in sessile animals starts when one organism binds to a hard substrate, such as rock, and other members of the same species attach themselves afterwards. Herbivorous snails are known to clump around where sufficient algae are present.
Жабайы аңдарды аулаудан аулақ болу
Жыртқыштардан, мысалы, еуропалық лобстерден (Homarus gammarus) қорғану үшін көк мидиялар (Mytilus edulis) сияқты организмдерде бірігіп тіршілік ету және қозғалыс белсенділігінің артуы байқалған. Мидиялардың бірігіп тіршілік етуінің салдарынан өсудің баяулауы және репродуктивтік қабілеттің төмендеуі сияқты кері жақтары бар. Дегенмен, бірігіп тіршілік етудің жыртқыштардан және қолайсыз ауа-райы жағдайларынан өлім-жітімді азайту сияқты артықшылықтары да бар. Екі жақтаулы организмдер бірігіп тіршілік етуді қазба жәндіктерінен белгілі, және олардың жиынтық өмір салтының артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Nucella lamellosa сияқты жыртқыштар көк мидия сияқты жемді аулау үшін бұрғылау тәсілдерін пайдаланады, ал мидиялардың бірігіп тіршілік ету стратегиясы бұрғылау жиілігін едәуір төмендетеді. Алайда, бұрғылау орнының орташа орналасуы және гастроподтардың осы көрсеткіштегі өзгерістері бірігіп тіршілік етудің нәтижесінде өзгере қоймады.
Clumping and increased locomotion has been found to occur with organisms such as blue mussels (Mytilus edulis) due to risks from predators such as the European lobster (Homarus gammarus). Trade offs exist with clumping such as decreased growth and less reproductive activity from mussels clumping together due to predation. However, there are also benefits obtained, such as decreased mortality from predation and adverse weather conditions, from clumping. Clumping has been practiced by bivalve organisms from the times of the fossil record, and the trade offs between living quite an aggregated lifestyle. Predators such as the gastropod Nucella lamellosa utilize drilling techniques in order to hunt prey such as the blue mussels, and the latter's clumping strategies results in significantly less drilling frequency overall. However, the average drilling placement and variation by the gastropod did not show variation as a result of clumping.
Өлшем
Табиғаттағы организмдердің топтасқан популяцияларын өлшеу кейде зерттеушілер үшін қиындық тудыруы мүмкін. Экологтардың популяция тығыздығын зерттеуде жиі қолданатын квадраттық сынама алу әдісі, топтасқан популяциялар сияқты жағдайларда тиімді болмайды. Оның орнына, топтасқан популяцияларды өлшеу үшін басқа әдістерді қолдануға болады, мысалы, қозғалмас бұрын зерттеліп, анықталатын организмдер үшін сызық бойымен кесісу әдісі кең таралған. Организмдердің топтасу себептері үлкен аумақтардағы ресурстардың шектеулі бөліктерде орналасуымен және әлеуметтік топтар құруға бейімді организмдердің таңдалуымен байланысты. Шұңқырлы торы бар жәндік (Agelenopsis aperta) кішкентай аумақтарда мекендеу ортасында біркелкі таралады, бірақ үлкен аумақтарда топтасқан түр болып табылады. Бұған екі себеп бар. Біріншіден, бұл жәндіктердің жәндіктерді тартып, қолайлы жылулық қасиеттері бар ортаны ұнатуы мүмкін. Екіншіден, торы құру үшін жәндіктерге арналған кеңістік шектеулі, және осы кеңістіктер үшін бәсекелестік күшті. Дегенмен, макро деңгейде көптеген организмдер кеңістікте біркелкі таралмағандықтан, топтасқан таралымға ие. Осыған ұқсас үрдістер басқа жәндік түрлерінде де байқалады. Stegodyphus lineatus үлкен топта тамақтанғанда, қандай басқа да параметрлер болса да, кемшіліктерді сезеді. Әйтпесе, бұл жәндіктер шамамен бірдей өлшемде болғанда, бір-біріне жақын жерде тиімдірек тіршілік ете алады. Топтардың мөлшері де бұл жәндіктердің тіршілік ету қабілетіне әсер етеді.
