Кіріспе
Ағаш түрі – Griselinia littoralis, көбінесе капука, Жаңа Зеландияның кең жапырақты ағашы немесе pāpāuma деп аталады. Griselinia littoralis дөңгелек пішіндес және тығыз жапырақ жамылғысына ие. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, былғарыдай, жоғары жағында жылтыр сары-жасыл, ал төменгі жағында ашық түсті және матовый, ұзын, тегіс жиекті сопақша келген. Бұл ағаш гүлдер мен жидектерді де жылдың белгілі мезгілдерінде гүлдейді және жеміс береді. Жалпы, бұл ағаш 10 метрге дейін, ал кейде 15 метрге дейін өсе алады. Оның диаметрі 150 см-ге жететін қалың және қысқа бұтақтары бар. Апикальды жапырақтың пішіні кең сопақшадан сопақша-ұзыншаға дейін немесе дөңгелектелген, жиегі тегіс. Сары-жасыл жапырақ қалың болып келеді, ені 5–12 см ұзындығында, 4–5 см енінде болуы мүмкін, жапырақ көбінесе жылтыр және кезектесіп өседі, кейде тамырында бір жағы екінші жағынан сәл ұзақ болуы мүмкін, бұл оның ерекше белгілерінің бірі. Жасыл гүлдер жіңішке бұтақтарда гүлдейді, олар өте кішкентай, көктемнің соңынан жаздың ортасына дейін гүлдейді. Паниклдер де кішкентай. Тұқымдық гүлдерде бес гүлшошақ болады. Қара қоңыр немесе қара жидектерінің ұзындығы 6–7 мм, жаздың ортасында пайда болып, күзден қысқа дейін піседі.
Griselinia littoralis, commonly known as kapuka, New Zealand broadleaf or pāpāuma, Griselinia littoralis is round in shape and has dense foliage. The leaves are alternate, leathery, glossy yellow green above, paler and matte below, long, oval with a smooth margin. This tree also has flowers and berries that grow in particular seasons annually. In general, this tree can grow up to 10 m or longer to 15 m tall. It has rough and short branches which can stretch to 150 cm in diameter. The shape of apical leaf is broad ovate to ovate oblong or rounded with smooth margin. The yellow green leaf is thick and its width can be 5–12 cm long by 4–5 cm wide, the leaf often be glossy and grow as alternative type, one side can be a little longer than the other side at base sometimes, this is one of the typical characters. The greenish flowers are borne on the slim twigs and they are quite small, they always grow up from late spring to mid summer. The panicles are also small. Five petals are owned by the pistillate flowers. The dark purple or black berries can be 6–7 mm long and appear in mid summer, ripening from autumn to winter.
Табиғи жер шарындағы таралу аймағы
Гризелиния литориалис Жаңа Зеландияға тән, бірақ әлемнің басқа да аймақтарында таралып кеткен. Ол Жаңа Зеландияда да, Ұлыбританияның оңтүстік жағалауы мен Фарер аралдары сияқты қоңыржай мұхиттық климатты аймақтарда да кеңінен өсіріледі, онда теңіз желдерімен әкелінетін тұзға төзімділігі үшін жоғары бағаланады. Оның көптеген өкілдерін Жаңа Зеландияның жағалау аймақтарында кездестіруге болады. Көбінесе желден немесе басқа да қиын жағдайлардан қоршау жасау үшін өсіріледі.
Жаңа Зеландия аумағы
Гризелиния литориалис Жаңа Зеландияда теңіз деңгейінен 900 метрге дейін биіктікте кездеседі және географиялық тұрғыдан алыс солтүстіктен Стюарт аралына дейін таралады. Бұл өсімдік тыйымды болғандықтан, көбінесе жағалау аймақтарында өседі. Гризелиния литориалис Жаңа Зеландияның ендік өсімдігі. Оны Жаңа Зеландияның барлық жерінде, жазықтардан биік төбелерге, орман және бұталы жерлерде кездестіруге болады, себебі ол теңіз желдеріне және желдің күшті соғуына төзімді, көптеген өсу орталарында өсе алады. Гүлдері ұзын шашақ гүлшошасында орналасқан, әр шашақ гүлшошасында 50-100 жеке гүл болады, әр гүлдің диаметрі 3-4 мм, бес тостаған жапырақшасы және аталықтары бар, бірақ гүл жапырақшалары жоқ. Гүлденгеннен кейін, еркек және әйел Гризелиния литориалис бір аймақта орналасқан жағдайда, тозаңдану үшін ұсақ қара жидектер пайда болады. Осы үш кезеңді анықтау оңай. Диаметрі қашықтық және құрылыс кезеңінде (жылына 0,31 см) жапырақтар фотосинтез үшін күн сәулесін сіңіру үшін үлкейеді, ал пісіп жетілген кезеңде (жылына 0,19 см) өсуі баяулайды. Құрылыс кезеңінде кең жапырақты өсімдіктер басқа кезеңдерге қарағанда өте жылдам өседі. Қашықтық кезеңі – бұл жапырақ қабығы ашылу арқылы колонизацияның қалыптасу кезеңі. Құрылыс кезеңі – тұқымның жапырақ қабығына жететін кезеңі. Пісіп жетілген кезең – жапырақ қабығының сақталып қалатын кезеңі. Бұл өсімдіктің орташа биіктігі жылына 15 см (10-18 см аралығында). Гүлдері жұқа бұтақтарда өседі, өте кішкентай, жасыл түсті және көктемнің соңынан жаздың ортасына дейін гүлдейді. Жел мен жәндіктер тозаңды бір гүлден екінші гүлге таратуға көмектеседі. Бұл кең жапырақты түрдің littoralis атауы "теңіз жағасында өсетін" дегенді білдіреді. Royal Horticultural Society-дің Бау-бақшалық еңбегі үшін сыйлыққа ие болды.