Кіріспе
Ішінара кептіру, дәмдеуіштер, темекілеу және булау арқылы сақталған ет. Пастрами (румын тілінде: pastramă) – Румыниядан шыққан, әдетте сиырдың қабырғасынан дайындалатын ет өнімі. Кейінірек рецепттерде қой еті, шошқа еті, тауық немесе түйе еті қолданылады. Шикі ет тұздалады, ішінара кептіріледі, шөптер мен дәмдеуіштермен дәмделеді, содан кейін темекіленеді және буға пісіріледі. Бұршақ еті сияқты, пастрами бастапқыда тоңазыту ойлап табылғанға дейін етті сақтаудың бір жолы ретінде жасалған. Шығыс Еуропа асханасының, сондай-ақ американдық еврей және Нью-Йорк асханаларының ең танымал еттерінің бірі – ыстық пастрами әдетте деликатес дүкендерінде сабиз нанымен бутерброд түрінде беріледі.
Pastrami (Romanian: pastramă) is a type of cured meat originating from Romania usually made from beef brisket. Later recipes use lamb, pork, chicken or turkey. The raw meat is brined, partially dried, seasoned with herbs and spices, then smoked and steamed. Like corned beef, pastrami was originally created as a way to preserve meat before the invention of refrigeration. One of the iconic meats of Eastern European cuisine as well as American Jewish cuisine and New York City cuisine, hot pastrami is typically served at delicatessen restaurants on sandwiches such as the pastrami on rye.
Этимологиясы мен шығу тегі
Пастрами атауы түрікше pastırma сөзінен шыққан, түрікше және азербайжан тілдеріндегі bastırma етістігінен туындаған, «басу» деген мағынаны білдіреді. Анатолияда ғасырлар бойы желмен кептірілген сиыр еті дайындалып келді, ал византиялық кептірілген ет кейбір деректер бойынша «қазіргі Түркияның пастырмасының алға басушысы» саналады. Пастрами 19-ғасырдың екінші жартысында Бессарабия мен Румыниядан еврейлердің көші-қоны толқынымен Америка Құрама Штаттарына әкелінді. «Пастрами» деген сөздің жазылуы американдық салями сөзінің үлгісімен жасалған болуы мүмкін. Румын еврейлері 1872 жылдан бастап Нью-Йоркке көшіп келді. Румыниялық еврейлердің арасында қаздың кеудесі жиі пастрамиге айналдырылатын, себебі ол қолжетімді болды. Америкада сиыр еті қаз етінен арзан болғандықтан, Америкадағы румындық еврейлер рецептін өзгертті және арзан сиыр етінен пастрами жасауды бастады. Нью-Йорктік Суссман Волк 1887 жылы Америка Құрама Штаттарында алғашқы пастрами сэндвичін жасаған деп есептеледі. Волк – кашер ет сатушы және Литвадан Нью-Йоркқа көшіп келген иммигрант. Оның ұрпағы Патриция Волк айтуынша, ол румын досының рецепті бойынша пастрами дайындап, оны етханасында сэндвичтермен бірге сатқан. Сэндвич өте танымал болғандықтан, Волк етханасын пастрами сэндвичтерін сатуға арналған мейрамханаға айналдырды.
Дайындау және қызмет ету
Сиыр етінің қабырғасы – пастрами жасау үшін дәстүрлі ет кесімі, бірақ қазір АҚШ-та оны сиырдың көкірегінен, дөңгелек етінен және түйе етінен жасау жиі кездеседі. Нью-Йорк пастрамиі әдетте сиыр етінің ішкі жағынан, яғни қабырғаның құрсақ бөлігінен жасалады. Оны тұзды ерітіндіде сақтап, сарымсақ, кинза, қара бұрыш, паприка, гвоздика, бұрыш және горчица тұқымы сияқты дәмдеуіштермен жағып, содан соң түтіндейді. Соңында ет ішіндегі байланыстырғыш тіндер желатинге айналғанша бумен пісіріледі. Пастрами көбінесе майлы қабырға/қабырға кесімінен жасалса, Монреальдың темекіленген еті майлылығы өзгеріп отыратын көкірек етінен жасалады. Бұл себебі "Канадада британдық сиыр етін кесу дәстүрі болғандықтан, ішкі жақ табу қиын". Көкірек етін пайдаланудың арқасында темекіленген ет "бүкіл кесім бойынша майлы болмайды, бірақ үстінде май қабаты қалың болады және құрылымы жібектей, талшықты болады. Америка стиліндегі пастрами маймен көбірек араласады және тығыз құрылымы бар". 1960 жылдардың басында Солт-Лейк-Ситиге көшіп келген грек иммигранттары пастрами және арнайы соус қосылған сырлы бургерді таныстырды. Пастрами чизбургері содан бері Ютадағы жергілікті бургер тізбектерінің сүйікті тағамы болып табылады.