Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы француз ұшқыш-асасы, люксембургтік каноэші полковник Рене Пол Фонк (27 наурыз 1894 – 18 маусым 1953) – Бірінші дүниежүзілік соғысты Антанта елдерінің ең үздік ұшқыш-асасы ретінде аяқтаған француз авиаторы. Егер 20-шы және 21-ші ғасырлардағы барлық әуе шайқастарын да ескерсек, Фонк әлі де "барлық уақыттағы одақтас ұшқыш-асасы" атағын сақтап тұр. Ол 142 талаптан 75 жеңіске (72 жеке және үш ортақ) қол жеткізгені расталды. Оның мүмкін талаптарын ескере отырып, Фонктың соңғы көрсеткіші 100-ге немесе одан да жоғары болуы мүмкін. 1918 жылы ол Құрмет легионының офицері, ал соғыстан кейін – командирі атанды және қайтадан Ұлы офицер дәрежесіне көтерілді.
French World War I flying ace
the Luxembourgian canoeist
Colonel René Paul Fonck (27 March 1894 – 18 June 1953) was a French aviator who ended the First World War as the top Entente fighter ace and, when all succeeding aerial conflicts of the 20th and 21st centuries are also considered, Fonck still holds the title of "all time Allied Ace of Aces". He received confirmation for 75 victories (72 solo and three shared) out of 142 claims. Taking into account his probable claims, Fonck's final tally could conceivably be nearer 100 or above. He was made an Officer of the Legion of Honor in 1918 and later a Commander of the Legion of Honor after the war, and raised again to the dignity of Grand Officer.
Ерте өмір
Фонк 1894 жылы 27 наурызда Францияның солтүстік-шығысындағы Вогеж аймағындағы Саулси-сюр-Мёрт ауылында дүниеге келген. Фонк 13 жасында мектепті тастап кетті. Ол жасынан авиацияға қызығушылық танытса да, 1914 жылы 22 тамызда әскери қызметке шақырылғанда әуе күшіне қабылданбады. Оның орнына, ол жауынгерлік инженер мамандығы бойынша бес айлық негізгі дайындықтан өтті; оның оқу міндеттеріне алдымен Эпинал маңында окоп қазу, кейіннен Мозель өзеніндегі көпірлерді жөндеу кірді.
Fonck was born on 27 March 1894 in the village of Saulcy sur Meurthe in the Vosges region of north eastern France. Fonck left school when he was 13. Although he had been interested in aviation from his youth, he was rejected for the air service when conscripted on 22 August 1914. Instead, he underwent five months basic training for the role of combat engineer; his training duties included first digging trenches near Épinal, and later bridge repairs on the Moselle River.
1915-1916 жылдар
1915 жылдың 15 ақпанында ол ұшуды үйрену үшін негізгі дайындыққа қабылданды. Ол Сент-Сирде, содан кейін Ле-Кротойда Blériot Penguin ұшағында жаттықты, бұл атақты Blériot XI ұшағының қанатын қысқартқан, «ұшпайтын» нұсқасы болатын. Ол жерде тұрып-тұрып ұшу сезімін беретін. 1915 жылдың мамыр айында ұшқыш дайындығын аяқтады, содан кейін Caudron G III ұшағында ұшты, ол бір орынды болды және, мүмкін, No. 56 эскадрильясына қарсы ұшқан. Қыркүйек және қазан айлары Фонк есебіне төрттен жеңіс қосты. Осылайша, жыл соңына қарай ол өзінің көрсеткішін он тоғызға жеткізді, офицерлік шенге ие болды және Легион д’Онер орденін алды. Фонк тек қана жақсарды. Ол өзінің қатаң кәсібилігімен танымал болды, ұшақпен күресте математикалық принциптерді қолданды, ал ұшқан ұшақтың мүмкіндіктерін білуде оның әріптес ұшқыштарынан асып түсті. Фонк аз тәуекел етті, жоғары биіктіктен шыдамды түрде нысаналарын іздеді. Содан кейін ол жақын қашықтықтағы нысананы дәлдікпен жою үшін бұрылыспен атып, оқ-дәріні үнемдеді. Көбінесе оның Vickers пулеметінен бес додан кем ату жеткілікті болды. Оның әуе шайқасындағы әдеті – тікелей шайқасқа түсу емес, хирургиялық дәлдікпен аяусыз жою болды. Ол сонымен қатар жаудың барлау ұшақтарын өте алыстан көре алатындығымен де танымал болды, ал басқа ұшқыштар ондай қашықтықта ештеңе байқамайтын. Фонк, Францияның жетекші туы капитан Гюйнемер сияқты, шектеулі санда шығарылған SPAD XII истребителімен ұшты, ол винт осі арқылы атылатын қолмен зарядталатын 37 мм Puteaux зеңбірегімен ерекшеленді. Ол осы типтегі қарумен, «моторлы зеңбірек» деп аталған, 11 неміс ұшағын құлатқандығы айтылады. Бұл Hispano Suiza V8 SOHC қозғалтқышының жылдамдығын азайту нұсқасының арқасында мүмкін болды, ол алғаш рет осы SPAD истребителінің моделінде қолданылған. Ол сопақша винт осін коленвал осінің үстіне орналастырды, ал 37 мм зеңбірек екі цилиндр қатары арасындағы V кеңістігіне орнатылды. Фонк кейіннен өте сәтті SPAD XIII ұшағымен ұшты. 1600 мен 1605 сағат аралығында ол үш жаудың екі орынды барлау ұшағын құлатты. Бірнеше сағаттан кейін ол бұл жетістікті қайталады. Барлау ұшақтарының маңыздылығын, олардың француз әскерлеріне қарсы қарқынды артиллериялық оқты бағыттау мүмкіндігін түсінген Фонк оларға баса назар аударды; үш сағаттың ішінде құлатқан алты ұшақ оны дәлелдеді. Екі күннен кейін тағы бір жеңіс және 5 қазан күні оның көрсеткіші 69-ға жетті, бұл одақтастардың жетекші туы майор Уильям Эвери Бишоптың 72 көрсеткішіне жақын болды. 30 қазан күні ол Бишоппен тағы үш жеңіске жетті. Ол келесі күні тағы екеуін құлатты, ал одан кейін тағы біреуін құлатты, 75 расталған жеңіспен аяқтады. Алайда, ол ғана француз әуе күштерінің туын Шанз-Элизедегі жеңіс шеруінде алып жүрді.
