Кіріспе

2017 жылдың 1 қазанынан бастап Германияда бір жынысты некелер заңды болып табылады. 2017 жылдың 30 маусымында Бундестаг, ал 7 шілдеде Бундесрат бір жынысты некелерді заңдастыру туралы заң жобасын қабылдады. Оны 20 шілдеде президент Франк-Вальтер Штайнмайер заңға қол қойды және 28 шілдеде Федералдық заңдар жинағында жарияланды. Бұрын, биліктегі ХДС/ХСС бір жынысты некелер мәселесін заңдастырудан бас тарған болатын. 2017 жылдың маусым айында канцлер Ангела Меркель бұл мәселенің сана бойынша дауысқа салынатынын күтпеген жерден мәлімдеді. Осының нәтижесінде, басқа партия басшылары маусымның соңғы аптасында, жазғы демалысқа дейінгі соңғы заң шығару сессиясында дауыс беруді ұйымдастырды. Бундестаг 30 маусымда 393 дауысқа қарсы 226 дауыспен заңды қабылдады және ол 1 қазанда күшіне енді. Германия Орталық Еуропадағы бірінші, Еуропадағы он төртінші және әлемдегі 22-ші ел болып, бір жынысты жұптарға елінің барлық аймағында некеге тұруға рұқсат берді. 2001 жылдан 2017 жылға дейін Германия бір жынысты жұптар үшін тіркелген өмірлік серіктестікті мойындады. Осы серіктестіктер арқылы берілген мүмкіндіктер Федералдық Конституциялық соттың бірнеше шешімдері арқылы некенің көп бөлігін қамтамасыз ететінше біртіндеп кеңейтілді, бірақ барлық құқықтарын емес.

Бірінші және екінші Шрёдер үкіметтері

Тіркелген өмірлік серіктестік туралы заң (Gesetz über die Eingetragene Lebenspartnerschaft) бір жынысты некелерді жақтаушылар мен екі ірі консервативті партияның консерваторлары арасындағы келісім болды, олардың депутаттарының некеге қатысты түсінігі гей адамдарды алып тастады. Заңмен тіркелген өмірлік серіктестік (eingetragene Lebenspartnerschaft,) құрылды, сонымен қатар бір жынысты жұптарға әдетте әр жынысты жұптарға берілетін бірқатар құқықтар берілді. Оны "жасылдар" партиясының мүшесі Волкер Бек дайындады және "жасылдар" партиясы мен Социал-демократиялық партияның (СДП) коалициялық үкіметі құраған "Шредер" бірінші кабинеті кезінде мақұлданды. Бундестаг оны 2000 жылдың қараша айында мақұлдады, үкіметтік партиялар қолдады, ал оппозициялық ХДС/ХСС және еркін демократиялық партия (FDP) қарсы дауыс берді. Президент Йоханнес Рау 2001 жылдың 16 ақпанында заңға қол қойды және ол 2001 жылдың 1 тамызында күшіне енді. 2002 жылдың 17 шілдесінде Федералды Конституциялық сот заңның конституциялық екенін растады. Сот заңның қабылдану процесінің конституциялық екенін бірауыздан шешті. 8 мүшеден тұратын сот үш дауысқа қарсылықпен заңның мазмұны Негізгі заңға (Grundgesetz, Германия Конституциясы) сәйкес келеді деп шешті және осы серіктестіктерге некедегі жұбайларға берілгендей тең құқықтар берілуі мүмкін екенін айтты. Бастапқы заң әдейілеп кейбір артықшылықтарды, мысалы, жесірлер мен жесірлерге бірлескен бала асырау және зейнетақы алу құқығын, Конституцияда неке мен отбасыға берілген "ерекше қорғауды" сақтау үшін ұстап қалды. Сот "ерекше қорғаудың" мәні оның мөлшерінде емес, міндетті сипатында екенін анықтады, ал тіркелген серіктестіктерге берілетін қорғау Бундестагтың қалауына байланысты. 2004 жылдың 12 қазанында Бундестаг тіркелген өмірлік серіктестік туралы заңды (өзгерістермен) (Gesetz zur Überarbeitung des Lebenspartnerschaftsrechts) қабылдады, бұл тіркелген өмірлік серіктестердің құқықтарын кеңейтіп, басқалармен бірге, өгей бала асырау мүмкіндігін және алимент пен ажырасу ережелерін жеңілдетті, бірақ некедегідей салық жеңілдіктерін қамтымады. Заң 2005 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді.

Меркельдің бірінші үкіметі

2008 жылдың шілдесінде Федералды Конституциялық сот 50 жылдан астам уақыт бойы әйелмен некеде болғаннан кейін әйел болып жыныс ауыстырған трансгендер адамның әйелімен некеде қалуға және заңды жынысын әйел деп өзгертуге құқылы екенін қабылдады. Сот Бундестагқа тиісті заңға қажетті өзгерістерді енгізу үшін бір жыл берді. 2009 жылдың 22 қазанында Конституциялық сот жұмыс берушісінің некеде тұрмағандықтары үшін өзіне және тіркелген серігіне нашар зейнетақы төлемдерін тағайындаған ер адамның, егер ол және серігі некеде тұрған және әртүрлі жынысты болған жағдайда алатын төлемдерге тең құқылы екенін анықтады. Соттың шешімімен, бір жынысты серіктер зейнетақы төлемдерімен ғана емес, сонымен қатар некедегі жұбайларға қолданылатын барлық құқықтар мен міндеттер бойынша тең құқықтарға ие болуға тиіс.

