Кіріспе

Лондонның ресми өлім жазасын орындайтын адамы (1639–1649)

Ричард Брэндон (20 маусым 1649 жылы қайтыс болды) – 1639 жылдан 1649 жылға дейін Лондонның ресми өлім жазасын орындайтын адамы, ол осы қызметті әкесі Грегори Брэндоннан мұра еткен және кейде «Жас Грегори» деп аталған.

Өмірбаян

Брэндон Лондонда, белгісіз күні, Лондондағы жалпы палач Грегори Брэндон мен оның әйелі Элис ұлы болып дүниеге келді. Грегори Брэндон 1611 жылы жазалаушы болып тағайындалды, содан кейін отбасымен Розмари-Лейн, Уайтчепелде (қазіргі Корольдік Монет көшесі) тұрды. Брэндонның жас кезі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Лондонның палашының ұлы ретінде өскені туралы әңгімелер көп. Ол болашақ қызметіне дайындық үшін жолсыз мысықтар мен иттің басын кесіп жатқан деген қауесет тарады. Брэндонның әкесі Грегори 1611 жылдың қаңтар айында Симон Мортонды өлтіргені үшін заң алдында кінәлі деп танылды, бірақ дін қызметкерлеріне арналған жеңілдік арқасында жазаланбады. 1617 жылы Грегори Лондон қару колледжінің мүшелері жасаған әзілдің құрбаны болды, олар оған «Арагонның корольдік қарулары, Брабант кантоны» тарту етіп, оны дворян етіп жариялады. Бұл әзілді Лондон халқы қолдады, Грегориді эсквайр дәрежесіне көтерді, бұл сатирикалық атақ оның Лондонның палашы лауазымындағы ізбасарларына берілді. Бұл оқиғаға жауапты адамдар, соның ішінде Гартердің бас қарулы корольі Уильям Сегар түрмеге қамалды. Брэндон әкесімен бірге жұмыс істеді және шамамен 1639 жылы оның орнын басты, мұрагерлік арқылы лауазымға ие болды. 1641 жылы ол көп некеге тұрды деген айыппен Ньюгейт түрмесіне қамалды, бірақ екі рет бұл айыптан ақталды. Ол сол мекенжайда, Розмари-Лейнде әйелі Мэримен бірге тұрды (ол Брэндонның заңсыз әйелі болған-болмағаны белгісіз). Лондонның жалпы палашы ретінде Брэндон Англия азамат соғысы кезінде бірнеше маңызды өлім жазаларын орындады, соның ішінде Чарльздың кеңесшісі Томас Уэнтворт, Стрэффордтың 1-ші графы (12 мамыр 1641 ж.) және Кентербери архиепискобы Уильям Лауд (10 қаңтар 1645 ж.). Брэндон 1649 жылы Лондонның жалпы палашы болды және ол жиі Карл I-нің палашы ретінде айтылады. Англия азамат соғысындағы роялистердің жеңілісі Карл I-нің тұтқындалуына әкелді. Сотта, Жоғарғы сот оны Англия королі ретінде тирандық билігі үшін өлім жазасына кесті. Карл I-нің өлімі 1649 жылдың 30 қаңтарында Уайтхоллдағы банкет залының сыртында болды; палач пен оның көмекшісі жалған шаштар мен сақалдың артына жасырынды, беттерін қара маскалар жапқан. Осы себепті, замандас дереккөздер бір-бірімен келіспеді және палашты қате анықтады (бір француз дерегі Томас Фэрфакс пен Оливер Кромвельдің Чарльзды жеке өлтіргенін хабарлады), ал палаштың нақты кім екені белгісіз болып қала береді. Карл I-нің өлімі шеберлікпен орындалды, Чарльздің мойнына бір рет таза кесілді, бұл палачтың тәжірибелі болғанын және Брэндон сияқты балта қолдануда мақтан тұтқан адамды көрсетуі мүмкін. Ол өлім жазасы кезінде 30 фунт стерлинг алғаны да хабарланды. Ол Чарльздан бұрын және кейін басқа роялистерді де жазалаған, соның ішінде Томас Уэнтвортты, Уильям Лаудты және лорд Капелді, бұл оның саяси қылмыскерлерді жазалауға қатысты моральдық шектеулерге ұшырамағанын көрсетеді. Осыған қарамастан, сол кездегі бір хатта ол патшаны өлтіру үшін 200 фунттан бас тартқаны және ол 1649 жылдың маусымында қайтыс болғанға дейін бұл әрекетті жасағанын үнемі жоққа шығарғаны айтылады. Ричард Брэндон патшаның өліміне қайғырмай, Лондонның палашы лауазымын жалғастырды. 9 наурызда ол парламентарийлер үшін Голландия графы, лорд Капель және Гамильтон герцогін жазалады. Ричард Брэндон 1649 жылдың 20 маусымында қайтыс болды және келесі күні Уайтчепельдің Сент-Мэри Матфелон шіркеуіне жерленді. Сент-Мэри Матфелон шіркеуінің тізілімінде оның жерленгені туралы жазылған: «1649 жыл. Жерлеу. 21 маусым. Ричард Брэндон, Розмари-Лейннен шыққан адам». Одан кейін «Бұл Р. Брэндон Карл I-нің басын кесіп тастаған болуы керек» деген қысқаша ескерту қосылған. Бұл жазба Брэндонның кінәсін растайтын сенімді дерек ретінде қарастырылмайды. 1649 жылы Брэндонның өлімінен кейін жарық көрген үш памфлет оның Карл I-нің палашы екенін көрсетуге тырысты, бірақ олардың шынайылығы күмәнді. Олар: Ричард Брэндонның соңғы еркі мен өсиеті, Эсквайр, жалған парламентке бас және асыл адам; Ричард Брэндонның мойындауы, асыл адам, 1649; және Диалог немесе кешіккен асыл адам мен өлім арасындағы дау. Бұл трактаттардың ең танымалсы, Ричард Брэндонның өлім алдындағы мойындауы, бірақ қазір ол жалған деп саналады және сол кезде көп назар аудармаған. Алайда Ричард Брэндонның Саффолк герцогының заңсыз ұлы Чарльздан шыққан тегі болуы өте екіталай. Чарльз Брэндон 1551 жылы қайтыс болды, Елизавета I таққа отырғаннан алты жыл бұрын, сондықтан ол осы патшайымның зергері болған Чарльз Брэндонмен бір адам емес.

Жақсы танымал

Грегори мен "Жас Грегоридің" жаман аты шығуы "Грегори ағашы" аталымын дарға айналдырып, Грегори есімінің танымалдығының төмендеуіне себеп болды. "Грегори" есімі палачтарға берілетін жалпы лақапқа айналды: екеуі де сол кездегі сатиралық туындылар мен көркем әдебиеттерде, мысалы "Архиепископ Лауд пен Генри Бертонның портреті" баспасында кездеседі.