On 15 February 1915 he was finally accepted into basic training to learn how to fly. He trained at St. Cyr and then at Le Crotoy on a Blériot Penguin, a reduced wingspan "flightless" version of the famous Blériot XI aircraft that gave the sensation of flying while still on the ground. He completed his pilot training in May 1915 and then flew Caudron G III in which he was flying a single seater, probably against No. 56 Squadron. September and October added four victories apiece to Fonck's score. Thus, by year's end, he had raised his tally to nineteen,Unreliable source: date=October 2022 was commissioned an officer, and had received the Légion d'honneur. Fonck got only better. Known for his clinical professionalism, he applied mathematical principles to combat flying, and his engineering knowledge regarding the capabilities of the aircraft he flew was unsurpassed by his fellow pilots. Fonck took few chances, patiently stalking his intended victims from higher altitudes. He then used deflection shooting with deadly accuracy at close range, resulting in an astonishing economy of ammunition expended per kill. More often than not, a single burst of less than five rounds from his Vickers machine gun was sufficient. His preferred method of aerial combat was not to engage into dogfights, but to carry out surgically merciless executions. He was also reputed to be able to spot enemy observation aircraft from very far away, where most other pilots would have perceived nothing. Fonck, like France's leading ace, Captain Guynemer, flew a limited production SPAD XII fighter, distinguished by the presence of a hand loaded 37mm Puteaux cannon firing through the propeller boss. He is apparently credited with downing 11 German airplanes with this type of armament, called a moteur canon. This was made possible by the gear reduction version of the Hispano Suiza V8 SOHC engine first used in that model of SPAD fighter. It offset the now hollow propeller shaft above the crankshaft axis, and the 37mm cannon was mounted in the V space between the two rows of cylinders. Fonck would later fly the highly successful SPAD XIII, Between 1600 and 1605 hours, he shot down three enemy two seater reconnaissance planes. A couple of hours later, he repeated the feat. Understanding the importance of reconnaissance planes, with their potential to direct intensive artillery fire onto French troops, Fonck concentrated his attention upon them; six shot down within a three hour span proved it. Another success two days later and two on 5 October put his score at 69, very close to the 72 of Major William Avery Bishop, then the leading Allied ace. On 30 October, he matched Bishop with three more victories. He shot down two more the following day, and another the day after that, finishing with 75 confirmed victories. However he and he alone carried the flag of the French Air Force at the victory parade on the Champs Elysées.