Меркельдің екінші үкіметі

2009 жылдың 25 қазанында ХДС/ХСС-ның жаңа ФДП коалициясы үкіметтік бағдарламасын жариялады. Онда бір жынысты және әртүрлі жынысты жұбайлар арасындағы салықтағы теңсіздік жойылатыны және 22 қазандағы Конституциялық соттың шешімі заңға айналдырылатыны көрсетілген. Дегенмен, үкіметтік бағдарламада бала асырап алу құқықтары туралы ештеңе айтылмаған. 2010 жылдың 17 тамызында Федералды Конституциялық сот тірі қалған тіркелген серіктестерге мұралық салық бойынша тірі қалған жұбайлармен бірдей ережелер қолданылатынын шешті. Бұрын тірі қалған жұбайлар мұралық салықтың 7-30% төлесе, тіркелген серіктестер 17-50% төлейтін. 2013 жылдың 18 ақпанында Конституциялық сот тіркелген серіктестердің бала асырап алу құқықтарын кеңейтті. Сот бір серіктеске екінші серіктің асырап алған баласын, сондай-ақ биологиялық баласын асырап алуға рұқсат етілуі керек деп шешті, яғни «кейіннен асырап алу» мүмкіндігі болуы тиіс. Алайда, үкімет 2013 жылдың маусым айында парламентте бала асырап алу заңдарын өзгерту жөнінде дауыс беруді ұйымдастырмады. Сот Бундестагқа заңдарды өзгерту үшін 2014 жылдың 30 маусымына дейін мерзім берді. 2013 жылдың 6 маусымында Конституциялық сот тіркелген серіктестерге әртүрлі жынысты жұбайларға берілгендей, бірлесіп салық декларациясын тапсыру артықшылықтарын беру керектігін шешті. Бундестаг заңды кері күшпен өзгертуге тиіс болды.

Меркельдің үшінші үкіметі

Жаңа ХДС/ХСС СДП үкіметі 2013 жылғы Конституциялық соттың шешімімен талап етілгендей, 2014 жылдың маусым айына дейін бала асырап алуға рұқсат беруге міндетті болды. Сот 2014 жылы тіркелген серіктестерге балаларды бірлесіп асырап алуға рұқсат беру керек пе, жоқ па деген мәселені қарастыруға күтілгенімен, 2014 жылдың ақпан айында процедуралық негіздермен осы іс қабылданбады. 2014 жылдың наурызында коалициялық үкімет бала асырап алуды кезең-кезеңімен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін заң жобасын бекітті, сонымен қатар толыққанды асырап алу теңдігін іске асыру мәселесі талқыланды. Бундесрат толық асырап алу теңдігін ұсынды, ал Бундестаг комитеті осы тақырып бойынша тыңдау өткізді. 22 мамырда Бундестаг заңды қабылдады, бірақ «Жасылдар» партиясының толық теңдік туралы ұсынысын қабылдамады. Сонымен қатар, бір жынысты жұптарға толық салық теңдігін беру туралы заң Бундестагта бірауыздан қабылданды, бұл 2013 жылдың маусымындағы сот шешімінен кейін қажетті құқықтық өзгерістерді аяқтады. 2015 жылдың қазан айында Бундестаг тіркелген серіктестіктерге қатысты бірқатар заңдарды өзгерту туралы үкіметтік заң жобасын мақұлдады. Бұл заң тіркелген серіктестерге бірнеше құқықтық салаларда некедегі жұбайлармен бірдей құқықтар берді, бірақ маңызды өзгерістер болған жоқ. Заң жобасы 2015 жылдың қарашасында Бундесратта да қабылданды. Тіркелген өмірлік серіктестікке тіркелу мүмкіндігі 2017 жылдың 1 қазанында тоқтатылды. Германияда енді мұндай серіктестіктер жасалмайды, ал жұптар тіркелген серіктестік мәртебесін сақтап қалуға немесе одақтарын ресми некеге айналдыруға құқылы.

Серіктестік статистикасы

Тіркелген серіктестік туралы заң 2001 жылдың 1 тамызынан бастап күшіне енді. 2004 жылдың қазанына дейін 5000 бір жынысты жұп тіркелді. 2007 жылы 15 000 жұп тіркелген, олардың үштен екісі ерлер, ал 2010 жылы 23 000 жұп болды. 2011 жылдың мамырында 68 268 адам тіркелген өмірлік серіктестікте екенін мәлімдеді. 2016 жылдың соңына қарай Германияда 44 000 тіркелген серіктестік жасалды; шамамен 25 000-ы (56,8%) ерлер арасында, ал 19 000-ы әйелдер арасында (43,2%) болды.

