19 ғасырдағы ирланд және шотланд көшпенделерін тасыған кемелер
Coffin ship
19 ғасырдағы ирландиялық және шотланд көшпендерін тасыған «қабір кемелері». Ашаршылықтан қашқандар мен тазалаудан қуылғандардың қасіретті саяхаты, аурулар мен өлім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырда ирланд және шотланд мигранттарын тасымалдаған кемелер
Ships that carried Irish and Scottish migrants during the 19th century
"Табут кемесі" (ұзын ко́нра) – Ұлы ирланд ашаршылығынан қашқан ирланд мигранттарын және Таулы жерлерді тазарту салдарынан қоныс аударған шотландтарды тасымалдаған кемелерді сипаттауға қолданылатын кең таралған сөз тіркесі. Көшіп келе жатқандарды тасымалдайтын, тығыз, ауруға шалдыққан, тамақ пен суға қол жеткізу қиын болған "табут кемелерінде" Атлант мұхитын кесіп өту кезінде көптеген адам қайтыс болды, бұл 1847 жылғы Солтүстік Америкадағы тиф эпидемиясына, Канададағы карантин станцияларында әкеп соқты. "Табут кемесінің" иелері заңға бағынса, заң бойынша рұқсат етілген ең аз мөлшерде ғана тамақ, су және тұру орынымен қамтамасыз етті. Өлім-жітім көрсеткіші әдетте 20 пайызға жететін, ал кейбір жағдайларда 50 пайызға дейін адамның қаза тапқаны туралы қорқынышты әңгімелер тарады, осылайша бұл кемелер "табут кемесі" деп аталды. Көзі көрмегендер теңізге жерленді. Атлант мұхитын кесіп өтудің ең арзан жолы болғанымен, "табут кемесіндегі" өлім-жітім көрсеткіші 30 пайызға жететін. Көптеген денелер теңізге тасталғандықтан, акулалар кемелердің артынан жүзіп бара жатқаны көрінді делінеді.
A coffin ship (long cónra) is a popular idiom used to describe the ships that carried Irish migrants escaping the Great Irish Famine and Highlanders displaced by the Highland Clearances. Coffin ships carrying emigrants, crowded and disease ridden, with poor access to food and water, resulted in the deaths of many people as they crossed the Atlantic, and led to the 1847 North American typhus epidemic at quarantine stations in Canada. Owners of coffin ships provided as little food, water and living space as was legally possible, if they obeyed the law at all. With death rates commonly reaching 20 percent and horror stories of 50 percent dying, these vessels soon became known as coffin ships. Those who died were buried at sea. While coffin ships were the cheapest way to cross the Atlantic, mortality rates of 30 percent aboard the coffin ships were common. It was said that sharks could be seen following the ships, because so many bodies were thrown overboard.
Заңнама
Көшіп-қонушы жолаушыларды қорғауға бағытталған заң, «Жолаушы кемелері туралы заң» алғаш рет 1803 жылы Ұлыбританияда қабылданды және келесі онжылдықтарда одан әрі дамыды. Мысалы, 1828 жылы жаңартылған заң британ үкіметінің эмиграция мәселесіне белсенді араласуының бастапқы кезеңі болды. Бірнеше жылдың ішінде кемеге тасымалданатын жолаушылардың максималды саны мен сапарға жеткілікті тағам мен су қамтамасыз етілуіне қатысты ережелер күшіне енді. Бірақ заң әрқашан орындалмайтын, ал адал емес кеме иелері мен капитантар заңды айналып өту жолдарын тапты. Сонымен қатар, британдық емес порттардан шыққан кемелерге бұл заң қолданбады. Осының салдарынан мыңдаған көшіп-қонушылар өте қиын және көбінесе қауіпті сапарға шықты. 1867 жылға қарай ережелер тиімдірек болды, осылайша адамдарға қауіпсіз, болмаса ыңғайлы сапар жасау мүмкіндігі туды.
Legislation to protect emigrant passengers, the Passenger Vessels Act, was first enacted in Britain in 1803 and continued to evolve in the following decades. A revised Act in 1828, for example, marked the first time that the British government took an active interest in emigration matters. Within a few years, regulations were in force to determine the maximum number of passengers that a ship could carry, and to ensure that sufficient food and water be provided for the voyage. But the legislation was not always enforceable, and unscrupulous shipowners and shipmasters found ways to circumvent the law. In addition, ships sailing from non British ports were not subject to the legislation. As a consequence, thousands of emigrants experienced a miserable and often dangerous journey. By 1867, regulations were more effective, thus providing people with the promise of a safe, if not comfortable, voyage.
Ескерткіштер
Ирландияның Майо округіндегі Мурриск қаласындағы Кроа Патрик тауының етегінде орналасқан Ұлттық ашаршылық монументі, қаңқалар мен сүйектерден жасалған табут кемені бейнелейді. Бұл мүсінді Джон Бехан жасаған, ол Ирландиядағы ең ірі қола мүсін болып табылады. "Табут кемесі" 1997 жылы Ирландияның сол кездегі президенті Мэри Робинсон Ирландия ашаршылығының 150 жылдығын белгілеу үшін ашылды.
The National Famine Monument at the base of Croagh Patrick in Murrisk, County Mayo, Ireland depicts a coffin ship with skeletons and bones as rigging. Sculpted by John Behan, it is Ireland's largest bronze sculpture. The "Coffin Ship" was unveiled by then President of Ireland Mary Robinson in 1997 to mark the 150th anniversary of the Irish Famine.
