Кіріспе

Қысқы соғыс шайқасы

Хонканиеми шайқасы 1940 жылғы 26 ақпанда фин және совет әскерлері арасында өтті. Бұл шайқас танктердің қолданылуымен ерекшеленеді, қысқы соғыста фин әскерлері жауынгерлік қимылдарда оларды жаппай пайдаланған жалғыз жағдай болды. Финляндияның II корпусының командирі, генерал Харальд Охквист, Ягер 3-батальонын және броньды батальонның 4-компаниясын 23-дивизияға қосты. 23-дивизия Финляндияның екінші ірі қаласы Вийпуридің оңтүстік-шығысында орналасқан Нейкиярви көлі маңындағы аймаққа жауапты болды. Сонымен қатар, 5-дивизияға уақытша берілген 67-ші жаяу әскер полкінің 3-батальоны да келді, бұл 23-дивизияның командирі, полковник Волдемар Ойноненге совет әскерлеріне қарсы шабуыл жасау үшін қажетті күш берді. Сағат 22:15-те Ягер 3-батальонының командирі, капитан И. Куннас және 4-бронетанкті ротаның лейтенанты О. Хайноненге шабуылға өту туралы бұйрық берілді.

Жоспар

Бастапқы жоспарда алты жаяу әскер батальоны, төрт артиллерия батальоны және 4-ші бронетанкті ротасы көзделген. Бірақ жоспарды жедел іске қосуға тырысқандықтан, жоспарлаушылар шайқастың маңызды жақтарын назардан тыс қалдырды, нәтижесінде бөлімдердің жалпы саны төрт жаяу әскер батальонына, екі артиллерия батальонына және аса маңызды 4-ші танк ротасына дейін азайтылды.

Шабуыл жасау

25 және 26 ақпан түндері Ягер батальонының әскерилері жүк көлігімен Хонканиеми (қазіргі Лебедевка) қоймасынан шамамен үш шақырым қашықтықтағы Хепоноткоға тасылды. Олар таңғы сағат 4-те басталатын жерге дейін шаңғымен жүрді. Танк ротасы 50 шақырымдық сапардан кейін шамамен 30 минуттан соң келді. Бірақ бұл сапар оларға күтілгеннен де көп шығын әкелді. Ауа райы мен жол жағдайының нашар болуына байланысты танк ротасы 13 Vickers 6 Ton танктерінің бесеуін жоғалтты, көбінесе қозғалтқыш бұзылуынан. Бұл олардың шабуылға қабілеттілігіне ауыр соққы екенін түсінген капитан Куннас қалған танктарды 1-ші, 2-ші және 3-ші Ягер роталары арасында бөліп берді. Алты танк Ягерлерге қолдау көрсету үшін, ал екеуі 1-ші ротаның сол жақ фланғын қорғауға жұмсалды. Шабуыл таңғы сағат 5:00-де бастауға келісілді, бірақ артиллерия батальондарымен байланыс үзілді; сондықтан тағы бір рет сағат 6:15-те байланыс орнатуға тырысуға шешім қабылданды. Артиллерия батальондарымен байланыс қайта жақсарғанда шабуылға кірісуге уақыт келді. Дегенмен, тағы бір қиындық туындады. Алдын ала артиллериялық оқшашу кезінде бірнеше оқтар бастапқы нүктеге түсіп, 30 фин қаза тапты немесе жараланды. Шабуыл тағы бір сағатқа кейінге шегерілді.

Басталуы

Екі артиллерия батальонының (5-ші және 21-ші артиллерия полктерінің 1-ші батальондары) алғашқы оқшашуынан кейін шабуыл басталды. Бірақ финдер тағы да кері соққыға ұшырады, тағы екі танк техникалық бұзудың салдарынан жойылды, соның нәтижесінде фин танктерінің жалпы саны бүкіл шайқас үшін алтыға дейін азайды. Мұндай кері соққыларға қарамастан, тағы да көп қиындықтар күтіп тұрды. 1-ші Ягер батальоны Қызыл Армияның ауыр отына түскеннен кейін шамамен 200 метрге жылжыды, бірақ тоқтауға мәжбүр болды. Сол жақтан қорғауды жүзеге асырған 1-ші Ягер ротасы теміржолға қарай жылжыды, бірақ одан өте алмады. Басты шабуыл күштері болған 2-ші және 3-ші Ягер роталары теміржолдан оңтүстік-батысқа қарай 200 метрге жетті, бірақ тоқтатылуға мәжбүр болды.

Танктарды күшейту

4-ші бронетанкі ротасының күні ең қиын күндердің бірі болды. Оның бір танкісі арыққа батып қалды, соның салдарынан мұнарасы зақымдалып, бастапқы нүктеге қайта шегінуге мәжбүр болды. Қалған бесеуі "Т-26, Т-28 және 45 мм танкіге қарсы зеңбіректердің нысанасына ілікті" – осылай құлдырады. Взвод командирі, лейтенант В. Микколаның танкісі ең алға – шамамен 500 метрге, тіпті совет шебіне жуық жетті. Тек екі фин танкісі ғана совет танкілерін жоя алды: сержант Е. Сеппеланың танкісі, қимылсыз қалғаннан кейін де шайқасын тоқтатпады, экипажы машинаны тастауға мәжбүр болғанша екі совет танкісін жойды. Ал екінші танкты 2-лейтенант Й. Вирнио басқарды, ол зақымдану алғанша бір танкті жойды.