Бір жынысты некелер

CDU/CSU, 2005 және 2021 жылдар аралығында Германияның коалициялық үкіметтерінің басшы партиялары, тарихи түрде бір жынысты некелерді заңдастыруға қарсы болды. Жасылдар, Социал-демократиялық партия (СДП) және Солшыл партия бір жынысты некелерді қолдайды және 2012 жылдың маусым айында оны заңдастыруға бағытталған жеңілген заң жобасын қолдады. Еркін демократиялық партия (FDP) бір жынысты некелерді қолдайды, бірақ 2009 және 2013 жылдар аралығында ХДС/ХСС-мен коалициялық үкімет құрамында болған кезде тиісті заңнаманы қабылдауға келіспеді. СДП 2013-2017 жылдар аралығында ХДС/ХСС-мен үкіметте болған кезде бір жынысты некеге қарсы болуға келісім берді. Көптеген партиялар 2017 жылғы федералды сайлаудан кейін ХДС/ХСС-мен коалициялық үкіметке кіру үшін бір жынысты неке мәселесінде келісімге қол жеткізуді шарт етті. 2017 жылдың қазан айында заңдастырылғаннан бері ХДС/ХСС бір жынысты неке заңын күштен шығару туралы ұсыныстарға қарсы тұрып келеді және көбінесе бұл мәселені "шешілген" деп санайды. 2023 жылы Бавариядағы Христиандық-әлеуметтік одақ (CSU) бір жынысты некелерді қолдайтын партиялық бағдарламаны қабылдады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Германия үшін Альтернатива (AfD) бір жынысты некеге қарсы ең ірі партия болып табылады. Немец тілінде бір жынысты неке gleichgeschlechtliche Ehe деп аталады, ал көпшілік арасында оны Ehe für alle деп, яғни "барлығына арналған неке" деп атайды.

Меркельдің екінші үкіметі

Оппозициялық жасылдар 2009 жылғы маусым айында бір жынысты некеге қатысты заң жобасын жариялады. 2010 жылғы қыркүйекте Бундесрат бұл заңды қабылдамады. Тек Берлин, Бранденбург, Бремен және Солтүстік Рейн-Вестфалия бір жынысты неке заң жобасын қолдады; ал қалған 12 штат қолдау көрсетпеді. 2011 жылғы маусымда Гамбург Сенаты, ел бойынша өткен сайлауларда ХДС-ның жеңіліске ұшырауынан кейін, Бундесратта бір жынысты некеге қатысты заң жобасын енгізу ниетін мәлімдеді. 2012 жылғы 28 маусымда Бундестагта жасылдардың бір жынысты некелерді заңдастыру жөніндегі ұсынысы 309 дауысқа қарсы 260 дауыспен, 12 дауыс қалыс қалды. Бұл ұсыныс бір жынысты жұптарға бала асырау және салық салу мәселелерінде тең мүмкіндік беруді көздеді. ХДС/ХСС және ФДП мүшелері ұсынысқа қарсы дауыс берді, ал оппозициялық партиялар (Социал-демократиялық партия, жасылдар және Солшылдар) қолдады. 2013 жылғы 22 наурызда Бундесрат 5 штаттан (Гамбург, Төменгі Саксония, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Рейнланд-Пфальц және Шлезвиг-Гольштейн) ұсынылған заң жобасын қабылдады, ол бір жынысты жұптарға некеге тұруға мүмкіндік беретін шара еді. Заң жобасы дауыс беру үшін Бундестагқа жіберілді, бірақ биліктегі коалиция 2012 жылы бұрынғы ұсыныс жеңіліске ұшыраған кездегіден бері өзгермеді.