Соғыстан кейін
Фонк Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін бейбіт өмірге оралды және 1920 жылы Марешал Фоштің алдысөз жазған «Мес Комба» атты соғыс естеліктерін жариялады. Соғыста алған даңқының арқасында 1919 жылдан 1924 жылға дейін Вогез аймағын өкілдік еткен Парламент мүшесі болып сайланды. 1926 жылдың 21 қыркүйегінде ұшақ ұшып тұрғанда қозғалтқыш бөлігінің бұзылуынан құлап, үш экипаж мүшесінің екеуі қаза тапты. Шарль Линдберг жеті айдан кейін, 1927 жылы бұл жүлдені жеңіп алды. Көп ұзамай Фонк әскери авиацияға қайта оралып, 1937 жылдан 1939 жылға дейін француз истребитель күштерінің инспекторы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы бұрынғы қарсыластары Герман Геринг пен Эрнст Удетпен араласқандығы, Францияның неміс оккупациясы кезінде Фонк беделіне нөсанды әсер етті, сондай-ақ нацистермен және Виши режимімен ынтымақтастық жасады деген айыптаулар да осыған себеп болды. 1941 жылдың қаңтарында Фонк Виши Франциясының Ұлттық кеңесінің мүшесі аталды. 1940 жылдың 10 тамызында Вишидің Сыртқы істер министрі Пьер Лаваль Фонк 200 француз ұшқышын нацистердің жағында соғысу үшін тартқандығын мәлімдеді. Бірақ шындық одан да күрделі болды. Маршал Филипп Петан Адольф Гитлермен кездесу үшін Фонк пен Герингтің қарым-қатынасын пайдаланғысы келді. Ол полковник Фонкке Герингпен келіссөз жүргізуді бұйырды. Монтуарында кездесу жоспарланған, бірақ Пьер Лавальдың нацистік идеологиясы туралы мәліметтерді анықтағаннан кейін Фонк Петанды қатысудан бас тартуға көндіруге тырысты. Бастапқыда Петан Фонк кеңесіне құлақ қойғандай болды, бірақ кейбір себептерге байланысты ол Фонк ескертулерін елемеуге шешім қабылдады және 1940 жылдың 24 қазанында Монтуарында Гитлермен кездесті. Осылайша Виши режимі Фонк адалдығына күмән келтірді, ол Парижге оралды, онда Гестапо оны тұтқындап, Дранси концлагеріне қамады. Соғыстан кейін француз полициясы Виши режимімен ынтымақтастығы туралы жүргізген тергеу Фонкты толығымен ақтап берді. Қорытындысында, оның адалдығы соғыс кезінде Альфред Хёрта сияқты танымал қарсылық көшбасшыларымен тығыз байланыста болғандығымен дәлелденді. 1948 жылы ол «Қарсылық күшін танығандығы үшін» сертификатымен марапатталды. Марапаттамада былай делінген: «Фонк мырза, Рене, біркелкі киімсіз француз күштерінің мүшесі, жау басып алған аумақта ұлтты азат ету үшін даңқты шайқастарға қатысты». Фонк Парижде тұрды, сонымен қатар туған Лотарингиясына жиі баратын, онда оның бизнес мүдделері болды. Ол 59 жасында Париждегі пәтерінде, Рю-дю-Цирк көшесінде инсульттан қайтыс болды және туған ауылы Саулси-сюр-Мёрттегі зиратқа жерленді.
Fonck returned to civilian life after World War I, and published his war memoirs Mes Combats, prefaced by Marechal Foch, in 1920. The fame he got from the war allowed him to be elected Member of Parliament representing the Vosges from 1919 to 1924. On 21 September 1926, the aircraft crashed on takeoff when the landing gear collapsed, killing two of his three crew members. Charles Lindbergh won the prize seven months later in 1927. Fonck eventually returned to military aviation and rose to Inspector of French fighter forces from 1937 to 1939. His inter war contact with the likes of former World War I foe Hermann Göring and Ernst Udet cast a shadow upon Fonck's reputation during the German occupation of France, as did allegations of collaboration with the Nazis and the Vichy regime. In January 1941, Fonck was made a member of the National Council of Vichy France. On 10 August 1940, Vichy Foreign Minister Pierre Laval announced that Fonck had recruited 200 French pilots to fight on the Nazi side. However, the truth was more complicated. Marshal Philippe Pétain wished to exploit Fonck's relationship with Göring in order to meet Adolf Hitler. He ordered Colonel Fonck to talk to Göring. A meeting was planned at Montoire, but after discovering evidence about the pro Nazi politics of Pierre Laval, Fonck tried to convince Pétain not to attend. Initially Pétain appeared to heed Fonck's advice, but for some reason he eventually decided to disregard Fonck's warnings and met Hitler at Montoire on 24 October 1940. Fonck's loyalties were thus questioned by the Vichy regime, and he returned home to Paris, where he was eventually arrested by the Gestapo and imprisoned in the Drancy internment camp. After the war, a French police inquiry about his supposed collaboration with the Vichy regime completely cleared Fonck. The conclusion was that his loyalty was proved by his close contacts with recognised resistance leaders such as Alfred Heurtaux during the war. He was awarded the Certificate of Resistance in 1948. The citation reads: "Mr. Fonck, René, a member of the fighting French forces without uniform, took part, in territory occupied by the enemy, to glorious fights for the liberation of the nation". Fonck remained in Paris, but also frequently visited his native Lorraine, where he had business interests. He died of a stroke in his Paris apartment, Rue du Cirque, at the age of 59 and is buried in the cemetery of his native village of Saulcy sur Meurthe.
Дәйексөздер
Мен оқтарды нысанаға қолмен қойғандай дәлдікпен атармын. "Дерек көзі сенімсіз: 2022 жыл қазан.
Жалғыз болғанда, мен жалғыз ұшуды жақсы көремін, себебі менің көңілімді көтеретін шағын батыл әрекеттерді жасауға мүмкіндік береді." "Дерек көзі сенімсіз: 2022 жыл қазан."
"I put my bullets into the target as if I placed them there by hand. "Unreliable source: date=October 2022
"I prefer to fly alone when alone, I perform those little coups of audacity which amuse me "Unreliable source: date=October 2022