Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өзбекстанның аймақтары
Regions of Uzbekistan
Өзбекстан 12 облысқа (вилояттар, жекеше вилоят, атауында вилояти түрінде келеді, мысалы, Ташкент вилояти), 1 автономиялық республикаға (республика, атауында республикасы түрінде келеді, мысалы, Қарақалпақстан Автоном Республикасы) және 1 тәуелсіз қалаға (шаһар немесе шаһри атауында келеді, мысалы, Ташкент шаһри) бөлінген.
Uzbekistan is divided into 12 regions (viloyatlar, singularviloyat, viloyati in compound, e. g. Toshkent viloyati), 1 autonomous republic (respublika, respublikasi in compound, e. g. Qaraqalpaqstan Avtonom Respublikasi), and 1 independent city (shahar or shahri in compounds, e. g. Toshkent shahri).
Энклавтар мен эксклавтар
Өзбекстанға қарасты төрт эксклав бар, олардың бәрі Ферғана аңғары аймағында Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан мемлекеттерінің шекарасында орналасқан. Олардың екеуі – 1993 жылы халқы 42 800 адамды (кейбір есептеулер бойынша 70 000-ға жуық, оның 99 пайызы тәжіктер, ал қалғаны өзбектер) құраған Сох қаласы және 1993 жылы халқы 5 100 адамды (91 пайызы өзбектер, ал қалғаны қырғыздар) құраған Шохимардон қаласы. Қалған екеуі – шамамен ұзын және ені кең Чон-Кара (немесе Қалача) және өте кішкентай Джани-Айыл (немесе Джангайл) аумақтары. Чон-Кара Өзбекстан шекарасы мен Сох эксклавының арасында, Сох өзенінің жағасында жатыр. Өзбекстанның Тәжікстанға қарасты анклавы – Сарван ауылы, ол Ангреннен Кокандқа дейінгі жол бойындағы тар, созылған жер суына ие. Ош қаласынан солтүстікке қарай 15 км қашықтықта 627 тұрғыны бар Барак ауылы орналасқан. 1999 жылдың тамызында Өзбекстан Барак аумағын басып алып, оны Қырғызстан аумағынан бөліп тастады. Өзбек әскері Ақ-Тасқа баратын жолды бұзып, кесіп тастады, сондай-ақ Кеңес кезеңінде қарызға алынған, бірақ қайтарылмаған қырғыз жерлерінің үлкен бөлігін басып алды деген айып тағылды. Олар Қырғызстанның шекаралық аумағының көп бөлігінде бекініп, кетуден бас тартты. Барак, шекараның 1,5 км ығысқан жерінен де-факто эксклавқа айналды. (Карта) 2018 жылдың тамызында Қырғызстан мен Өзбекстан билігі эксклавты жою мақсатында жер алмасу туралы келісімге келді. Ауыстыру процесі екі жылға дейін созылуы мүмкін.
There are four Uzbek exclaves, all of them surrounded by Kyrgyz territory in the Fergana Valley region where Kyrgyzstan, Tajikistan and Uzbekistan meet. Two of them are the towns of Sokh, area of with a population of 42,800 in 1993 (with some estimates as high as 70,000, of which 99% are Tajiks and the remainder Uzbeks) and Shohimardon, area of with a population of 5,100 in 1993 (91% are Uzbeks and the remainder Kyrgyz). The other two are the tiny territories of Chon Kara (or Qalacha), roughly long and wide, and Jani Ayil (or Dzhangail), a dot of land barely across. Chon Kara is on the Sokh river, between the Uzbek border and the Sokh exclave. Uzbekistan has a Tajikistan enclave, the village of Sarvan, which includes a narrow, long strip of land about long and wide, along the road from Angren to Kokand. The Kyrgyz village of Barak (population 627) lies 15 km north of Osh. In August 1999, the area around Barak was occupied by Uzbekistan, cutting it off from Kyrgyz territory. Uzbek forces dug up and blockaded the road to Ak Tash while also allegedly seizing large areas of Kyrgyz land that had been loaned in the Soviet era but never returned. They entrenched themselves within much of Kyrgyz border territory and refused to leave. Barak became a de facto enclave only 1.5 km from the shifted main border. (Map) In August 2018 Kyrgyz and Uzbek authorities agreed to a land swap that would eliminate the exclave. The exchange process may take up to two years.