Меркельдің үшінші үкіметі

2013 жылдың 22 қыркүйегінде федералды сайлаулар өтті, содан кейін жаңа үкіметтік коалиция құрылды. 22 қазанда құрылған жаңа Бундестагта бір жынысты некеге қолдау білдірген партиялар (SPD, Солшылдар және Жасылдар) теориялық түрде көпшілікті құрады. Солшылдар бір жынысты некелерді заңдастыру туралы заң жобасын дереу ұсынды, бірақ SPD үкімет құру келіссөздеріне қауіп келтірмеу үшін оны қолдамады. SPD ЛГБТ+ адамдар үшін "100% теңдік" деп үгіт жүргізгенімен, ХДС/ХСС және SPD арасындағы коалициялық келісімде ЛГБТ+ құқықтарына қатысты маңызды өзгерістер болған жоқ. Солшылдардың заң жобасы 2013 жылдың 19 желтоқсанында бірінші оқылымда қаралып, содан кейін Заң комитетіне жіберілді. 2015 жылдың 5 маусымында тоғыз штат (Баден-Вюртемберг, Бранденбург, Бремен, Гамбург, Төменгі Саксония, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Рейнланд-Пфальц, Шлезвиг-Гольштейн және Тюрингия) Бундесратқа бір жынысты неке туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасы 2015 жылдың 12 маусымында бірінші оқылымда қаралып өтті. Бундестагта 2015 жылдың 10 маусымында Жасылдар тағы бір заң жобасын ұсынды, ол 18 маусымда бірінші оқылымда қарастырылды. 2015 жылдың 25 қыркүйегінде Бундесрат тоғыз штат ұсынған заң жобасын мақұлдады. Заң жобасы Бундестагқа жіберілді, онда үкіметтік партиялар (ХДС/ХСС және SPD) үш бірдей бір жынысты неке заң жобасын қарастыруды тоқтатты. 2017 жылдың наурызында коалициялық үкіметтегі кіші серіктес SPD, халықтың көпшілігінің қолдауына сүйене отырып, ХДС-ті бір жынысты некелерді заңдастыруға итермелейтінін мәлімдеді. Бундестагтағы SPD партиясының басшысы Томас Опперманн, өзінің партиясы Жасылдардың, Солшылдардың және Бундесраттан жіберілген ұзақ күтілген заң жобаларына қосымша заң жобасын ұсынатынын айтты, бірақ соңында мұны істемеді. 2017 жылдың 20 маусымында Федералды Конституциялық Сот Жасылдар партиясының заң комитетіне бір жынысты некелерді заңдастыру туралы заң жобаларын парламентке сайлау алдындағы соңғы сессияда дауыс беру үшін жіберу туралы талап қоюына қатысты өтінішін қабылдамады. 2017 жылдың 17 маусымында Жасылдар 2017 жылғы сайлаудан кейін бір жынысты некелерді заңдастыру келісімнің бір бөлігі болмаса, ешқандай басқарушы коалицияға қатыспауға уәде берді. 24 маусымда FDP басшысы Кристиан Линднер өзінің партиясы да осындай міндеттеме қабылдауын ұсынатынын айтты, ал келесі күні SPD де осындай уәде берді.

Бундестагтың дауыс беруі және Бундесраттың мақұлдауы

2017 жылдың маусым айының соңында Берлинде өткен қоғамдық форумда көрермендердің сұрақтарына жауап берген кезде канцлер Ангела Меркель бір жынысты неке мәселесі бойынша ар-ождан дауысына берілуіне үміттенетінін күтпеген жерден мәлімдеді. Бұл кеңінен түсіндірілді, яғни ол Бундестагта партиялық тәртіптің бақылаусыз болуына мүмкіндік береді. Оның мәлімдемесінен кейін көп ұзамай бірнеше саясаткер, соның ішінде СДПК төрағасы Мартин Шульц, маусымның соңғы аптасында, жазғы демалысқа дейінгі соңғы заң шығару сессиясында дауыс беруді талап етті. 27 маусымда екі үкіметтік партия (ХДС және ХСС) өздерінің заң шығарушыларына ар-ождан дауысын беруге рұқсат беретінін жариялады, бірақ федералды сайлау алдында дауыс беруге қарсы еді. СДПК коалициялық келісімді бұзып, оппозициялық партиялармен бірге бір жынысты некелерді заңдастыру үшін дауыс беруді жоспарлады. 28 маусымда СДПК, Жасылдар және Солшылдар партиясының Заң мәселелері комитетінде Бундесраттың 2015 жылы ұсынған заң жобасы бойынша пленарлық дауыс беруді кестеге қоюға дауыс берді, ХДС/ХСС мүшелерінен басымдықпен жеңіп шықты. Жасылдар мен Солшылдар өздерінің заң жобаларын кері тартып алды. 30 маусымда Бундестаг заң жобасын талқылап, 393–226 дауыспен, 4 үзілген дауыспен және 7 қатыспағанмен қабылдады. Өзінің ұстанымын өзгерткенінің нәтижесінде дауыс беру өткізілген Меркель заңға қарсы дауыс берді, бірақ бұл нәтиже "әртүрлі пікірлерге құрметті қана емес, сонымен қатар қоғамдық бірлік пен бейбітшілікті нығайтады" деп үміттенедінін айтты. 7 шілдеде Бундесрат өзгерістерге қатысты талаптар болмағандықтан, дауыс берусіз заң жобасын мақұлдады. Заңға 20 шілдеде президент Франк-Вальтер Штайнмайер қол қойды. Заң 28 шілдеде [[Bundesgesetzblatt (Германия)]]-да жарияланды және жарияланғаннан кейінгі үшінші айдың бірінші күні күшіне енді (яғни 1 қазан 2017). Сол күні Германияның барлық аймақтарында жүздеген бір жынысты жұптар үйленді, ал алғашқы бір жынысты неке Берлиндегі Шенебергте Карл Крейле мен Бодо Менде арасында тіркелді. Бір жынысты неке туралы заң қысқа болды; ол Bürgerliches Gesetzbuch-тің 1353-бабына мынадай сөйлемді қосты: Некеге екі түрлі немесе бір жынысты екі адам өмір бойына келе алады. + 30 маусым 2017 ж. Бундестагтағы дауыс беру Партия Дауыс берді Қарсы дауыс берді Үзілген дауыс берді Қатыспаған Христиан-демократиялық одақ/Христиан-әлеуметтік одақ (ХДС/ХСС) 75 225 4 5 Германияның социал-демократиялық партиясы (СДПК) 192 – – 1 Солшылдар (Die Linke) 63 – – 1 Альянс 90/Жасылдар (B90/Grüne) 63 – – – Тәуелсіздер – 1 – – Барлығы 226 4 7 62,4 35,9 0,6 1,1

