Кіріспе

Илья Ильф пен Евгений Петровтың "Он екі орындық" романы – 1928 жылы жарық көрген совет авторлары Ильф пен Петровтың классикалық сатирикалық, авантюралық романы. Оның сюжеті креслоның ішіне жасырылған қымбат бұйымдарды табуға тырысатын кейіпкерлерді баяндайды. 1931 жылы осы романға жалғасы жарық көрді. Роман басқа да медиа форматтарына, әсіресе киноға бейімделді.

Сюжет

1927 жылы Кеңес Одағында, НЭП дәуірінде, бұрынғы дворяндық маршал Ипполит Матвеевич "Киса" Воробьянинов ұйқылы провинциялық қалашықта некелер мен өлімдерді тіркеуші болып жұмыс істейді. Оның қайын енесі өлім аузында отбасының зергерлік бұйымдарын болшевиктерден отбасы асханасының он екі орындығының бірінде жасырып қойғанын айтады. 1917 жылы Революциядан кейін коммунистер сол орындықтарды және басқа да жеке меншіктерін алып кетті. Воробьянинов қазынаны табуды қалайды. "Тізекші оператор" және алаяқ Остап Бендер Кисаны өзінің серіктесі болуға мәжбүрлейді, олар орындықтарды іздеуге кіріседі. Бендердің көшедегі ақыл-ойы мен әсемдігі Киса үшін баға жетпес, Бендер бұл істі қолға алады. "Концессионерлер" Мәскеудегі аукционға сатылатын орындықтарды іздейді. Олар оларды сатып алмай, орындықтардың жеке-жеке сатылуы үшін бөлінгенін біледі. Олар жиһаздарды қайтару үшін бүкіл Кеңес Одағы бойынша жүріп, күлкілі оқиғалар сериясына ие болады, соның ішінде студенттердің қабырғалары бар жатақханасында өмір сүреді, өзен қайығында билет бояушы ретінде жүріп, халықаралық турнир өткізуге уәде беріп, ауыл шахмат клубын алдап, Грузия таулары арқылы жаяу жүріп өтеді. Ата Федор (воробьяниновтың қайын анасының мойындауынан қазына туралы білген), қазына іздеудегі олардың маңдайына түскен қарсыласы, жаман сылбырды ұстанады, ақшасы түсіп, тау басына тұтқындалып, ақыл-есін жоғалтады. Остаптың адамгершілікке деген құдіреті барлық кедергілерді жояды, ал Воробьяниновтың психикалық жағдайы бірте-бірте нашарлайды. Олар бірінен соң бірі орындықтарды алып отырады, бірақ қазына табылмайды. Киса мен Остап ақыры соңғы орындықтың орнын табады. Ақыры, өзінің алдамшы серіктесінің ашкөздікпен мақтанышы мен қарапайымдылығына тойып, Воробьянинов барлық олжаны өзіне алу үшін ұйқыда Остапты өлтіреді, бірақ кейін зергерлік заттардың табылғанын және жаңа қоғамның символы болған кресло табылған жаңа қоғамдық демалыс орталығының құрылысын қаржыландыруға жұмсалғандығын біледі. Ашуланған Воробьянинов ақыл-есінан адасады.

Жалғасы

Остап Бендер "Кішкентай алтын бұзау" кітабының жалғасында қайтадан пайда болады, "Он екі орындық" кітабында оның көз жұмғанына қарамастан.