Танымал мәдениетте
Көпшілік түсінігіне қайшы, "табут кемелері" термині Ұлы ашаршылық (1845–1852) кезінде дерлік қолданылмаған. Ол апатқа дейінгі және апат кезінде ирланд газеттерінде кейде ғана кездесетін, бірақ сол кезеңде танымал болған жоқ. Сондай-ақ, оның қолданылуы ирланд ұлтшыл саясаткер Томас Д'Арси МакГидің 1848 жылдың наурыз айындағы "теңіз табуттары" атты әйгілі сөйлеуімен де байланысты емес. Шындығында, "табут кемесі" терминін 1870 жылдардың басында ағылшын парламент мүшесі Сэмюэл Плимсолл теңізшілердің құқықтары үшін күресінің аясында танымал еткен. Кейіннен, 1870 жылдардың соңы мен 1880 жылдардың басындағы жер соғысы кезінде ирланд ұлтшылдары оны жер реформасы және саяси тәуелсіздік үшін екі есе күшпен жүргізген науқанының бір бөлігі ретінде қабылдады. The Pogues тобының "Thousands Are Sailing" әнінде ирланд иммигрантының рухы мұңайып айтады: "Мен осы табут кемесімен келдім, тіпті менің атымды өзгертетіндей алысқа да жеткен жоқпын". "Желлоустоун" әлемінен шыққан Даттон отбасы 1923 жылғы түпнұсқа сериалында "Ирландияның табут кемелерінде" "қираған" деп айтылады. Кен Гордон мен 1916 жылғы "The Ships" әнінде олардың қалай тығылып, төлеген саяхатынан аман қалулары күмәнді болғаны сипатталған. Бұл Сатерленд пен Кейтнес таулы аймақтарының тұрғындары мен кедей ирланд фермерлерін де қамтиды. Ирландиялық металл топтары Cruachan және Primordial екеуінің де "The Coffin Ships" атты әндері бар. Primordial нұсқасы 2005 жылғы The Gathering Wilderness альбомында жарық көрді, ал Cruachan-ның (байланысы жоқ) әні 2007 жылғы The Morrigan's Call альбомы үшін жазылды. Австралиялық-ирландтық Clann Zú тобы "Black Coats and Bandages" әнінде табут кемелері туралы айтады. Ирландиялық ақын Эван Боланд "Зорлық-зомбылық заманында" жинағындағы "Жақсы емес жарықта" өлеңінде және "Объект сабақтары: Біздің заманымыздағы әйел мен ақынның өмірі" атты естеліктерінде табут кемелерінен сөз етеді. Flogging Molly, ирланд-американдық кельт панк тобы Float альбомындағы "You Won't Make a Fool Out of Me" әнінде "табут кемесі" терминін қолданады. Сөздері былай:
Contrary to popular understanding, the term "coffin ships" was practically never used during the Great Famine itself (1845–1852). It appeared in Irish newspapers only once in a while in the years before and during the catastrophe but it was not popularized during that period nor did its use having anything to do with Irish nationalist politician Thomas D'Arcy McGee's famous "sailing coffins" speech in March 1848. In fact, the term "coffin ship" was popularized in the early 1870s by English Member of Parliament Samuel Plimsoll as part of his campaign for sailors' rights. It was later adopted by Irish nationalists during the Land War of the late 1870s and early 1880s as part of their twin campaign for land reform and political independence. In The Pogues song "Thousands Are Sailing", the ghost of an Irish immigrant laments, " on a coffin ship I came here/And I never even got so far that they could change my name." The Dutton family of the Yellowstone universe is said in the prequel show 1923 to have been "ravaged" "upon the coffin ships of Ireland". The Kenn Gordon & 1916 song "The Ships" describes how they were crammed in and not really expected to actually survive the journey that they had paid for. This included those from the Highland clearances of Sutherland and Caithness and poor Irish farmers. Irish metal bands Cruachan and Primordial both have songs entitled "The Coffin Ships". Primordial's version was released on their 2005 album The Gathering Wilderness, whilst Cruachan's (unrelated) song was written for their 2007 album The Morrigan's Call. The Australian/Irish band Clann Zú also makes mention of coffin ships in the song "Black Coats and Bandages". Irish poet Eavan Boland mentions the coffin ships in her poem "In a Bad Light" from the collection In a Time of Violence, and in her memoir Object Lessons: The Life of the Woman and the Poet in Our Time. Flogging Molly, an Irish American celtic punk band, uses the term "coffin ship" in their song "You Won't Make a Fool Out of Me" from their album Float. The quote is as follows:
Фрэнк Герберттің "Ақ оба" романы, бүкіл әлемге тараған, тек әйелдерді ғана өлтіретін вирус туралы, заманауи табут кемелерін көрсетеді, олар ирландтарды вирус шығарған романың қарсы кейіпкерінің талабы бойынша өлімге алып келеді. Ирландиялық жазушы Джозеф О'Коннордың 2004 жылғы "Теңіз жұлдызы" романы Ирландия ашаршылығының фонында, табут кемесінде орын алады. Бұл кітап халықаралық бестселлер атанды.
Frank Herbert's novel The White Plague, about a worldwide plague like virus that only killed women, featured modern coffin ships which carried Irish people back home to their deaths, as demanded by the novel's antagonist who had released the virus. Irish writer Joseph O'Connor's 2004 novel Star of the Sea is set aboard a coffin ship and against the backdrop of the Irish famine. The book became an international bestseller.