Реакция және соңынан

Бірнеше заңгер, соның ішінде депутаттар мен партия басшылары заңның заңдылығына күмән келтірді, ал Федералды Конституциялық соттың бұрынғы президенті Ханс Юрген Папиер бір жынысты некелер соттың неке туралы бұрынғы анықтамаларына қайшы келеді деп мәлімдеді. Конституцияның 6(1) тармағы «неке және отбасыны» «мемлекеттік тәртіптің ерекше қорғауына» жатады деп белгілейді. Конституцияға түзету енгізу үшін Парламенттің екі палатасының екі үшін бір бөлігінен көп дауыс қажет. Бұл алаңдаушылықтарды Федералды Әділет министрі Хайко Маас жоққа шығарды, ол 6(1) бапта «неке» термині анықталмағанын және оның кеңейтілген анықтамасын қабылдауға ешқандай кедергі жоқ екенін мәлімдеді. Алайда, AfD-нің шағымдануға заңдық негізі болмады, себебі ол федералды үкіметтің немесе кез келген штаттық үкіметтің құрамына кірмеген. Сондай-ақ, ол сол кезде Бундестагта өкілдігі болмады және 2017 жылғы сайлауда Бундестаг мүшелерінің төрттен бір бөлігіне де жетпеді. 2018 жылдың 6 наурызында Бавария үкіметі, тапсырыс бойынша жасалған сараптамалардың нәтижесінде, заңға қарсы шағымдану мүмкіндігінің төмен екенін анықтағаннан кейін, заңға наразылық білдірмейтінін мәлімдеді. 2018 жылдың қыркүйегінде, заңды күшіне енгенге бір жыл жуық уақыт өткен соң, AfD Бундестагқа бір жынысты некелерді жою туралы ұсыныс енгізді. Бұл ұсыныс 11 қазанда қабылданбады, барлық басқа саяси партиялар қарсы дауыс берді. Бірнеше «Жасылдар» және ХДС/ХСС депутаттары өткен жылы Германияда некеге тұрған мыңдаған бір жынысты жұптарды құттықтады, ал басқа депутаттар AfD-нің ұсынысын «демократияға қарсы», «қате», «еркін қоғамның есебінен жасалған арзан саяси трюк» немесе тіпті «өте жаман» деп сынады. 2019 жылдың маусым айында AfD Заңдық мәселелер және Отбасы комитеттерінде бір жынысты неке туралы заңды жою туралы ұсыныс енгізді. Бұл ұсынысты барлық басқа саяси партиялар қабылдамады. ХДС/ХСС «Конституциялық неке тұжырымы бір жынысты жұптарға ашық» екенін мәлімдеді. Социал-демократтар AfD-ні «көзделген конституциялық пікірталасқа қайта оралуға» тырысқаны үшін сынады, ал FDP бір жынысты жұптарға некеге тыйым салу «олардың бостандығын шектейді» деп сынға алды. Солшылдар AfD-нің жобасын «жыныстық азшылықтардың тең құқықтарын жоққа шығаруға бағытталған қасақана тудырылған арандату» деп қарастырды, ал «Жасылдар» бір жынысты некеге «кең саяси және әлеуметтік қолдау» бар екенін атап өтті. Сол айда AfD Шлезвиг-Гольштейннің Ландтагына штаттық үкіметті Федералды Конституциялық сотта бір жынысты неке туралы заңға қарсы шағымдануға мәжбүрлеу туралы ұсыныс енгізді. Бұл ұсыныс сәтсіз аяқталды және Ландтагтың барлық саяси партиялары қарсы болды. 2018 жылдың желтоқсанында Германия Парламенті бірнеше заңдарды өзгерту туралы заң қабылдады, бұл бір жынысты некелерді заңдастыруды, соның ішінде шетелдік бір жынысты некелерді тануды және тіркелген өмірлік серіктестіктерді некеге айналдыруды ескереді.

Неке статистикасы

Германияның Федералды статистикалық кеңсесінің мәліметтері бойынша, 2022 жылдың соңына дейін Германияда 75 000-ға жуық бір жынысты некелер тіркелді; олардың шамамен 30 000-ы тіркелген серіктестіктен ауыстырылды. +Германиядағы некелер Жыл Бір жынысты некелер Қарсы жынысты некелер Барлық некелер % Бір жынысты Ер адам Әйелдер Барлығы 2017 (қазаннан бастап) 6,080 5,067 11,147 92,209 103,356 12.1% 2018 10,686 11,071 21,757 449,466 482,370 4.51% 2019 6,815 7,206 14,021 416,324 430,345 3.37% 2020 4,663 5,276 9,939 373,304 383,243 2.66% 2021 4,068 4,642 8,710 349,075 357,785 2.43% 2022 4,664 5,379 10,043 380,700 390,743 2.57%

