Кіріспе
Рефракциялық хирургиялық процедура миопияны (алысқа жақын көруді) түзету үшін жасалады. Радиалды кератотомия (RK) – миопияны (алысқа жақын көруді) түзетуге арналған рефракциялық хирургиялық процедура. Оны 1974 жылы орыс офтальмологы Святослав Федоров әзірлеген. Қазіргі кезде бұл процедура көбінесе фоторефракциялық кератектомия, ЛАСИК, Эпи-ЛАСИК және факикалық интраокулярлық линза сияқты жаңа, дәлірек операциялармен алмастырылды.
Radial keratotomy (RK) is a refractive surgical procedure to correct myopia (nearsightedness). It was developed in 1974 by Svyatoslav Fyodorov, a Russian ophthalmologist. It has been largely supplanted by newer, more accurate operations, such as photorefractive keratectomy, LASIK, Epi LASIK and the phakic intraocular lens.
Процедура
РК кезінде кесулер алмасты пышақпен жасалады. Кесулер миопиясы бар пациенттерде тік орталық мүйіз қабығын босату арқылы түзету қажеттілігін азайтуға көмектеседі. Алғашқы техника – перифериядан ортаға қарай кесуден тұратын – «орыс техникасы» деп аталды, ал орталықтан периферияға бақыланатын кесуді орындаудың кейінгі жетістіктері «американдық техникасы» деп аталды. РК әртүрлі кесу түрлерінде, санында және пішіндерінде жасалуы мүмкін. Әдетте, 4-тен 24-ке дейін радиалды кесулер, рефракциялық қателерге, хирургтың стиліне және хирургтың дайындығына байланысты әртүрлі пішіндер мен бағыттарда жасалады. 8 кесулі РК ең көп кездеседі, сондықтан кесулер өте терең жасалады. Бір зерттеуде мүйіз қабығының қалыңдығын өлшеудің төртінші ең жұқа көрсеткішіне тең тереңдікте кесулер жасалғаны айтылады. Басқа дереккөздерде мүйіз қабығының 20-50 микрометр қалыңдығы кесілмей қалған хирургиялық операциялар туралы мәліметтер келтірілген (қалыңдық нормаларына сәйкес мүйіз қабығының тереңдігінің шамамен 90% құрайды). Операциядан кейін 2-ден 10 жылға дейін көздердің 43%-ында алыстан көру қабілеті 1,00D немесе одан да көп деңгейде нашарлаған. Дегенмен, пациенттердің 70%-ы операциядан кейін 10 жыл өткен соң қашықтықтан көру үшін түзетуші линзалардың қажеті жоқ екенін хабарлады. РК кесулерінің жазылуы өте баяу және болжамсыз, тіпті операциядан кейін бірнеше жыл өткен соң да толыққанды болмайды. Сол сияқты, осы созылмалы жаралардың жұқпасы операциядан кейін бірнеше жыл өткен соң да пайда болуы мүмкін, көз инфекцияларының 53%-ы кешіккен түрде басталады.
Асқынулар
Көзбен көру құбылысы: Ірі эпителийлік бітелулер жарықтың күшті шашырауына себеп болуы мүмкін, бұл, әсіресе түнгі уақытта көлік жүргізу кезінде, автокөлік фараларының күшті жарығында, жарқырау мен жұлдызша жарық сияқты көру құбылыстарының пайда болуына әкелуі мүмкін. Бұл қараңғы жағдайларда қарайғыш кеңейеді, соның салдарынан көзге кіретін шашыраған жарық мөлшері артады. Егер ірі эпителийлік бітелулер мұндай мазасыз симптомдарға әкелсе, пациенттер симптомдарды жеңілдету үшін қосымша хирургиялық емдеуге жүгінуі мүмкін. Биіктіктегі рефракциялық өзгерістер: Биіктікте пост-RK роговицаларының рефракциялық күшінің өзгеруі жақсы зерттелген. RK роговицалары биіктікке ұшырағанда циклоплегиялық рефракция және роговица қалыңдығының өлшемдері айтарлықтай жоғарылайды. Бұл 1996 жылғы Эверест тауындағы апат кезінде RK жасаған альпинист Бек Уэзерс бастан өткізген. Күндізгі ауытқулар: RK жасаған пациенттердің көпшілігінде роговица күні бойы тікенеді. Бұл күні бойы көру сапасының өзгеруіне алып келуі мүмкін.
КК-дан кейінгі көру қабілетін қалпына келтіру және катарактаны хирургиялық емдеу
PERK зерттеуі RK процедурасынан өткен адамдардың гиперметропияға ("алыстан көруге") қарай бұрылысқа түсуін көрсетті. Сонымен қатар, олардың көпшілігі пресбиопияның пайда болатын жасқа жеткен. Кейбіреулерінде катаракта дамиды. Олардың көру қабілетін Epi LASIK, фоторефрактивтік кератектомия, LASIK немесе факикалық линзаларды алмастыру, немесе катаракта хирургиясы арқылы қалпына келтіруге болады. Мүйіз қабығының қисықтығын анамнез, орталық кератометрия немесе контакттік линзалар әдісімен қайта өлшеу және түзету қажет. Рефракциялық хирургиядан өткен пациенттерде катаракта хирургиясы үшін интраокулярлық линзаларды таңдау қиындық тудырып, линза таңдауының дәлдігінің төмендеуіне әкеледі. RK, LASIK және PRK сияқты басқа рефракциялық процедуралармен салыстырғанда, дәлсіздіктің жоғарылауымен байланысты. Бұл RK-дан кейінгі мүйіз қабығының қисықтығын өлшеудегі қиындықтарға, сондай-ақ стандартты линза есептеулерін пайдаланып тиімді линза орнын анықтаудағы қиындықтарға байланысты. IOL есептеулерінің дәлдігін жақсарту үшін қосымша әдістер енгізілді. Ұзын және терең тілімдер жасағанда тегістеудің күшеюі байқалды. Бастапқыда сәтті болған Сато әдісі эндотелиалды зақымдануға байланысты пациенттердің 70% -ында бульозды кератопатияға алып келді. 1974 жылы Святослав Федоров апатқа ұшыраған баланың көзінен шыныны алып тастады. Астигматизмнен туындаған миопияны түзету үшін көзілдірік қажет болған бала велосипедінен құлап, көзілдірігі сынып, екі көзіне де шыны сынықтары кірді. Баланың көру қабілетін сақтау үшін Федоров көздің қарашығынан мүйіз қабығының шетіне дейін радиалды кесінділер жасады, бұл дөңгелектің спицалары сияқты радиалды үлгіде болды. Осы әдіспен шыны алынып, мүйіз қабығы жазылғаннан кейін Федоров баланың көру қабілетінің айтарлықтай жақсарғанын анықтады.