Measuring clumped populations of organisms in nature can prove challenging at times for researchers. Quadrat sampling, a favored method by ecologists to study the density of populations, is not as effective with criteria such as those groups that are clumped. Other methods instead can be utilized to measure clumped populations, such as the line intercept method which is more popular with organisms that can be studied and identified before they move. The reasoning behind organisms clumping revolve around resources being restrained in smaller regions within larger ones and select organisms forming social groups. The funnel web spider (Agelenopsis aperta) at smaller scales are evenly distributed in their habitats, but are a clumped species on larger scales. The reasoning for this is two fold. Firstly, these types of spiders prefer environments with the ability to attract insect prey and have favorable thermal properties. Secondly, there is a limited space for spiders to establish their websites, and competition for these spaces is substantial. However, on a macro scale, most organisms actually have clumped distributions due to their habitats not being eventually distributed over extensive areas. Similar trends are seen with other species of spiders. Stegodyphus lineatus sees disadvantages no matter what other parameters exist when feeding in large groups. Otherwise, these types of spiders were able to survive in close proximity most effectively when they were of approximate equal size. The size of groups also played a role in the ability of these spiders to live.
Жасушалардың түйісуі
Организмдер үшін ұйықталу (топтасу) практикасы макро және микро деңгейде де кездеседі. Эндосимбиотикалық теориямен тығыз байланысты, алыс өткендегі бір жасушалы организмдердің басқа организмдермен бірігіп, қазіргі өмірдің көп бөлігін құрайтын күрделі көп жасушалы тіршілік нысандарын қалыптастыруға дамып, эволюциялағандығына айғақтар жеткілікті. Бұл, олардың өздерін-өз қамтамасыз ете алуы және болашақ ұрпақтарды өрбітуге қабілетті болғандықтарына қарамастан болды. Дегенмен, бұл құбылыс тіршіліктің эволюциясындағы маңызды өзгеріс саналады. Мұндай көп жасушалы тіршілік нысандарының пайдасы – бір жасушалы организмдердің бұрынғы өзара әрекеттесу тәсілдерінің тиімділігін арттыру, мысалы, жасушадан тыс "ортақ игіліктерді" (қоғамдық пайдаларды) құру – организмдердің топтасудан алған пайдасы. Алайда, ынтымақтастық (кооперация) топтасу стратегиясымен қатар дамуы және оның қасында өмір сүруі мүмкін. Топтасқан организмдердің арасындағы генетикалық ұқсастық артқан сайын, "ортақ игіліктерді" өндіру де, топтасудың өзі де жиірек кездесіп, соңғысы оңайырақ жүзеге асты. Сонымен қатар, генетикалық ұқсастықтағы шағын өзгерістер организмдердің эволюциясының бағытын күрт өзгертуі мүмкін, мысалы, тіршілік ету және өсу үшін маңызды заттардың өндірісін арттыру. Топтасу пайдасын бөлісетін организмдердің саны артқанда бұл процеске кедергі келтірілуі мүмкін, бірақ бұл организмдер бір-бірімен туыстық байланыста болғанда ынталандырылады.
The practice of clumping occurs at both the macro and micro level for organisms. Closely tied to the endosymbiotic theory, there exists significant evidence that single celled organisms in the distant past evolved and combined with other organisms to create complex multi cellular lifeforms that make up much of life in the present. This was despite the fact that these single celled organisms were capable of sustaining themselves and reproducing to create future generations. Nevertheless, this occurrence is considered to be a major transition in the evolution of life. The benefits of these multi cellular lifeforms forming include further advances in efficiency to already existing ways that single celled organisms cooperated; the creation of extracellular "public goods" is an example of organisms gaining from clumping. However, cooperation could still evolve and coexist alongside clumping as a strategy for organisms. As genetic similarity strengthened between organisms that clumped, both "public goods" production and clumping itself became more prevalent and easier to accomplish in the case of the latter. In addition, just small changes in genetic similarity can cause major shifts the outcome of evolution for organisms, such as increased output of vital materials for survival and growth. Clumping can be impeded when the number of organisms that benefits must be shared with increases, but stimulated when those organisms are more related to one another.