2017 жылдың қазан айынан желтоқсан айының соңына дейін Берлинде 680 бір жынысты жұп неке қиды; 181 Темпельхоф-Шёнебергте, 100 Шарлоттенбург-Вильмерсдорфта және 97 Фридрихсхайн-Кройцбергде, ал қалған жұптар 9 басқа аудандарда үйленді. Осы үш айдың ішінде Берлинде жасалған барлық некелердің 18,4%-ы бір жынысты некелерді құрады. 2017 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін Штутгартта 168 бір жынысты неке тіркелді, олардың көпшілігі тіркелген серіктестіктен ауыстырылды. 2018 жылдың наурыз айының соңына дейін Берлинде 1000-нан астам бір жынысты неке тіркелді (төрт аудан неке статистикасын жарияламады, деректер толық емес), Гамбургте 900, Кёльнде 644, Мюнхенде 477, Франкфуртта 216, Дюссельдорфта 192, Дортмундта 180 және Ганноверде 158. Олардың көпшілігі серіктестіктен ауыстырылды. Берлинде 2017 жылдың 1 қазаны мен 2018 жылдың 31 желтоқсаны аралығында 2540 бір жынысты неке тіркелді, бұл барлығы 15 660 некенің 16,2%-ын құрады. Олардың 1551-і (61%) тіркелген өмірлік серіктестіктен ауыстырылды; 1637-і (64%) екі еркек арасында, ал қалған 903-і (36%) екі әйел арасында жасалды. Бранденбургте сол кезеңде 903 бір жынысты неке тіркелді, бұл 15 440 некенің 5,9%-ын құрады. Олардың 550-і (61%) тіркелген өмірлік серіктестіктен ауыстырылды; 481-і (53%) екі әйел, ал 422-і (47%) екі еркек арасында жасалды.

Діни іс-әрекет

Германиядағы ең ірі діни ұйымдар – Германиядағы протестанттық шіркеу және Рим-католик шіркеуі. 2016 жылғы Германияның жалпы әлеуметтік сауалнамасы көрсеткендей, Германия азаматтарының 30,5% католик, 29,6% протестанттық шіркеудің мүшесі, ал 32,4% дінге жатпайды.

Германиядағы протестанттық шіркеу

Протестанттық шіркеу Германия протестанттарының басым көпшілігін қамтитын жиырма лютерандық, реформаланған және біріккен протестанттық аймақтық шіркеулерден тұрады. Жиырма шіркеудің барлығы дін қызметкерлеріне бір жынысты қатынастарды баталауға рұқсат береді. Олардың бірнешеуі өздерінің ғибадат орындарында бір жынысты некелерді тойлайды: Рейнландтағы евангелистік шіркеу (2016), Бадендегі протестанттық шіркеу (2016), Берлин, Бранденбург және Силезияның Жоғарғы Лузатиядағы евангелистік шіркеу (2016), Германиядағы евангелистік реформаланған шіркеу (2017), Бремендегі евангелистік шіркеу (2018), Гессендік Вальдек шіркеуі (2018), Ольденбургтегі евангелистік лютерандық шіркеу (2018), Гессен және Нассаудағы протестанттық шіркеу (2019), Ганновердегі евангелистік лютерандық шіркеу (2019), Пфальцтегі евангелистік шіркеу (2019), Липпе шіркеуі (2019), Солтүстік Германиядағы евангелистік лютерандық шіркеу (2019), Вестфалиядағы евангелистік шіркеу (2020) және Брансуиктегі евангелистік лютерандық шіркеу (2022). Германияның орталық бөлігіндегі евангелистік шіркеу өз шіркеулерінде бір жынысты некелерді тойлауға рұқсат береді, бірақ бұл үшін жергілікті муниципалитет келісуі керек. 2016 жылдың 14 тамызында, бір жынысты некелер заңмен мойындалмағанмен, екі протестант пасторы Берлиндегі Сент-Мария шіркеуінде екі еркес адамды үйлендірді. Бұл Германиядағы шіркеуде тойланған алғашқы бір жынысты неке болды. Бір жынысты жұптардың некелері ресми шіркеу тізіліміне енгізіледі. Пасторлар өздерінің жеке сенімдеріне қайшы келсе, бір жынысты некелерді тойлауға міндетті емес.

