Израильдің ядролық қарулары: саны, түрлері, даму тарихы. 1986 ж. Мордехай Вануну ашқан құпиялар, Картердің мәлімдемесі. Қауіпсіздік сарапшыларының пікірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлемдік атомдық қару конструкциялары, 1945 жылдан бүгінгі күнге дейін.
World's atomic warhead designs, 1945 present
Бұл – шыққан мемлекеттері бойынша, содан кейін мемлекеттер ішіндегі түрлері бойынша тізімделген ядролық қарулардың тізімі.
This is a list of nuclear weapons listed according to country of origin, and then by type within the states.
Израиль
Израильдің ядролық қару мен зымырандардың айтарлық арсеналына ие екеніне кеңінен сенеді, оның шамамен 75-130 және 100-200 оқ-дәрілері бар деп есептеледі, бірақ ол ядролық қару бағдарламасын ресми түрде растау не жоққа шығарудан бас тартады, осылайша мұндай қарулар туралы толық мәліметтер белгісіз болып қалады. Израильдің бұрынғы ядролық техникасы Мордехай Вануну 1986 жылы ядролық қару бағдарламасының бар екенін растады. Құпия хабарлар тактикалық ядролық артиллериялық оқ-дәрілері, жеңіл бөліну бомбалары, зымыран оқ-дәрілері және тіпті термоядролық зымыран оқ-дәрілері туралы айтады. BBC News Online сайты 2008 жылғы 28 мамырда АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картердің Израильдің кем дегенде 150 ядролық қаруы бар екенін мәлімдеген мақаласын жариялады. Мақалада сондай-ақ АҚШ қорғаныс министрі Роберт Гейтстің Сенаттағы тыңдауда жасаған мәлімдемесінен кейін АҚШ өкілінің Израильдің ядролық қабілетін екінші рет растағаны және осыдан кейін Израиль премьер-министрі Эхуд Олмерт те растағаны көрсетілген.
Israel is widely believed to possess a substantial arsenal of nuclear weapons and missiles, estimated at 75–130 and 100–200 warheads, but refuses officially to confirm or deny whether it has a nuclear weapon program, leaving the details of any such weapons unclear. Mordechai Vanunu, a former nuclear technician for Israel, confirmed the existence of a nuclear weapons program in 1986. Unconfirmed rumors have hinted at tactical nuclear artillery shells, light fission bombs and missile warheads, and perhaps thermonuclear missile warheads. The BBC News Online website published an article on 28 May 2008, which quotes former U. S. President Jimmy Carter as stating that Israel has at least 150 nuclear weapons. The article continues to state that this is the second confirmation of Israel's nuclear capability by a U. S. spokesman following comments from U. S. Defense Secretary Robert Gates at a Senate hearing and had apparently been confirmed a short time later by Israeli Prime Minister Ehud Olmert.
Пәкістан
2019 жылдың маусым айына дейін Пәкістанның шамамен 160 ядролық қаруы бар деп саналады. Оның қару жасау ерекшеліктері жарияланбаған. Ядролық қаруларды тасымалдау үшін негізгі серия Hatf (мақс. "Нысана") болып табылады.
As of June 2019, Pakistan is believed to possess about 160 nuclear weapons. The specifications of its weapon production are not disclosed to the public. The main series for nuclear transportation is Hatf (lit. Target).
Солтүстік Корея
Солтүстік Корея ядролық қаруға ие екенін мәлімдейді, алайда оның жүйелерінің сипаттамалары жарияланбаған. Оның 6–18 төмен қуатты ядролық қаруы бар деп есептеледі (2012 жылдың тамызындағы бағалау). 2006 жылдың 9 қазанында Солтүстік Корея алғашқы ядролық жарылысын жасады. 2009 жылдың 25 мамырында Солтүстік Корея алғашқы сынақ өткізілген орталықта ядролық қарудың екінші сынағын жүргізді. Сынаққа қолданылған қарудың қуаты Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияға тасталған атом бомбаларымен шамалас болды. Сынақ кезінде Солтүстік Корея екі қысқа қашықтықтағы баллистикалық зымыранды сынақтан өткізді. 2013 жылдың 2 ақпанында 7 кт қуатты ядролық қару сынақтан өтті. 2017 жылдың 3 қыркүйегінде Солтүстік Корея жер асты термоядролық сынағын жүргізді, әртүрлі дереккөздерге сәйкес, оның күші 100 кт-тан 250 кт-қа дейін бағаланды. 2023 жылдың 24 наурызында Солтүстік Корея Hwasal 31 ko тактикалық ядролық бомбасын таныстырды, онда кем дегенде 10 оқ-дәрі көрсетілді, олардың әрқайсысының диаметрі шамамен 40-50 см, ал ұзындығы 1 метрдей екені Оңтүстік Корея БАҚ-ында хабарланды. KN 23 және KN 25 баллистикалық зымырандары оны тасымалдауға қабілетті.
North Korea claims to possess nuclear weapons, however, the specifications of its systems are not public. It is estimated to have 6–18 low yield nuclear weapons (August 2012 estimate). On 9 October 2006, North Korea achieved its first nuclear detonation. On 25 May 2009, North Korea conducted a second test of nuclear weapons at the same location as the original test. The test weapon was of the same magnitude as the atomic bombs dropped on Japan in the 2nd World War. At the same time of the test, North Korea tested two short range ballistic missiles. The country tested a 7 kt nuclear weapon on 2 February 2013. On 3 September 2017, North Korea conducted an underground thermonuclear test which had an estimated yield of 100kt to 250kt, according to various sources. On March 24, 2023, North Korea unveiled the Hwasal 31 ko tactical nuclear bomb with at least 10 warheads shown, each measuring an estimated 40 to 50 centimeters in diameter and 1 meter in length as reported by the South Korean media. KN 23 and KN 25 ballistic missiles are capable of carrying it.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африка алты немесе жеті мылтық типтес қару жасады. Халықаралық атом энергиясы агенттігі және басқа да халықаралық бақылаушылар жасалған барлық қарулар, сондай-ақ толық қару жасау бағдарламасымен бірге таратылғанын, ал олардың жоғары байытылған ураны қару жасауға жарамсыз төмен байытылған күйге қайта өңделгенін растады.
South Africa built six or seven gun type weapons. All constructed weapons were verified by International Atomic Energy Agency and other international observers to have been dismantled, along with the complete weapons program, and their highly enriched uranium was reprocessed back into low enriched form unsuitable for weapons.