Кіріспе

Оркни материгіндегі Бирсай приході, Канададағы шағын елді мекен.

Бирсай (/bʌrsiː) (Ескі норвеж: Birgisherað) – Шотландияның Оркни материгінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан приход. Приходтың жерінің көбісі ауыл шаруашылығына арналған: негізінен етті мал өсіруге пайдаланылатын жайылымдар. Приходта түрлі ежелгі ескерткіштер кездеседі.

Ежелгі ескерткіштер

Екі маңызды көне ескерткіштерді «Тарихи Шотландия» ұйымы күтіп бағумен айналысады және жазда осы аймаққа көптеген туристерді тартады. Бұл – Бру оф Бирсай таяз су аралындағы тарихқа дейінгі және викингтердің қоныстары, сондай-ақ ауылдың солтүстік жағындағы материкте орналасқан граф сарайының қираған қалдықтары. Оркни материгінің солтүстік жағалауының батыс бөлігінде тарихқа дейінгі адамның басқа да іздері табылады, оның ішінде Гурнесс бекінісінің жақсы сақталған қираған жерлері де бар.

Ерлдің сарайы

XVI ғасырдың аяғында Оркнидің 1-ші графы Роберт Стюарт (1533–93) салған сарай. Қазіргі кезде көп қираған болғанымен, ашық ауланың төңірегінде орналасқан төрт қанаттан, бұрыштарында шағын мұнаралар бар екенін көруге болады. Бұл Шотландияда осы кезеңде сирек кездесетін, ал елдің солтүстігінде мүлдем бесiз болған құрылыс нысаны. Бұрынғыда 1574 жыл жазуы негізгі (оңтүстікке қараған) кіреберіс есігінің үстінде қашалған. Ғимарат XVII ғасырдың соңынан бері адам тұрмаған. Алғашқыда оған қабырғамен қоршалған бақ, садақ тарту алаңы және боулингке арналған жасыл алаң қосылған. Бұл ғимарат, Киркваллдағы граф сарайы және Шетландтағы Скалоуэй қамалы (барлығы «Тарихи Шотландия» қорына қарасты) Солтүстік аралдардағы Стюарт графтарының Оркнидегі негізгі резиденциялары болды.

Магнус шіркеуі

Сарайдың жанында Бірсай және Харрей қауымының Сент-Магнус шіркеуі (Шотландия шіркеуі; жаз айларында ашық). Қабырғалардағы сәулеттік фрагменттер және іргетастарды археологиялық зерттеулер бұл жердің Оркнидің XI-XII ғасырлардағы бірінші соборы – Крайстчерч болғанын көрсетеді, ол граф Торфин Құдіретті (шамамен 1065 жылы қайтыс болған) Римге қажылық сапардан оралғаннан кейін салынған. Епархияның орталығы кейінірек XII ғасырдың соңында Киркваллдегі Сент-Магнус соборына көшірілді, бірақ Оркни епископтары орта ғасырдың соңына дейін Бірсай (латынша Mons Bellus деп аталған) жерінде тұрақты түрде болды. Жақын жердегі көпір де орта ғасырлық болуы мүмкін.