Германиядағы католик шіркеуі

Католик шіркеуі бір жынысты некелерге ресми түрде қарсы болса да, бірнеше католик дін қызметкері, әсіресе Аахендегі Рим католик епархиясында, жылдар бойы бір жынысты қатынастарға жасырын бата беруде. Бірнеше епископ бір жынысты қатынастарға бата беруді қолдады, оның ішінде епископтар Хельмут Дезер, Франц Йозеф Герман Боде, Питер Кольграф, Георг Бетцинг және Генрих Тиммерверс. 2021 жылдың мамыр айында, Киелі Тақтың бір жынысты одақтарға бата беруге тыйым салуын қайталағаннан кейін, шамамен 120 дін қызметкері тыйымға ашық қарсылық көрсетіп, бірнеше жұпқа бата берді. Олардың арасында Ян Кордицке әрекет еткен шіркеу мүшесінің серігі жақында қайтыс болғандықтан, оған бата берді. Ол: «Ұзақ жылдар бойы бірге болғаннан кейін қайғырып жүрген адамға қалай бата бермеуге болады? Кешіріңіз, мен эмоциялық болып тұрмын… Осы күнәлі махаббаттан арылуыңа қуанғаныңды айтамын ба?» деді. 2015 жылы Берлиндегі еркін университет пен Мюнстер университеті жүргізген сауалнама көрсеткендей, неміс католиктерінің 70% шіркеудің бір жынысты қатынастарға бата беруін қолдайды. 2023 жылдың наурызында Германия католик шіркеуінің Синодалық жолы бір жынысты қатынастарға бата беруді қолдады. «Біздің шіркеуде бір жынысты жұбайлар мен қайтадан некеге тұрған ажырасушылар көбінесе шеттетіліп, құрметсіздікке ұшырайды. Олардың қарым-қатынастарын Құдайдың жарылқауымен жұрт алдында жариялау мүмкіндігі бұл тәжірибелерді толықтырмайды. Алайда, бұл шіркеуге осындай қарым-қатынастағы сүйіспеншілік пен құндылықтарды бағалауға мүмкіндік береді, соның арқасында кешірім сұрап, татуласуға жол ашады». Синодалық жолдың 176 дауыспен, 14 қарсы дауыспен және 12 қалыс қалған дауыспен мақұлдаған бұл шешім 2026 жылы күшіне енеді. Дауыс беруден кейін Оснабрюк және Эссен епархиялары дін қызметкерлерінің бір жынысты қатынастарға бата бере алатынын жариялады. 2023 жылдың желтоқсанында Киелі Тақ Fiducia supplicans жариялады, бұл католик дін қызметкерлеріне шіркеу ілімі бойынша үйленбеген жұптарға, соның ішінде бір жынысты жұптарға бата беруге рұқсат беретін декларация. Бірнеше епископ бұл мәлімдемені құптады. Бетцинг «алғыс айтамын» деді: «Fiducia supplicans декларациясы жақында бата сұрау және бата беру тақырыбындағы мәселелерді пасторлық тұрғыдан және теологиялық тұрғыдан орташа және салмақты тілмен қарастырады. Декларацияда теологиялық санаттар мен терминдер жауапкершілікпен қолданылады. Бұл шіркеу іліміне берік адалдық пен адамдарға жақын болуды қалайтын шіркеудің пасторлық талаптары арасындағы нақты шекараны көрсетеді. Мұнда жауапты шіркеу практикасын көрсететін пасторлық әрекет ету кеңістігі сипатталған». Пасау епискобы Стефан Остер бұл декларация «бұл мәселе бойынша қарама-қарсы пікірлерде бізге көмектесе алады» деді. «Католик шіркеуі ретінде, бұл адамдармен пасторлық қарым-қатынаста бізде көбінесе түсіністік жетіспейді және жандарға қамқорлық жасау кезінде қарым-қатынас жасау мүмкіндігі өте шектеулі. Қазір пасторлық бағыттағы ортақ іс-қимыл кеңейіп келеді».

Германиядағы көне католик шіркеуі

Германиядағы Ескі Католиктердің Католиктік Епархиясының синоды 2021 жылдың қараша айында өз шіркеулерінде бір жынысты некелерді баталауға және тойлауға дауыс берді, соның ішінде канондық құқық және діни рәсімдерде бір жынысты және әртүрлі жынысты серіктестер арасындағы барлық ерекшеліктерді жойды. Бұл шіркеу 2003 жылдан бері бір жынысты серіктестіктерді баталауға рұқсат берген болатын.

