Кіріспе
Джозеф Хеллердің 1961 жылғы «Catch-22» романындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Оның әкесі оны «Драм майор, кіші майор, сержант майор немесе C-ді кескіш майор» сияқты қарапайым нұсқаларды қарастырмай, әзіл ретінде «Майор Майор Майор» деп атаған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге келгеннен кейін, ол «әкесінен де өткір юмор сезіміне ие IBM машинасының» арқасында тез арада майор шеніне көтерілді. Оның толық аты мен шені 9-тараудың тақырыбы болып табылады. Ол нақты актер Генри Фондаға керемет ұқсайды, мұны ғалым Филип Д. Бейдлер «романның ең абсурд әзілдерінің бірі» деп атайды.
Major Major Major Major is a fictional character in Joseph Heller's 1961 novel Catch 22. He was named "Major Major Major" by his father, as a joke – passing up such lesser possibilities as "Drum Major, Minor Major, Sergeant Major, or C Sharp Major". Once he joined the army during World War II, he was quickly promoted to the rank of Major due to "an I. B. M. machine with a sense of humor almost as keen as his father's". His full name and rank are the title of chapter 9. He has an uncanny resemblance to real life actor Henry Fonda, which scholar Philip D. Beidler calls "one of the novel's great absurd jokes".
Романда
Хеллер Эдвин Арлингтон Робинсонның 1910 жылғы «Минивер Чиви» поэмасындағы кейіпкерге ұқсатып, майор-майорды алғашқы сипаттамасында «тыныс-тіршілікке кеш келген және ешқандай ерекшелігі жоқ» деп айтады. Кейіпкер туралы былай делінеді: «бастапқыда оған үш дұшпан бар – анасы, әкесі және Генри Фонда, ол туылған сәттен бастап дерлік оған аурушаң ұқсастықпен ие болды. Генри Фонда кім екенін білгенге дейін ол барған жерінде кемсітуші салыстырулардың нысанасы болды. Мүлдем таныс емес адамдар оны сынай бастады, нәтижесінде ол ерте жасынан адамдардан қорқып, қоғамға Генри Фонда емес екені үшін кешірім сұрауға ұмтылды». Полковник Кэткарттың оны эскадрилья командирі етіп тағайындағаннан кейін, «Бұрын оның Генри Фондаға ұқсастығына мән бермегендер енді оны талқылауды тоқтатпады, тіпті майор-майордың Генри Фондаға ұқсағандықтан эскадрилья командиріне көтерілгенін айтқандар да болды. Капитан Блэк, өзі де осы лауазымға үміттенген, майор-майордың шын мәнінде Генри Фонда екенін, бірақ мойындауға батылы жетпегенін айтты».
Шабыт
Генри Фондаға ұқсастығы негізінде және Хеллердің айтуынша, романдағы кейіпкерлер оның соғыс жылдарындағы өмірден алған адамдар мен оқиғалардан әсерленген деген тұжырымнан шығып, Дэниел Сетцер майор кейіпкерінің нақты прототипі Рэндалл К. Касада болды деген қорытындыға келді. Касада Хеллер Корсикада қызмет еткен кездегі эскадрилья командирі болған. Мақсатты түрде болсын, жоқ болсын, майордың соғыс кезіндегі карьерасы Генри Фонданың өмірімен ұқсас: Фонда Нью-Йорктегі бас штабқа ауысқаннан кейін, майордың тағайындалуы сияқты, күрт түрде кіші лейтенант дәрежесіне көтерілді.
Басқа медиада
Майорды Майк Николс 1970 жылы романның киноға бейімделуінде Боб Невхарт сомдады. Бейдлер риторикалық түрде, Ньюхарттың Фондаға ешқандай ұқсамайтыны әзілдің барлық мәнін жоятынын ескеріп, мұның себебін сұрайды. Ол бір жауап береді: әзіл Генри Фонданың өзінің 1955 жылғы «Мистер Робертс» фильміндегі келбетінен өзгешеленіп кеткендігіне байланысты қарапайым түрде алынып тасталған, тіпті Екінші дүниежүзілік соғыстағы Фондадан да айырмашылығы бар еді. Майордың рөлін Луис Пуллман 2019 жылғы роман негізінде түсірілген мини-сериалда ойнады. Оның шен беруі Топ жетекшілерінің бөлу және тапсырыс беру жөніндегі кеңесші кеңесінің (GLARPAB) мәжілісіне қатысуына мүмкіндік берді.
Әдебиеттік талдау
Ренсселер политехникалық институтының әдебиет профессоры Алан Надел майордың "мүмкін, романның үлгілі бос жиыны" екенін айтады. Ол кейіпкердің барлық белгілері ештеңеге ие емес екенін мәлімдейді: кейіпкердің аты – "билік атауының" мағынасыз қайталануы. Кейіпкердің эскадрилья командиріне тағайындалуының мәні жоқ. ("'Сен жаңа эскадрилья командирісің', – полковник Кэткарт оған теміржол шұңқырынан дөрекі дауыспен айғайлады. 'Бірақ бұл ештеңе білдірмейді деп ойлама, себебі білдірмейді. Бұл дегенің, сен жаңа эскадрилья командирісің'"). Тіпті кейіпкердің физикалық бейнесі де оның өзіне тиесілі емес, Генри Фондаға ұқсайды. Бейдлер оны "Catch-22 машинасының соңғы өнімі және операциялық тірегі" және "жаман жағдайдағы адал сержант" деп сипаттайды. Catch-22 кейіпкерлерін Уильям Дж. Гудтың тиімсіздік туралы әлеуметтанулық анықтамасымен байланыстыра отырып, Джерри М. Льюис және Стэнфорд В. Грегори майорды романның "тиімсіз рөлдің ең айқын бейнесі" деп атайды. Олар бұған үш себеп келтіреді: майор "әрқашан ережелерді сақтаған, бірақ ешкім оны ұнатпаған немесе оған сенбеген"; оның майор шеніне жылдам өрлеуі "Питер қағидасының айқын көрінісі"; және майордың құзыреттіліктің символы Фондамен теңестірілуі оны айналасындағылардан қашып, романның сөздерімен айтқанда, "екі жүзден астам адамның қоныстанған шетелдік жердің ортасында" усақтап, оқшаулануға итермелейді. Льюис пен Грегори Catch-22 Гудтың тұжырымдамасын асырып түсетін тезисті қолдайды, атап айтқанда, тиімсіз адамдар өз тиімсіздігін анықтап, оның институционализациясына белсенді қатысушылар бола алады; ал Гуд тиімсіздердің тек пассивті рөлге ие екенін және өмірде өз тағдырларын қабылдаудан басқа шарасы жоқ екенін мәлімдейді. Әдебиет лекторы Стивен В. Поттс романның 9-тарауын "қақтығыс, жоққа шығару және әлсірету риторикалық мотивтерін кеңінен пайдаланумен" сипаттайды, бұл тарау атауының ("Мажор Мажор Мажор Мажор") эхолалиясынан басталады. Сонымен қатар, Поттс майордың әкесі туралы да сөз етеді.