Қоғамдық пікір

2006 жылдың желтоқсан айында Angus Reid Global Monitor жүргізген сауалнамада Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттердің экономикалық, саяси және әлеуметтік мәселелерге қатысты халықтың пікірлері зерттелді. Германия 52% қолдаумен бір жынысты некелерді қолдау бойынша жетінші орынға ие болды. Германияда бір жынысты некеге қолдау деңгейі Еуропалық Одақтың орташа көрсеткішінен (44%) жоғары болды. 2013 жылдың қаңтар айында YouGov жүргізген сауалнамаға сәйкес, Германияда бір жынысты некеге 66% қолдау білдірілді, 24% қарсы болды және 10% шешімін қабылдамады. Бір жынысты жұптардың бала асырап алуын 59% қолдады, 31% қарсы болды және 11% шешімін қабылдамады. Келесі айда RTL телеарнасы мен Stern журналы жүргізген сауалнама көрсеткендей, немістердің 74% бір жынысты некелерді қолдайды, ал 23% қарсы болды. Ең көп қолдау «Жасылдар» және Социал-демократиялық партия (СДП) сайлаушылары арасында байқалды, тіпті канцлер Ангела Меркельдің басқаратын Христиан-демократиялық партиясының (ХДС) сайлаушыларының арасында да екі жақтың бірі қолдау білдірді. 2013 жылдың мамырында Ipsos жүргізген сауалнамада респонденттердің 67% бір жынысты некелерді қолдады, ал тағы 12% бір жынысты жұптарды мойындаудың басқа формаларын қолдады. Ifop жүргізген сол айдағы сауалнама көрсеткендей, немістердің 74% бір жынысты жұптарға некеге тұруға және бала асырап алуға рұқсат беруді қолдады. 2013 жылдың қазан айында TNS Emnid жүргізген сауалнамаға сәйкес, 70% тіркелген серіктестік пен некеге толыққанды құқықтық теңдік орнатуды қолдады. YouGov жүргізген 2015 жылғы мамыр айындағы сауалнама көрсеткендей, немістердің 65% бір жынысты некелерді қолдады (партиялық бөліністе: ХДС/ХСС сайлаушыларының 57%, СДП сайлаушыларының 79%, «Солшылдар» сайлаушыларының 68% және «Жасылдар» сайлаушыларының 94%), ал 28% бір жынысты жұптарға некеге тұруға рұқсат беруге қарсы болды, ал 7% шешімін қабылдамады. 18-24 жас аралығындағылардың қолдауы 75%-ға дейін өсті, ал 55 жастан асқандардың қолдауы 60%-ға дейін төмендеді. Дін бойынша, католиктер арасында қолдау 64%, протестанттар арасында 63% болды. Бір жынысты жұптардың бала асырап алуын 57% қолдады, 35% қарсы болды және 8% шешімін қабылдамады. 2015 жылғы Евробарометр көрсеткендей, немістердің 66% Еуропа бойынша бір жынысты некеге рұқсат беру керек деп санайды, ал 29% қарсы болды. 2015 жылдың мамырында TNS Emnid жүргізген сауалнама көрсеткендей, немістердің 64% бір жынысты некелерді қолдады (партиялық бөліністе: ХДС/ХСС сайлаушыларының 63%, СДП сайлаушыларының 77%, ФДП сайлаушыларының 63%, «Солшылдар» сайлаушыларының 62%, «Жасылдар» сайлаушыларының 89% және AfD сайлаушыларының 14%), ал 31% қарсы болды және 5% шешімін қабылдамады. Келесі айда INSA жүргізген сауалнама көрсеткендей, 65% немістер бір жынысты некелерді қолдайды (партиялық бөліністе: ХДС/ХСС сайлаушыларының 58%, СДП сайлаушыларының 75%, «Солшылдар» сайлаушыларының 72%, «Жасылдар» сайлаушыларының 79%, ФДП сайлаушыларының 65% және AfD сайлаушыларының 42%). 2016 жылдың қыркүйек-қазан айларында Varkey Foundation жүргізген сауалнама көрсеткендей, 18-21 жастағылардың 82% Германияда бір жынысты некелерді қолдайды. 2017 жылдың қаңтар айында Германияның дискриминацияға қарсы федералдық агенттігінің зерттеуі көрсеткендей, немістердің 83% бір жынысты некеге қолдайды. 2017 жылғы маусымдағы ZDF сауалнамасы көрсеткендей, немістердің 73% бір жынысты некелерді қолдады, оның ішінде «Жасылдар» сайлаушыларының 95%, СДП сайлаушыларының 82%, «Солшылдар» сайлаушыларының 81%, ХДС/ХСС сайлаушыларының 64%, ФДП сайлаушыларының 63% және AfD сайлаушыларының 55%. 2017 жылдың сәуір және тамыз айлары аралығында жүргізілген және 2018 жылдың мамырында жарияланған Pew Research Center сауалнамасы көрсеткендей, немістердің 75% бір жынысты некелерді қолдайды, 23% қарсы болды және 2% жауап беруден бас тартты немесе жауап беруден жалтарды. Дінге байланысты бөлінгенде, дінге жатпайтын адамдардың 86%, дінге қатыспайтын христиандардың 82% және шіркеуге баратын христиандардың 53% бір жынысты некелерді қолдады. 18-34 жас аралығындағылардың 15% қарсылық білдірді. 2019 жылғы Евробарометр көрсеткендей, немістердің 84% Еуропа бойынша бір жынысты некеге рұқсат беру керек деп ойлады, ал 12% қарсы болды. 2023 жылдың ақпан және мамыр айлары аралығында Pew Research Center жүргізген сауалнама көрсеткендей, 80% неміс бір жынысты некелерді қолдайды, 18% қарсы және 2% жауап беруден бас тартады. Саяси бағыт-бағдар бойынша бөлінгенде, қолдау саяси спектрдің сол жағында 86% ең жоғары болды, содан кейін ортада 80% және оң жақта 74% болды. Әйелдердің (85%) бір жынысты некелерді қолдау деңгейі ерлерге (74%) қарағанда жоғары болды. 2023 жылғы Евробарометр көрсеткендей, қолдау деңгейі 84% құрады, ал қарсылық 13% болды. Сауалнама сонымен қатар немістердің 84% «екі бір жынысты адам арасындағы сексуалдық қатынаста ешқандай бұрыс жоқ» деп ойлайтынын, ал 13% оған келіспейтінін көрсетті.